Czy parafia ma prawo do odliczenia VAT przy realizacji inwestycji kościelnych?

Charakter prowadzonej przez parafię działalności- duszpasterstwa (działalność statutowa) powoduje, że jest zwolniona w tym zakresie od podatku dochodowego od osób prawnych.

Jeśli równolegle prowadzi działalność gospodarczą (wykraczającą poza cele statutowe) to również nie podlega opodatkowaniu, jeśli dochody z tej działalności przeznacza na cele ściśle wskazane z ustawie m.in. cele sakralne, kultu, oświatowo- wychowawcze, charytatywno- opiekuńcze.

Dochody uzyskiwane z działalności gospodarczej przeznaczane na inwestycje kościelne (np. budowa, rozbudowa, remonty, adaptacja budynku) związane z celami sakralnymi, duszpasterstwem, także nie podlegają opodatkowaniu.

Polecamy: Dokumentowanie zakupu od rolnika, który nie chce faktury VAT RR

Parafia nie jest czynnym podatnikiem VAT, nie składa deklaracji VAT-7.

Zgodnie z art. 17 ust.1 pkt 4a ustawy z dnia 15 lutego 1992r. o podatku dochodowym od osób prawnych (ustawa o CIT) wolne od podatku są dochody kościelnych osób prawnych:

a) z niegospodarczej działalności statutowej; w tym zakresie kościelne osoby prawne nie mają obowiązku prowadzenia dokumentacji wymaganej przez przepisy Ordynacji podatkowej,

b) z pozostałej działalności - w części przeznaczonej na cele: kultu religijnego, oświatowo-wychowawcze, naukowe, kulturalne, charytatywno-opiekuńcze oraz na konserwację zabytków, prowadzenie punktów katechetycznych, inwestycje sakralne w zakresie: budowy, rozbudowy i odbudowy kościołów oraz kaplic, adaptację innych budynków na cele sakralne, a także innych inwestycji przeznaczonych na punkty katechetyczne i zakłady charytatywno-opiekuńcze.

Środki pieniężne na inwestycje kościele mogą być pozyskiwane również w ramach działania programu „Odnowa i Rozwój Wsi”. Parafia na podstawie podpisanej umowy z samorządem województwa uzyskuje dofinansowanie w określonej kwocie na wskazane cele. Po ich realizacji, na podstawie faktur dokumentujących wydatki, składa wniosek o refundacje kosztów inwestycji.

W związku z tym powstaje pytanie czy parafia ma możliwość obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, która wynika z faktury dotyczącej realizacji takiego projektu.

Problem ten został omówiony w indywidualnej interpretacji podatkowej z dnia 24.05.2011 roku wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi [nr IPTPP1/433-202/11-2/RG].

W interpretacji wskazano, że podatnikami podatku VAT, zgodnie z art.15 ust.1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.) są:
1) osoby prawne,
2) jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej,
3) osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Polecamy: Jakich aut dotyczy zakaz odliczenia VAT od paliwa?

Podatnicy Ci mają prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych (z pewnymi wyjątkami)- art. 86 ustawy o VAT.

Podatek należny to podatek, który podatnik ma obowiązek przekazać Skarbowi Państwa, należy się on Urzędowi Skarbowemu; kwota podatku VAT określona na fakturze wystawionej przez podatnika od wartości sprzedanych towarów i usług w danym okresie, obliczany jest od podstawy opodatkowania.

Podatek naliczony wynika z faktur, które podatnik otrzymuje od dostawców w momencie nabycia towarów lub usług. Faktura VAT jest podstawowym źródłem podatku (przy imporcie podatkiem naliczonym jest suma kwot podatku, która wynika z dokumentu celnego); suma kwot podatku określonych w fakturach otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług, art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a) ustawy.

Podatek wskazany na fakturach własnych, wystawionych przez własną firmę jest podatkiem należnym, podatek określony na fakturach otrzymanych od kontrahentów, dostawców to podatek naliczony.

W sytuacji, gdy podatek należny jest wyższy od naliczonego- różnica odprowadzana jest do budżetu państwa. Jeżeli podatek należny jest niższy od naliczonego to różnica ta zwracana jest przez budżet państwa podatnikowi.

Wracając do regulacji z art. 86 należy podkreślić jeszcze jeden istotny warunek- pomiędzy czynnościami, które stanowiły podstawę do naliczenia podatku (np. zakup towaru, usługi) a czynnościami opodatkowanymi (lub niepodlegającymi opodatkowaniu, ale z prawem do rozliczenia VAT) musi istnieć związek.

Innymi słowy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych a między nimi istnieje udokumentowany związek.

Problem może sprawić interpretacja pojęcia związku. Znaczenie tego sformułowania wyjaśnił w wyroku z 28 kwietnia 2008 r. (I SA/Wr 1551/07) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie:
„Podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego tylko w sytuacjach, kiedy związek pomiędzy podatkiem naliczonym przy dokonywaniu zakupów i podatkiem należnym w związku z działalnością opodatkowaną, do której zakupy są wykorzystywane, jest bezsporny i bezpośredni. W drodze wyjątku, w określonych okolicznościach, prawo do odliczenia podatku istnieje nawet wtedy, gdy nie można ustalić bezpośredniego związku pomiędzy zakupem a opodatkowaną transakcją, czyli w niektórych sytuacjach prawo do odliczenia może przysługiwać podatnikowi nawet w przypadku braku konkretnej transakcji opodatkowanej, jeżeli zakup związany jest z działalnością podatnika, która, co do zasady, podlega opodatkowaniu (lub daje prawo do odliczenia podatku mimo zwolnienia), a brak związku z konkretną transakcją opodatkowaną wynika z czynników obiektywnych, zwykle niezależnych od podatnika.”

Taki związek musi mieć miejsce jeśli podatnik chce uzyskać prawo obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Wyremontowane obiekty nie będą wykorzystywane do czynności opodatkowanych VAT. Usługi niezbędne do realizacji projektu nie były wykorzystywane przez Parafię do wykonywania czynności opodatkowanych tym podatkiem.

Ponadto odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług.

Przepis art. 88 ust. 4 ustawy o VAT, uniemożliwia odliczenie podatku naliczonego w odniesieniu do podmiotów niebędących zarejestrowanymi, czynnymi podatnikami podatku VAT. Parafia nie jest takim podatnikiem. Ponadto nie prowadzi działalności gospodarczej a realizowana inwestycja nie będzie przynosiła dochodów.

Oba warunki:
1) bycie czynnym, zarejestrowanym podatnikiem VAT oraz
2) nabywanie towarów i usług do wykonywania czynności opodatkowanych
nie są spełnione przez parafię.
Zatem parafia nie ma prawa do obniżenia VAT należnego o VAT naliczony wynikającego z faktur związanych z realizacją inwestycji.

Parafii nie przysługuje prawo odzyskania podatku VAT poniesionego na pokrycie kosztów remontu. W związku z tym podatek VAT winien być kosztem kwalifikowalnym dla Parafii.
Koszty kwalifikowane to koszty, które podlegają refundacji z funduszów unijnych.