Pełne odliczenie VAT od samochodów - bankowozów typu C

Coraz więcej firm (m.in. Volvo, Infiniti) oferuje takie przerobione na bankowozy samochody. Pojawiło się też sporo ofert adaptacji samochodów osobowych do pełnienia funkcji bankowozu (kosztuje to już od 8-9 tys. zł). Czy takie przerobione na bankowozy samochody faktycznie dają prawo do pełnego odliczenia VAT naliczonego przy ich zakupie oraz przy zakupie paliwa do ich napędu? Okazuje się, że tak.

Warunkiem jest jednak to, by wykorzystywać taki bankowóz w prowadzonej działalności gospodarczej do przewozu gotówki, papierów wartościowych, czy kosztowności w związku ze sprzedażą towarów lub świadczeniem usług opodatkowanych podatkiem VAT.

Kiedy można odliczyć cały VAT od samochodów, paliw i rat leasingowych

Ustawą z 16 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 247, poz. 1652), zwanej dalej: „ustawą nowelizującą”, od 1 stycznia 2011 r., dodano m.in. przepis art. 86a ust. 1-10 ustawy o VAT, w którym określono zasady odliczenia VAT naliczonego związanego z nabyciem samochodów osobowych i innych pojazdów samochodowych o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony. Stosownie do art. 9 pkt 2 ustawy nowelizującej, dodane przepisy art. 86a ust. 1-10 wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2013 r. Przepisy te są podobne do tych, które obowiązywały do końca 2010 r., więc od 2013 r. podatnicy będą mogli odliczać pełny VAT między innymi od zakupu samochodów innych niż osobowe, o dopuszczalnej ładowności większej lub równej 500 kg, oraz od zakupu paliwa do napędu tych samochodów.

Tymczasem w okresie od 1 stycznia 2011 r. do 31 grudnia 2012 r. kwestie związane z odliczeniem podatku od towarów i usług związanego z nabyciem samochodów, regulują przepisy art. 3 ustawy nowelizującej.

Zgodnie z treścią art. 3 ust. 1 ustawy nowelizującej od 1 stycznia 2011 r. do 31 grudnia 2012 r., w przypadku nabycia samochodów osobowych oraz innych pojazdów samochodowych o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony kwotę podatku naliczonego, o której mowa w art. 86 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 1 (tj. ustawy o podatku od towarów i usług), stanowi 60% kwoty podatku określonej w fakturze lub kwoty podatku należnego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów lub kwoty podatku należnego od dostawy towarów, dla której podatnikiem jest ich nabywca – nie więcej jednak niż 6.000 zł, z zastrzeżeniem ust. 2.

Z kolei art. 3 ust. 2 ustawy nowelizującej stanowi, iż przepis ust. 1 nie dotyczy:

1. pojazdów samochodowych mających jeden rząd siedzeń, który oddzielony jest od części przeznaczonej do przewozu ładunków ścianą lub trwałą przegrodą, klasyfikowanych na podstawie przepisów prawa o ruchu drogowym do podrodzaju: wielozadaniowy, van;
2. pojazdów samochodowych mających więcej niż jeden rząd siedzeń, które oddzielone są od części przeznaczonej do przewozu ładunków ścianą lub trwałą przegrodą i u których długość części przeznaczonej do przewozu ładunków, mierzona po podłodze od najdalej wysuniętego punktu podłogi pozwalającego postawić pionową ścianę lub trwałą przegrodę pomiędzy podłogą a sufitem do tylnej krawędzi podłogi, przekracza 50% długości pojazdu; dla obliczenia proporcji, o której mowa w zdaniu poprzednim, długość pojazdu stanowi odległość pomiędzy dolną krawędzią przedniej szyby pojazdu a tylną krawędzią podłogi części pojazdu przeznaczonej do przewozu ładunków, mierzona w linii poziomej wzdłuż pojazdu pomiędzy dolną krawędzią przedniej szyby pojazdu a punktem wyprowadzonym w pionie od tylnej krawędzi podłogi części pojazdu przeznaczonej do przewozu ładunków;
3. pojazdów samochodowych, które mają otwartą część przeznaczoną do przewozu ładunków;
4. pojazdów samochodowych, które posiadają kabinę kierowcy i nadwozie przeznaczone do przewozu ładunków jako konstrukcyjnie oddzielne elementy pojazdu;
5. pojazdów samochodowych będących pojazdami specjalnymi w rozumieniu przepisów prawa o ruchu drogowym o przeznaczeniach wymienionych w załączniku do niniejszej ustawy;
6. pojazdów samochodowych konstrukcyjnie przeznaczonych do przewozu co najmniej 10 osób łącznie z kierowcą – jeżeli z dokumentów wydanych na podstawie przepisów prawa o ruchu drogowym wynika takie przeznaczenie;
7. przypadków, gdy przedmiotem działalności podatnika jest:
   a) odprzedaż tych samochodów (pojazdów) lub
   b) oddanie w odpłatne używanie tych samochodów (pojazdów) na podstawie umowy najmu, dzierżawy, leasingu lub innych umów o podobnym charakterze i te samochody (pojazdy) są przez podatnika przeznaczone wyłącznie do wykorzystania na te cele przez okres nie krótszy niż sześć miesięcy.

Zgodnie z art. 3 ust. 3 ustawy nowelizującej, spełnienie wymagań dla pojazdów samochodowych określonych w ust. 2 pkt 1-4 stwierdza się na podstawie dodatkowego badania technicznego przeprowadzonego przez okręgową stację kontroli pojazdów, potwierdzonego zaświadczeniem wydanym przez tę stację oraz dowodu rejestracyjnego pojazdu, zawierającego właściwą adnotację o spełnieniu tych wymagań.

Odliczanie VAT od paliwa i samochodów osobowych w 2013 r.

Ile możesz odliczyć VAT od samochodów i paliwa

Jak odliczać VAT od samochodów i paliw w latach 2011-2012

Przepisy ustawy o VAT oraz przepisy rozporządzenia wykonawczego do tej ustawy nie definiują pojęć „pojazd samochodowy”, dlatego też należy odwołać się do przepisów ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.). Jak wskazuje art. 2 pkt 31 i pkt 33 ww. ustawy Prawo o ruchu drogowym, „pojazd” oznacza środek transportu przeznaczony do poruszania się po drodze oraz maszynę lub urządzenie do tego przystosowane, zaś „pojazd samochodowy” - pojazd silnikowy, którego konstrukcja umożliwia jazdę z prędkością przekraczającą 25 km/h; określenie to nie obejmuje ciągnika rolniczego.

W świetle powyższego uznać należy, iż obowiązujące od dnia 1 stycznia 2011 r. ograniczenia wynikające z art. 3 ustawy nowelizującej nie mają zastosowanie do pojazdów samochodowych w przypadku, gdy przedmiotem działalności podatnika jest odsprzedaż tych samochodów (pojazdów), a także nie mają zastosowania do pojazdów samochodowych będących pojazdami specjalnymi w rozumieniu przepisów prawa o ruchu drogowym o przeznaczeniach wymienionych w załączniku do niniejszej ustawy.

W załączniku tym zostały wymienione następujący wykaz przeznaczeń pojazdów specjalnych:

1. Agregat elektryczny/spawalniczy
2. Bankowóz
3. Do prac wiertniczych
4. Koparka, koparkospycharka
5. Ładowarka
6. Do oczyszczanie dróg
7. Podnośnik do prac konserwacyjno-montażowych
8. Pomoc drogowa
9. Do zimowego utrzymania dróg
10. Żuraw samochodowy
11. Pogrzebowy

W objaśnieniach do ww. załącznika wskazano, że wykaz ten dotyczy pojazdów specjalnych, które spełniają warunki i wymagania techniczne określone dla przeznaczeń tych pojazdów, zawartych w odrębnych przepisach.

Co to jest bankowóz

Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 września 2010 r. w sprawie wymagań, jakim powinna odpowiadać ochrona wartości pieniężnych przechowywanych i transportowanych przez przedsiębiorców i inne jednostki organizacyjne (Dz.U. Nr 166, poz. 1128) bankowozami są pojazdy samochodowe przeznaczone do transportu wartości pieniężnych, oznaczone w zależności od konstrukcji i zabezpieczenia technicznego jako typy: A, B i C.

---

Wartościami pieniężnymi są wg tego rozporządzenia:

a) krajowe i zagraniczne znaki pieniężne,

b) czeki, z wyjątkiem czeków zakreślonych, skasowanych lub opatrzonych indosem pełnomocniczym, zawierającym wzmiankę „wartość do inkasa”, „należność do inkasa” lub inną o podobnym charakterze,

c) weksle, z wyjątkiem weksli opatrzonych indosem pełnomocniczym zawierającym wzmiankę „wartość do inkasa” lub inną o podobnym charakterze,

d) inne dokumenty zastępujące w obrocie gotówkę,

e) złoto, srebro i wyroby z tych metali, kamienie szlachetne i perły, a także platynę i inne metale z grupy platynowców, z wyjątkiem przedmiotów będących muzealiami w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 listopada 1996 r. o muzeach (Dz. U. z 1997 r. Nr 5, poz. 24, z późn. zm.3)).

Zaś transportem wartości pieniężnych jest w myśl tego rozporządzenia przewożenie lub przenoszenie wartości pieniężnych poza obiektami przedsiębiorcy lub innej jednostki organizacyjnej.

Załącznik nr 5 do ww. rozporządzenia zawiera następujące wymagania techniczne dla bankowozu typu C (najmniej skomplikowanego z bankowozów)

1. Bankowóz typu C powinien być wyposażony w:

1) pojemniki specjalistyczne co najmniej klasy „D” w stojakach umożliwiających mocowanie i wyjmowanie pojemników przez osoby uprawnione albo urządzenia do przechowywania wartości pieniężnych klasy co najmniej 1;

2) immobiliser spełniający wymagania dyrektywy Rady nr 74/61/EWG z dnia 17 grudnia 1973 r. w sprawie zbliżenia ustawodawstw Państw Członkowskich w zakresie urządzeń zabezpieczających pojazdy silnikowe przed bezprawnym użyciem (Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 13, t. 2, str. 49), zwanej dalej „dyrektywą 74/61/EWG”, lub Regulaminu nr 116 Europejskiej Komisji Gospodarczej Organizacji Narodów Zjednoczonych – Jednolite wymagania techniczne dotyczące ochrony pojazdów silnikowych przed bezprawnym użyciem, zwanego dalej „regulaminem nr 116 EKG ONZ”;

3) modułowy samochodowy system alarmowy spełniający wymagania dyrektywy 74/61/EWG lub regulaminu nr 116 EKG ONZ, posiadający co najmniej następujące właściwości:

a) funkcję „panika” włączaną i wyłączaną jednym przyciskiem pilota radiowego i dodatkowym wyłącznikiem wewnątrz przedziału osobowego,

b) rezerwowe zasilanie,

c) dodatkową syrenę alarmową,

d) czujniki ochrony wnętrza,

e) blokadę pracy silnika,

f) tryb serwisowy,

g) sygnalizację alarmową wszystkimi światłami kierunkowskazów;

4) monitorowany z zewnątrz system lokalizacji satelitarnej i system sygnalizacji napadu;

5) system transmisji alarmu przekazujący co najmniej informacje o:

a) położeniu i prędkości pojazdu.

b) otwarciu i zamknięciu drzwi przedziału ładunkowego i osobowego,

c) stanie alarmowania samochodowego systemu alarmowego,

d) włączeniu i wyłączeniu silnika pojazdu;

6) oświetlenie przedziału z pojemnikami.

2. Urządzenia elektroniczne i elektryczne zamontowane w pojeździe powinny spełniać, w zakresie kompatybilności elektromagnetycznej, wymagania dyrektywy Rady nr 72/245/EWG z dnia 20 czerwca 1972 r. w sprawie zbliżenia ustawodawstw Państw Członkowskich odnoszących się do tłumienia zakłóceń radioelektrycznych wywoływanych przez silniki z zapłonem iskrowym stosowane w pojazdach silnikowych Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 13, t. 1, str. 226) lub regulaminu nr 10 Europejskiej Komisji Gospodarczej Organizacji Narodów Zjednoczonych – Jednolite przepisy dotyczące homologacji pojazdów w zakresie kompatybilności elektromagnetycznej.

3. Dodatkowa instalacja elektryczna pojazdu (po zabudowie) powinna spełniać wymagania normy PN-S 76021 (rodzaje i zakres badań według punktu 4.1.b tablica 2 kolumna 4 tej normy).

4. W bankowozie typu C nie dopuszcza się stosowania instalacji gazowej.

Jakich aut dotyczy zakaz odliczenia VAT od paliwa?

Nawet organy podatkowe nie kwestionowały początkowo takiej optymalizacji podatkowej. Przykładem jest interpretacja indywidualna Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 29 listopada 2011 r. (nr IPPP3/443-1372/11-2/RD), w której organ podatkowy stwierdził m.in.:

Z opisu sprawy wynika, że Spółka jest zarejestrowanym czynnym podatnikiem VAT, a przedmiotem działalności jest sprzedaż hurtowa i detaliczna samochodów osobowych i furgonetek. Wnioskodawca rozważa możliwość rozszerzenia gamy sprzedawanych samochodów o bankowozy. W tym celu Spółka zamierza nabywać nowe samochody osobowe, zwane dalej Pojazdami, które następnie będą adaptowane na bankowóz typu C. Zgodnie z tą procedurą adaptacyjną nabyte Pojazdy byłyby w pierwszej kolejności rejestrowane na Spółkę, a później zostałyby zainstalowane elementy wyposażenia, tak aby spełniały wymagania zawarte w załączniku nr 5 Rozporządzenia określone dla bankowozu typu C. Rejestracja Pojazdów w tym przypadku jest uwarunkowana praktyką działania podmiotów dokonujących ich rejestracji gdy dochodzi do zmiany ich rodzaju i przeznaczenia. Po dodatkowych badaniach technicznych potwierdzających spełnienie wymagań technicznych dla bankowozu typu C, pojazd byłby sprzedawany przez Spółkę Nabywcy już jako pojazd specjalny – bankowóz. Wszystkie pojazdy od momentu ich nabycia przez Spółkę od Importera do momentu ich sprzedaży nie będą używane przez Spółkę, a ewentualne jazdy w tym okresie odbywać się będą tylko i wyłącznie w celu dokonania ich certyfikacji i badań technicznych.

Mając zatem na uwadze przedstawiony stan prawny oraz opis sprawy należy stwierdzić, że w opisanej sytuacji w odniesieniu do pojazdów samochodowych w stosunku do których Spółka zamierza adaptować na bankowóz typu C, Wnioskodawcy przysługuje prawo do obniżenia podatku należnego o całą kwotę podatku naliczonego wynikającego z faktur zakupu pojazdów. Fakt rejestracji tych pojazdów na Spółkę, aby można było dokonać zmiany rodzaju i przeznaczenia (bankowóz) pozostaję bez wpływu na charakter tych Pojazdów, jako towarów handlowych przeznaczonych w chwili zakupu do dalszej odsprzedaży.

Reasumując Wnioskodawcy, którego przedmiotem działalności jest sprzedaż samochodów osobowych i furgonetek na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy w związku z brzmieniem art. 3 ust 2 pkt 7 lit. a) ustawy nowelizującej, przysługuje prawo do obniżenia podatku należnego o całą kwotę podatku naliczonego wykazanego na fakturach zakupu Pojazdów.

Pozytywna dla podatników jest też interpretacja indywidualna Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z 6 czerwca 2011 r. (nr ILPP1/443-377/11-4/NS).  W interpretacji tej znalazła się m.in. następująca argumentacja:

(...) prawo do odliczenia podatku naliczonego w pełnej wysokości jest możliwe, o ile pojazd jest pojazdem specjalnym w rozumieniu przepisów prawa o ruchu drogowym, ale tylko w przypadku, gdy jego przeznaczenie jest wymienione w załączniku do ustawy nowelizującej.

Z opisu sprawy wynika, iż Spółka posiada samochody, będące przedmiotem leasingu, które w dowodzie rejestracyjnym posiadają wpis rodzaj pojazdu: samochód specjalny, przeznaczenie: bankowóz. Ponadto Wnioskodawca wskazał, iż jest zarejestrowanym, czynnym podatnikiem VAT. Natomiast samochody specjalne, o których mowa we wniosku, są wykorzystywane w prowadzonej działalności gospodarczej wyłącznie do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem VAT.

Mając na uwadze powołane przepisy prawa oraz opisane zdarzenie przyszłe należy stwierdzić, iż Wnioskodawcy przysługuje do dnia 31 grudnia 2012 r. prawo do odliczania podatku VAT naliczonego z faktur dokumentujących raty leasingowe oraz zakup paliwa nabytego do przedmiotowych samochodów specjalnych. Wynika to faktu, iż samochody te są pojazdami specjalnymi w rozumieniu przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym, o przeznaczeniu wymienionym w poz. 2 załącznika do ustawy nowelizującej, a ponadto, jak wskazała Spółka, ww. samochody specjalne są wykorzystywane w prowadzonej działalności gospodarczej wyłącznie do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem VAT.

Potem jednak stanowisko organów podatkowych stało się bardziej rygorystyczne.

(...) wykorzystywanie bankowozu do celów innych niż jego przeznaczenie, wyklucza możliwość skorzystania z takiego odliczenia. Należy wskazać, że aby móc odliczyć podatek naliczony przy zakupie bankowozu, pojazd ten winien służyć działalności opodatkowanej podatnika i to takiej, w której jego wykorzystywanie jest konieczne. Oznacza to, że zakup bankowozu powinien być uzasadniony i ściśle powiązany z przedmiotem działalności gospodarczej. Jeśli przedmiotem prowadzonej działalności nie jest ochrona przechowywanych i transportowanych wartości pieniężnych w rozumieniu § 1 pkt 2 ww. rozporządzenia, trudno mówić, że nabycie bankowozu następuje celem wykorzystania zgodnie z jego przeznaczeniem. Nie jest natomiast – w ocenie tut. Organu – taką działalnością prowadzenie działalności przez Wnioskodawcę na rzecz sądów i prokuratur związane z postępowaniem sądowym lub przygotowawczym, tj. transport akt sprawy i materiałów dowodowych z jednostek zlecających wykonanie opinii do siedziby Biura, czy też transport gotówki pobranej z banku do kasy Spółki. - z uzasadnienia indywidualnej interpretacji podatkowej Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi z 7 marca 2013 r. (nr IPTPP4/443-510/12-8/ALN).

A więc zdaniem organów podatkowych tylko konkretny, faktycznie wykonywany przedmiot działalności podatnika (ochrona przechowywanych i transportowanych wartości pieniężnych) uzasadnia pełne odliczenie VAT od bankowozu.

Na szczęście od interpretacji podatkowych można się odwołać do sądów administracyjnych.

Jeden z nich - WSA w Warszawie w wyroku z 9 kwietnia 2013 r., (sygn. III SA/Wa 3188/12) uznał, że ograniczenia w odliczaniu VAT od samochodów i paliwa uzależnione są od rodzajów (typów) samochodów , a nie od przedmiotu działalności podatników. Dlatego też jeżeli podatnik faktycznie nabył bankowóz, spełniający wymogi techniczne dla tego rodzaju pojazdów, to ma prawo do pełnego odliczenia VAT, bez względu na przedmiot działalności gospodarczej.