Biała lista podatników VAT od 1 września 2019 r. – co oznacza dla przedsiębiorców?

Czym jest biała lista podatników oraz jakich dostarcza informacji?

Biała lista podatników to baza informacji o podatnikach VAT, która ma być prowadzona przez szefa KAS w formie elektronicznej. Zastąpi ona trzy obecnie obowiązujące wykazy:

• podatników zarejestrowanych,
• wykreślonych,
• przywróconych do rejestru.

Biała lista podatników ma posłużyć jako narzędzie do weryfikacji przyszłego kontrahenta w celu spełnienia przesłanek o dochowaniu należytej staranności. Stworzenie jednej bazy zawierającej wszystkie informacje o statusie podatników VAT znacznie usprawni proces wyszukiwania danych o innych podmiotach gospodarczych. Ułatwieniem ma być także sam sposób wyszukiwania danych, gdyż będzie on odbywał się nie tylko według NIP jak do tej pory, ale również według fragmentu nazwy firmy bądź nazwiska wyszukiwanego podmiotu.

Polecamy: Najnowsze zmiany w VAT. Sprawdź!

Polecamy: Praktyczny przewodnik po zmianach w VAT. Sprawdź!

Polecamy: AKADEMIA VAT z Radosławem Kowalskim (od 30 sierpnia do 10 września) – Cykl 3 webinariów: 8 wybranych zmian w VAT - praktyczny przegląd dla księgowych, Split payment, Biała lista podatników VAT

Informacje o kontrahentach na białej liście podatników będą dostępne przez 5 lat.

Biała lista podatników będzie zawierała następujące dane o podatnikach VAT:

1. firmę (nazwę) lub imię i nazwisko;
2. numer, za którego pomocą podmiot został zidentyfikowany na potrzeby podatku, jeżeli taki numer został przyznany;
3. numer REGON, o ile został nadany;
4. numer PESEL, o ile podmiot posiada;
5. numer w Krajowym Rejestrze Sądowym, o ile został nadany;
6. adres siedziby – w przypadku podmiotu niebędącego osobą fizyczną;
7. adres stałego miejsca prowadzenia działalności albo adres rejestracyjny, w przypadku braku adresu stałego miejsca prowadzenia działalności ‒ w odniesieniu do osoby fizycznej;
8. imiona i nazwiska osób wchodzących w skład organu uprawnionego do reprezentowania podmiotu oraz ich numery identyfikacji podatkowej lub numery PESEL;
9. imiona i nazwiska prokurentów oraz ich numery identyfikacji podatkowej lub numery PESEL;
10. imię i nazwisko lub firmę (nazwę) wspólnika oraz jego numer identyfikacji podatkowej lub numer PESEL;
11. daty rejestracji, odmowy rejestracji albo wykreślenia z rejestru oraz przywrócenia zarejestrowania jako podatnika VAT;
12. podstawę prawną rejestracji, odmowy rejestracji albo wykreślenia z rejestru oraz przywrócenia zarejestrowania jako podatnika VAT;
13. numery rachunków rozliczeniowych – wskazanych w zgłoszeniu identyfikacyjnym lub zgłoszeniu aktualizacyjnym i potwierdzonych przy wykorzystaniu STIR .

Biała lista podatników VAT – kiedy zostanie wdrożona?

Biała lista podatników zostanie wprowadzona na podstawie ustawy o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw. Obecnie jest w fazie projektu, a planowany okres jej wdrożenia to 1 września 2019 r. Po opublikowaniu lista ma być dostępna w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie Ministerstwa Finansów oraz Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej.

Jakie dodatkowe obowiązki dla przedsiębiorców wprowadza biała lista podatników?

Z pewnością wprowadzenie rejestru podatników VAT znacznie ułatwi weryfikację potencjalnych kontrahentów, gdyż wszystkie dane na ich temat będą przechowywane w jednym miejscu. Wdrożenie białej listy podatników będzie wiązało się także z dodatkowymi obowiązkami. W związku z umieszczeniem na niej rachunków rozliczeniowych kontrahenta podatnik każdorazowo przed dokonaniem przelewu do danego kontrahenta będzie miał obowiązek sprawdzać, czy dany rachunek bankowy na pewno zgadza się z danymi na opublikowanej białej liście podatników.

Polecamy: VAT 2019. Komentarz

Ponadto wprowadzono dodatkowe ograniczenie dotyczące przelewów o wartości powyżej 15 tys. zł. Dokonanie zapłaty na inny rachunek bankowy sprzedawcy niż wskazany na białej liście podatników będzie skutkował wyłączeniem takiego wydatku z kosztów uzyskania przychodów. Ma to na celu ograniczenie wpłat na prywatne rachunki oszczędnościowo-rozliczeniowe przedsiębiorców, do których nie stosuje się modelu podzielonej płatności.

Dodatkowo po dokonaniu wpłaty powyżej 15 tys. zł na rachunek bankowy kontrahenta, który nie odprowadzi z tytułu takiej transakcji podatku VAT, nabywca jest solidarnie odpowiedzialny ze sprzedawcą. Powyższe sankcje z tytułu dokonania przelewu na inny rachunek niż udostępniony na białej liście będą obowiązywały dopiero od 1 stycznia 2020 r.

Podatnik może uniknąć solidarnej odpowiedzialności oraz wyłączenia z kosztów uzyskania przychodu wydatku powyżej 15 tys. zł, jeśli w ciągu 3 dni od nadania błędnego przelewu zawiadomi o zaistniałym zdarzeniu właściwego dla sprzedawcy naczelnika urzędu skarbowego.

---

Jeśli płatność zostanie dokonana na inny rachunek bankowy niż wskazany na liście, ale z zastosowaniem modelu split payment, wówczas podatnik uniknie przykrych konsekwencji bez konieczności zawiadamiania naczelnika urzędu skarbowego.

Do białej listy podatników mają zostać wykorzystane numery rachunków bankowych udostępnione przez System Teleinformatyczny Izby Rozliczeniowej (STIR). Dla ułatwienia planowane jest także przekazanie informacji o rachunkach rozliczeniowych podatników VAT instytucjom finansowym (bankom, SKOK-om), w celu utworzenia narzędzi, które pozwolą na automatyczną weryfikację, czy przelew dokonywany jest na właściwy rachunek. Chęć stworzenia takiego udogodnienia będzie leżała po stronie banku.

Czy dane na białej liście podatników będą aktualizowane na bieżąco?

Zgodnie ze wstępnymi założeniami biała lista podatników miała być aktualizowana codziennie w określonych przedziałach czasowych. Jednak w najnowszej wersji projektu do ustawy Ministerstwo Finansów informuje o rezygnacji z tego pomysłu. W zamian za to przedsiębiorca dokonujący weryfikacji kontrahenta otrzyma informację o dacie i godzinie dokonania takiego sprawdzenia. Jeżeli dzień zlecenia przelewu będzie zgodny z datą sprawdzenia rachunku na liście, wówczas podatnik nie będzie miał wątpliwości, że dokonał przelewu na właściwy rachunek bankowy kontrahenta. W sytuacji, gdyby w momencie weryfikacji dane zawarte w wykazie nie zostały zaktualizowane, przedsiębiorca dokonujący przelewu na nieaktualny rachunek bankowy nie poniesie z tego tytułu konsekwencji.

Co więcej, w przypadku ewentualnych błędów w wykazie, sami podatnicy będą mieli prawo do wnioskowania o sprostowanie lub usunięcie wadliwych danych. Wniosek ten wraz z uzasadnieniem będzie przesyłany do szefa Krajowej Administracji Skarbowej.

Justyna Jarosz, ekspert wFirma.pl