Kategorie

Odpowiedzialność solidarna w VAT - zmiany od 1 listopada 2019 r.

Monika Brzostowska
Konsultant podatkowy
Patrycja Kubiesa
Ekspert podatkowy
Dziennik Gazeta Prawna
Największy polski dziennik prawno-gospodarczy
Odpowiedzialność solidarna w VAT - zmiany od 1 listopada 2019 r.
Odpowiedzialność solidarna w podatku od towarów i usług funkcjonuje w naszym systemie podatkowym od 2013 roku. Nie ogranicza się ona jedynie do ustawy o VAT, uregulowana jest również w Ordynacji podatkowej. Od sześciu lat odpowiedzialność solidarna jest stale nowelizowana. Od listopada 2019 przepisy mają stać się jeszcze bardziej restrykcyjne. Grono podmiotów, których będą dotyczyć, ulegnie znacznemu poszerzeniu.

Odpowiedzialność solidarna uregulowana w Kodeksie Cywilnym

O odpowiedzialności solidarnej dłużnika stanowi art. 366 ust.1 Kodeksu cywilnego kilku dłużników może być zobowiązanych w ten sposób, że wierzyciel może żądać całości lub części świadczenia od wszystkich dłużników łącznie, od kilku z nich lub od każdego z osobna, a zaspokojenie wierzyciela przez któregokolwiek z dłużników zwalnia pozostałych (solidarność dłużników).

Ów przepis prawny wychodzi naprzeciw wierzycielom, którzy nie muszą dochodzić swoich świadczeń od wszystkich dłużników łącznie, lecz mogą tego dokonać także wobec niektórych z nich, jak również od każdego dłużnika z osobna.

Polecamy: Najnowsze zmiany w VAT. Sprawdź!

Polecamy: Praktyczny przewodnik po zmianach w VAT. Sprawdź!

Odpowiedzialność solidarna w VAT pełnomocnika

Reklama

Od 1 stycznia 2017 roku w związku z nowelizacją ustawy o podatku od towarów i usług pełnomocnik podatnika może odpowiadać z nim solidarnie za zobowiązania w VAT. Określa to art.96 ust.4b i 4c tejże ustawy. W przypadku zarejestrowania podatnika, którego zgłoszenie rejestracyjne zostało złożone przez pełnomocnika, pełnomocnik odpowiada solidarnie wraz z zarejestrowanym podatnikiem do kwoty 500 000 zł za zaległości podatkowe podatnika powstałe z tytułu czynności wykonanych w ciągu 6 miesięcy od dnia zarejestrowania podatnika jako podatnika VAT czynnego.

Co to oznacza? Jeżeli pełnomocnik podatnika złoży VAT-R w jego imieniu, może zostać pociągnięty do odpowiedzialności solidarnej ze swoim klientem. Jednak tylko w ograniczonym czasie. Odpowiedzialność solidarna w takim przypadku dotyczy czynności, które są podejmowane w ciągu pół roku od dnia rejestracji oraz do kwoty 500 000 zł. Warto zwrócić uwagę również, że pełnomocnik nie będzie ponosił odpowiedzialności solidarnej w momencie, kiedy zaległości podatkowe klienta nie wiązały się z uczestnictwem podatnika w nierzetelnym rozliczaniu podatku w celu odniesienia korzyści majątkowej.

Podsumowując, pełnomocnik, który nie złożył w imieniu swojego klienta zgłoszenia rejestracyjnego VAT, nie będzie mógł zostać pociągnięty do odpowiedzialności za zobowiązania swojego klienta. Stanowi o tym również art.117c Ordynacji podatkowej.

Przykład: Co do zasady pełnomocnik składający deklarację VAT-R nie odpowiada za zaległości podatkowe klienta. Odpowie razem z nim, jeżeli nierzetelne czynności podatnika, które były nastawione na osiągnięcie korzyści majątkowych, zostały dokonane w ciągu 6 miesięcy od dnia rejestracji. W takim wypadku granicą odpowiedzialności pełnomocnika jest 500.000zł.

Odpowiedzialność solidarna nabywcy

W obecnym stanie prawnym nabywca towaru odpowiada solidarnie z dostawcą za zobowiązania w podatku VAT, jeżeli

  • dokonuje zakupu towarów z załącznika nr 13 do ustawy o VAT o wartości netto przekraczającej 50 000 zł w danym miesiącu od jednego kontrahenta,
  • nabywca wiedział lub mógł wiedzieć, że całość lub część podatku przypadająca na rzecz zakupionych towarów z załącznika nr 13 nie zostanie odprowadzona do urzędu skarbowego.
Reklama

Jednak odpowiedzialność nabywcy może być wyłączona. Dzieje się tak między innymi w przypadku, kiedy nabywca wykaże, że okoliczności wymienione w art.105 ust.2 ustawy o VAT nie miały wpływu na niezapłacenie podatku. Zakup towaru po cenie niższej niż rynkowa nie musi się wiązać z nierzetelnym rozliczeniem podatkowym dostawcy. Rabat najczęściej jest konsekwencją wysokiej konkurencji w danym sektorze oraz chęcią pozyskania klienta, co jest standardowym mechanizmem handlowym.

Potwierdza to Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu w piśmie z 7 stycznia 2014r. ILPP5/443-214/13-2/KG Zwrócić jednak należy uwagę na fakt, że nie będzie podstaw do zastosowania odpowiedzialności, jeżeli np. niska cena zastosowana w danej transakcjijest wynikiem przyznanego nabywcy stosowanego w praktyce handlowej rabatu. Podatnik w celu ochrony swoich interesów powinien dochować należytej staranności w doborze kontrahentów oraz warunków na jakich zawiera transakcje.

Co się zmieni od 1 listopada 2019 r.

Zgodnie z ustawą z dnia 9 sierpnia 2019 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw (podpisaną przez Prezydenta RP 29 sierpnia 2019 roku) ulega m.in. zmianie art. 105a w ustawie o podatku od towarów i usług.

W nowym brzmieniu ma on postać: „Podatnik, o którym mowa w art. 15, na rzecz którego dokonano dostawy towarów, o których mowa w załączniku nr 15 do ustawy, odpowiada solidarnie wraz z podmiotem dokonującym tej dostawy za jego zaległości podatkowe, w części podatku proporcjonalnie przypadającej na dostawę dokonaną na jego rzecz, jeżeli w momencie dokonania tej dostawy podatnik wiedział lub miał uzasadnione podstawy do tego, aby przypuszczać, że cała 14 kwota podatku przypadająca na dokonaną na jego rzecz dostawę lub jej część nie zostanie wpłacona na rachunek urzędu skarbowego.”

Co to oznacza? Że tym samym nie ma żadnego limitu dla nabywanych towarów, które znajdują się w załączniku nr 15 do ustawy o VAT, a nabywca będzie mógł być pociągnięty do odpowiedzialności za niewpłaconą kwotę podatku VAT.

Co znajduje się w załączniku nr 15 do ustawy o VAT?

W katalogu towarów i usług, o których mowa m.in. w art. 150a znajduje się szereg towarów i usług wrażliwych, jednak także takie, które na co dzień statystyczni Polacy nabywają, np. komputery, telefony dla sieci komórkowych, aparaty fotograficzne i wiele innych.
Jak będzie traktowany podatnik, który przypuszcza, że kwota podatku nie zostanie wpłacona do urzędu skarbowego? Tu znów pojawia się szeroka furtka dla decyzji wydawanych przez organy podatkowe, a także orzecznictwa sądów, gdyż pojawi się zdecydowanie otwarta przestrzeń dla stwierdzania czy podatnik mógł przypuszczać, że podatek nie zostanie zapłacony, a patrząc na trend organów podatkowych, pojawi się zapewne odniesienie do należytej staranności podczas weryfikowania swoich przypuszczeń.


Likwidacja kaucji gwarancyjnej?

Od dnia 1 listopada 2019 roku planuje się także likwidację kaucji gwarancyjnej, która dotychczas mogła być składana przez dostawców towarów i usług, aby uchronić odpowiedzialność nabywców. Znowelizowane przepisy ustawy o VAT likwidują tę możliwość, zatem nie będzie już prawnej ochrony nabywców przed odpowiedzialnością solidarną.

Split payment a solidarna odpowiedzialność

Zgodnie z art. 108c ust.1 ustawy o VAT nie stosuje się przepisów art. 105a ustawy o VAT „ do wysokości odpowiadającej kwocie podatku wynikającej z otrzymanej faktury, zapłaconej z zastosowaniem mechanizmu podzielonej płatności”. Jednakże w przypadku, kiedy podatnik, który zapłacił fakturę, ale posiadał wiedzę m.in. o tym, że została wystawiona przed podmiot nieistniejący, lub stwierdzała czynności które nie zostały dokonane lub kwoty niezgodne z rzeczywistością zwolnienie z odpowiedzialności solidarnej, o którym mowa w art. 108c, nie ma zastosowania.

Należy dodatkowo pamiętać, iż płatność z zastosowaniem mechanizmu podzielonej płatności jest możliwa jedynie w przypadku przelewu bankowego, zatem nie ma opcji, aby dokonując płatności kartą debetową, czy gotówką dokonano jej z zastosowaniem tego mechanizmu. W takich przypadkach zatem nie będzie można skorzystać ze zwolnienia z art. 108c ustawy o VAT, a więc podlegać się będzie pod odpowiedzialność solidarną nabywcy razem z dostawcą towarów z załącznika nr 15 do ustawy.

Monika M. Brzostowska, Patrycja Kubiesa, Kancelaria podatkowa KiB

Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Księgowość
    1 sty 2000
    23 cze 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Zwrot VAT zapłaconego w Wielkiej Brytanii po 1 stycznia 2021 r.

    Zwrot VAT. Wielka Brytania będzie nadal przyznawać zwroty podatku VAT przedsiębiorcom z UE. Taką informację potwierdziła brytyjska administracja podatkowa - poinformowało 23 czerwca 2021 r. polskie Ministerstwo Finansów.

    Ogólnopolski Konkurs Wiedzy o Podatkach dla uczniów szkół ponadpodstawowych

    Krajowa Izba Doradców Podatkowych i Ministerstwo Finansów zapraszają do udziału w Ogólnopolskim Konkursie Wiedzy o Podatkach. Dwuetapowy konkurs skierowany jest do uczniów szkół ponadpodstawowych, a ze względu na pandemię w tym roku zostanie przeprowadzony w formule online.

    Praktyka w stosowaniu przepisów o MDR

    Regulacje dotyczące schematów podatkowych (MDR) obowiązują w polskim porządku prawnym od 1 stycznia 2019 roku, a więc już ponad dwa lata. Co więcej, biorąc pod uwagę retrospektywny obowiązek zgłaszania schematów podatkowych, można powiedzieć, że zaraportowane do tej pory schematy podatkowe dotyczą uzgodnień, w zakresie których to pierwsza czynność miała miejsce nawet trzy lata temu (schematy transgraniczne).

    Korepetycje, kursy i inne usługi prywatnego nauczania - zwolnienie z VAT

    Prywatne nauczanie a VAT. Usługi prywatnego nauczania świadczone przez nauczycieli są zwolnione z VAT. Konieczne jest jednak posiadanie przez nauczyciela kierunkowego wykształcenia, a także świadczenie usług nauczania na podstawie umowy zawartej z uczniem (lub opiekunem prawnym ucznia). Jednak zwolnienie to nie ma zastosowania do usług świadczonych przez nauczycieli w ramach zajęć organizowanych przez podmiot trzeci.

    Zwolnienie podatkowe na inwestycję w PSI - od kiedy?

    Zwolnienie podatkowe na inwestycję w PSI. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w wyroku z 18 marca 2021 r. (sygn. I SA/Op 22/21) potwierdził, że prawo do skorzystania ze zwolnienia podatkowego w Polskiej Strefie Inwestycji (PSI) istnieje od momentu poniesienia pierwszych kosztów kwalifikowanych. Takie rozstrzygnięcie kwestionuje dotychczas powszechne wśród organów skarbowych.

    Wzór deklaracji uproszczonej AKC-US od 1 lipca 2021 r.

    Akcyza od samochodów osobowych. Ustawodawca określił nowy wzór deklaracji uproszczonej w sprawie podatku akcyzowego od samochodów osobowych (AKC-US). Rozporządzenie w tej sprawie wchodzi w życie 1 lipca 2021 r.

    Globalne podatki i minimalna stawka CIT [Raport PIE]

    Globalne podatki. Transfer zysków do rajów podatkowych powoduje, że globalne wpływy z podatku CIT są corocznie zmniejszane o ok 240 mld USD. Najbogatsi ludzie świata przelewają 7,6 bln USD na zagraniczne konta, by uniknąć organów podatkowych. Polski Instytut Ekonomiczny w raporcie „Global taxes in the post-COVID-19 era” wskazuje, że wprowadzenie globalnego podatku majątkowego zapewniłoby 289 mld USD rocznie, globalnego podatku klimatycznego – 279 mld USD rocznie, a globalnej minimalnej stawki CIT – 127 mld USD rocznie. Zebrane w ten sposób środki wystarczyłyby na zaszczepienie przeciw COVID-19 każdej dorosłej osoby na świecie 4 razy w ciągu roku.

    VAT e-commerce. Procedura szczególna dla przesyłek do 150 euro

    VAT e-commerce. Resort finansów objaśnia uproszczoną procedurę w zakresie deklarowania i odroczenia płatności podatku z tytułu importu towarów w przesyłkach o wartości nieprzekraczającej 150 euro (tzw. „USZ”). Zmiany już od 1 lipca 2021 r.

    Fundusze inwestycyjne - zmiana przepisów

    Fundusze inwestycyjne. 22 czerwca 2021 r. Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy o zmianie ustawy o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi oraz ustawy o obrocie instrumentami finansowymi. Projekt ten dostosowuje polskie prawo do przepisów Unii Europejskiej, dotyczących funduszy inwestycyjnych oraz zarządzania alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi. Zgodnie z projektem większość zmian ma wejść w życie 2 sierpnia 2021 r.

    Należyta staranność w cenach transferowych w świetle objaśnień Ministerstwa Finansów

    Należyta staranność w cenach transferowych. Pojęcie należytej staranności nie jest sprecyzowane w przepisach. Ustawodawca nie wskazuje konkretnych działań, które powinny zostać powzięte, ani informacji, które należy weryfikować. Pewne wskazówki w zakresie domniemania oraz należytej staranności, o których mowa w art. 11o ust. 1b ustawy o CIT wynikają z objaśnień podatkowych MF.

    Pakiet Slim VAT 2 z poprawkami

    Slim VAT 2. Sejmowa komisja finansów publicznych przyjęła w dniu 22 czerwca, wraz z poprawkami, nowelizację ustawy o podatku od towarów i usług, której celem jest uproszczenie rozliczania przez podatników podatku od towarów i usług – tzw. pakiet Slim VAT 2.

    Refakturowanie podatku od nieruchomości na dzierżawcę lub najemcę

    Refakturowanie podatku od nieruchomości. Podatek od nieruchomości nie może być przedmiotem sprzedaży lub innej czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, a w efekcie nie podlega odrębnemu „refakturowaniu”. Jednak jeżeli strony umowy dzierżawy lub najmu postanowią, że wynajmujący „przerzuca” koszt podatku od nieruchomości na dzierżawcę (najemcę), wówczas koszt ten stanowi element ceny usługi dzierżawy (najmu). Innymi słowy wartość podatku od nieruchomości stanowi część zapłaty (czynszu) za usługę dzierżawy lub najmu. Dlatego też w takiej sytuacji wydzierżawiający (lub najemce) powinien wystawić fakturę, w której podstawa opodatkowania, to łączna cena (wartość) usługi dzierżawy obejmująca m.in. wartość podatku od nieruchomości, zgodnie z art. 29a ust. 1 ustawy o VAT. Koszty podatku od nieruchomości nie mogą bowiem stanowić samodzielnego świadczenia, lecz są elementem podstawowej czynności, jaką jest dzierżawa nieruchomości, zatem co do zasady nie powinny być wykazywane na fakturze w odrębnej pozycji.

    Transparentność wynagrodzeń w UE - jak się przygotować?

    Transparentność wynagrodzeń w UE. Projekt przygotowany przez Komisję Europejską zakłada rewolucyjne zmiany w zakresie transparentności wynagrodzeń. Jakie rozwiązania zakłada i jakie konsekwencje może za sobą nieść? Jak przygotować organizację do ujawnienia płac?

    Jaki wzrost PKB w 2021 roku?

    PKB w 2021 roku. Wzrost gospodarczy (tj. wzrost Produktu Krajowego Brutto - PKB) Polski w 2021 r. może zbliżyć się do 5 proc., ale resort finansów pozostaje konserwatywny w swoich prognozach - powiedział 22 czerwca PAP Biznes minister finansów, funduszy i polityki regionalnej Tadeusz Kościński. Podkreślił, że w budżecie są zabezpieczone środki na wypadek kolejnej fali pandemii. Dodał, że wykonanie budżetu po czerwcu może być zbliżone do tego po maju, kiedy to w odnotowano nadwyżkę w wysokości 9,4 mld zł.

    Elektroniczny TAX FREE od początku 2022 roku

    Ustawa o VAT daje możliwość zwrotu podatku od towarów i usług podróżnym. Procedura TAX FREE pozwala turystom odwiedzającym Polskę na uniknięcie podwójnego opodatkowania. Ministerstwo Finansów i Krajowa Administracja Skarbowa szykują zmiany dla przedsiębiorców działających w systemie zwrotu VAT podróżnym od początku 2022 roku, polegającą na odejściu od papierowej wersji procedury i zastąpienie jej elektronicznym systemem ewidencji.

    Przedsiębiorca jako honorowych dawca krwi - co przysługuje?

    Honorowy dawca krwi, który jest pracownikiem, po oddaniu krwi może otrzymać dwa dni wolnego. Co jednak w sytuacji gdy honorowym dawcą krwi jest przedsiębiorca? Czy z tego tytułu przysługują mu jakieś preferencje?

    Zmęczenie cyfrowe w czasie pandemii

    Zmęczenie cyfrowe. 41% ankietowanych niepokoi się wpływem Internetu na dobre samopoczucie bardziej niż przed pandemią – wynika z badania EY. Jak postrzegamy obecnie korzystanie z kanałów cyfrowych?

    E-faktury - zagrożenia i ryzyka

    E-faktury. Już w październiku 2021 r. w Polsce zostaną wprowadzone e-faktury – zapowiada polski rząd. Na razie będą dobrowolną formą rozliczenia, jednak za dwa lata (od 2023 roku) system podatkowy zostanie całkowicie zdigitalizowany. Eksperci wskazują, że oprócz oczywistych korzyści, takich jak uszczelnienie systemu podatkowego czy uproszczenie rozliczeń między kontrahentami, e-faktury wiążą się też z pewnymi ryzykami. To przede wszystkim obawa przed inwigilacją i działaniami hakerów.

    Pakiet VAT e-commerce, czyli podwyżki w e-handlu

    Pakiet VAT e-commerce. Nowelizacja ustawy o VAT wprowadza tzw. unijny pakiet e-commerce. Zmiana ma wejść we wszystkich krajach Unii. Celem jest wyrównanie szans firm z UE w konkurowaniu w obszarze handlu elektronicznego z podmiotami z krajów trzecich.

    Podatkowa Grupa Kapitałowa (PGK) – jakie korzyści?

    Podatkowa Grupa Kapitałowa (PGK) jest narzędziem do zmniejszenia zobowiązania podatkowego w ramach grupy kapitałowej umożliwiającym zwiększenie swobody dokonywania transakcji pomiędzy podmiotami powiązanymi wchodzącymi w skład PGK oraz zmniejszenie obowiązków administracyjnych związanych z rozliczeniem CIT. Jednak funkcjonowanie w ramach takiej grupy wiąże się również z ryzykiem, które wynika z konieczności przestrzegania bardzo rygorystycznych warunków PGK. Jest to więc rozwiązanie korzystne, a zarazem ryzykowne dla podatników.

    Czy podatek może zapłacić za podatnika inny podmiot?

    Zapłata podatku. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł w wyroku z 14 kwietnia 2021 r. (sygn. II FSK 3305/18) , że zobowiązanie podatkowe płatnika wygasa również w przypadku, kiedy kiedy wpłata podatku realizowana jest przez podmiot trzeci. Konieczne jest jednak aby podatek został opłacony ze środków podatnika, by podmiot uiszczający podatek miał do wykonania tej czynności umocowanie oraz aby wiedzę o tym fakcie miał organ podatkowy, na rzecz którego dokonywana jest konkretna wpłata należności.

    Kościński: jesteśmy za sprawiedliwymi podatkami

    Raje podatkowe, podatek minimalny. Działania resortu finansów ukierunkowane są na wprowadzenie sprawiedliwych podatków w UE i poza nią, dlatego istotne jest zwalczanie rajów podatkowych - poinformował minister finansów, funduszy i polityki regionalnej Tadeusz Kościński.

    Tarcza PFR 1.0 - ponad 42 mld zł umorzonych subwencji

    Subwencje z Tarczy PFR. Z 61 mld zł udzielonych subwencji z Tarczy PFR 1.0 umorzymy firmom w sumie 42-45 mld zł, czyli o 4-6 mld zł więcej, niż pierwotnie zakładaliśmy - powiedział wiceprezes Polskiego Funduszu Rozwoju Bartosz Marczuk.

    Opłata reprograficzna - czy przepisy są zgodne z prawem UE?

    Opłata reprograficzna - nowe regulacje. Przepisy dotyczące opłaty reprograficznej mogą być niezgodne z polskim i unijnym prawem. Projekt ustawy o uprawnieniach artysty zawodowego budzi wątpliwości prawników. Które przepisy budzą wątpliwości?

    VAT e-commerce - projekt objaśnień podatkowych MF

    VAT e-commerce. Ministerstwo Finansów przygotowało projekt objaśnień podatkowych do pakietu zmian w VAT zwanego potocznie VAT e-commerce. W objaśnieniach tych zawarto 59 praktycznych przykładów jak działa pakiet. Objaśnienia te mają chronić przedsiębiorców z mocą wiążącą dla administracji skarbowej. Ministerstwo Finansów zaprasza podatników do zgłaszania uwag do tego projektu w ramach prekonsultacji do 30 czerwca.