REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Należyta staranność w VAT – definicja i kryteria

Monika Brzostowska
Konsultant podatkowy
Należyta staranność w VAT – definicja i kryteria
Należyta staranność w VAT – definicja i kryteria

REKLAMA

REKLAMA

Brak dochowania należytej staranności w podatku od towarów i usług jest argumentem coraz częściej stosowanym przez urzędy skarbowe w przypadku odmowy zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym. Należyta staranność jest pojęciem, które sprawiało wiele problemów. Nie ma bowiem ustawowej definicji tego pojęcia, a co za tym idzie, było ono inaczej rozumiane przez podatników, a inaczej przez urzędników Krajowej Administracji Skarbowej.

Ministerstwo Finansów postanowiło rozwiać wszelkie wątpliwości i opublikowało dokument "Metodyka w zakresie oceny dochowania należytej staranności przez nabywców towarów w transakcjach krajowych".

Autopromocja

Na czym polega należyta staranność w VAT?

Należyta staranność to szereg czynności, które podatnik powinien podjąć przed zawarciem transakcji. Odpowiednia weryfikacja kontrahenta, dopełnienie formalności, sprawdzenie okoliczności transakcji może pomóc podatnikowi uniknąć późniejszych problemów. Spełnienie określonej metody działania podatnika pozwoli uniknąć ewentualnego kwestionowania prawa do odliczenia podatku VAT. Jeżeli podatnik nie będzie odpowiednio uważny przy zawieraniu transakcji, a więc zignoruje obiektywne okoliczności, wskazujące na to, że transakcja może mieć na celu naruszenie prawa lub oszustwo, wówczas powinno zostać zakwestionowane prawo tego podatnika do odliczenia podatku naliczonego.

Co to oznacza? Podatnik powinien dokonywać weryfikacji nie tylko wtedy, gdy rozpoczyna współpracę z nowym kontrahentem, ale również gdy już handlował z danym podmiotem.

Kryteria formalne należytej staranności

Najprostszą czynnością, którą może podjąć podatnik, jest weryfikacja formalna kontrahenta. Powinien on sprawdzić, czy podmiot jest zarejestrowany w odpowiednim rejestrze jako przedsiębiorca, podatnik VAT czynny, czy nie został wykreślony z rejestrów. Wg Metodyki Ministerstwa Finansów brak dochowania należytej staranności może być zarzucony podatnikowi, gdy:

  • brak jest rejestracji kontrahenta w Krajowym Rejestrze Sądowym (KRS) lub Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG) – o ile rejestracja w KRS lub CEIDG jest wymagana w przypadku kontrahenta;
  • kontrahent nie jest zarejestrowany jako podatnik VAT czynny – nabywca może to zweryfikować przez usługę „Sprawdzenie statusu podmiotu VAT”, dostępną na Portalu Podatkowym lub poprzez złożenie wniosku do właściwego naczelnika urzędu skarbowego;
  • kontrahent jest – na moment transakcji – wpisany do prowadzonego przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej wykazu podmiotów, które zostały wykreślone przez naczelnika urzędu skarbowego z rejestru jako podatnicy VAT lub które nie zostały zarejestrowane przez naczelnika urzędu skarbowego, na podstawie art. 96 ust. 4a ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług5 , zwanej dalej „ustawą o VAT”;
  • kontrahent nie posiada, lub – pomimo żądania podatnika – nie przedstawił wymaganych koncesji i zezwoleń dotyczących towarów będących przedmiotem planowanych transakcji;
  • osoby zawierające umowę/dokonujące transakcji nie posiadają umocowania do działania w imieniu kontrahenta – podatnik może przykładowo zweryfikować umocowanie osób upoważnionych do udzielenia pełnomocnictw w imieniu kontrahenta na podstawie danych z KRS lub CEIDG.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Kryteria transakcyjne należytej staranności

Podatnikowi może zostać zarzucony brak dochowania należytej staranności również, kiedy nie są spełnione odpowiednie kryteria transakcyjne. Podatnik powinien zwrócić szczególną uwagę na sytuacje, kiedy kontrahent zmienia ustalone i wcześniej obowiązujące warunki współpracy. Okoliczności, na które należy zwrócić uwagę to:

  • wyeliminowanie ryzyka gospodarczego w transakcji;
  • akceptacja sztucznego podziału transakcji lub zgoda na rabat, jeżeli podatnik dokona płatności gotówką;
  • płatność przelewem za towar na dwa inne rachunki bankowe lub na rachunek innego podmiotu, na rachunek zagraniczny;
  • cena towaru jest bezpodstawnie niższa niż cena rynkowa tego towaru;
  • podatnik nabył towary od kontrahenta, którego przedmiotem działalności nie jest handel owym towarem;
  • skrócenie terminu płatności;
  • transakcja została dokonana w sposób, w który w danej branży nie gwarantuje bezpieczeństwa;
  • kontrahent dokonał dostawy towarów wbrew wymaganiom jakościowym, które są normowane przepisami prawa;
  • dokonanie transakcji bez umowy w formie pisemnej, elektronicznej itp.;
  • bezzasadna zmiana metody transportu towarów.

Polecamy: Biuletyn VAT

Polecamy: VAT 2019. Komentarz

Obniżenie podatku – przesłanki negatywne

Podatek VAT jest neutralny. Co do zasady prawo do jego odliczenia nie może być ograniczane. Jednakże ustawa wskazuje przesłanki, które pozbawiają tego prawa. W myśl art. 88 ust.3a ustawy o podatku od towarów i usług podatnik nie ma prawa do obniżenia podatku należnego o naliczony w szczególności, gdy wystawcą faktury jest podmiot nieistniejący, jeżeli faktury nie dokumentują czynności faktycznie wykonanych, podają kwoty niezgodne z rzeczywistością.

Szerzej podsumowuje to wyrok WSA w Lublinie z 23 marca 2018 r. I SA/Lu 57/18 Faktura powinna więc odzwierciedlać zdarzenie gospodarcze zarówno pod względem przedmiotowym, jak i podmiotowym. W przypadku gdy podatek wynika jedynie z faktury, która nie dokumentuje faktycznego zdarzenia rodzącego obowiązek podatkowy u jej wystawcy - faktura taka nie daje uprawnienia do odliczenia wykazanego w niej podatku. Przyznanie bowiem prawa do odliczenia podatku w takim przypadku oznaczałoby, że prawo do odliczenia przysługuje z tytułu samego posiadania faktury z wykazanym podatkiem, który nie jest należny od podmiotu, który fakturę taką wystawił, gdyż faktycznie nie realizował czynności opisanej w tej fakturze. Tymczasem prawo do odliczenia podatku jest następstwem powstania obowiązku podatkowego z tytułu faktycznej czynności podatnika wystawiającego fakturę, czyli obowiązku podatkowego powstałego na poprzednim etapie obrotu.

Podsumowanie

W obecnych czasach podatnikowi nie trudno stać się częścią łańcucha karuzeli podatkowej. Powinien on dokonywać czynności, które uchronią go przed kwestionowaniem przez organy podatkowe prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony. MF wskazało tylko przykładowe działania, jakie może podjąć podatnik, aby zabezpieczyć swoje interesy i nie ponosić konsekwencji zawierania transakcji z podmiotami nieodpowiednimi, a tym samym dochować należytej staranności.

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Podatek PIT - część 2
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Zeznanie PIT-37 za 2022 r. można złożyć w terminie do:
30 kwietnia 2023 r. (niedziela)
2 maja 2023 r. (wtorek)
4 maja 2023 r. (czwartek)
29 kwietnia 2023 r. (sobota)
Następne
Księgowość
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Składka zdrowotna 2024. Rozliczenie za rok 2023. Wpływ na kwestie podatkowe

Już po raz drugi od momentu wprowadzenia rewolucyjnych przepisów Polskiego Ładu przedsiębiorcy mają obowiązek złożenia rocznego rozliczenia składki na ubezpieczenie zdrowotne. Dwudziesty dzień maja jest ostatnim dniem na dopełnienie tego obowiązku. Na szczęście tym razem Ustawodawca oszczędził płatnikom wstecznych zmian form opodatkowania oraz półrocznych okresów składkowych. 

Prezes URE: od lipca 2024 r. o ponad 40 proc. wzrosną opłaty za dystrybucję energii. O 30 zł miesięcznie więcej zapłaci przeciętne gospodarstwo domowe

Prezes URE Rafał Gawin szacuje, że w II połowie roku miesięczne rachunki za energię elektryczną, w tym za dystrybucję, wzrosną o ok. 30 zł dla przeciętnego gospodarstwa domowego o zużyciu do 2 MWh energii elektrycznej rocznie. Analizy URE pokazują, że średnia cena taryfowa sprzedaży prądu dla gospodarstw domowych w taryfie na II połowę 2024 i na rok 2025 może wynieść poniżej 600 zł za MWh

Jakie są rezerwy walutowe Polski? Aktualne dane NBP

Rezerwy walutowe Polski w końcu kwietnia 2024 roku wyniosły 206 097,4 mln USD tj. o 1,8% więcej niż przed miesiącem i równocześnie o 15,7% więcej niż przed rokiem. Takie dane podał Narodowy Bank Polski (NBP).

MF oferuje pomoc dla przedsiębiorców z Marywilskiej 44

Ministerstwo Finansów informuje, że Krajowa Administracja Skarbowa przygotowała pomoc dla przedsiębiorców z Marywilskiej 44. Mogą oni wystąpić z wnioskiem m.in. o rozłożenie na raty podatku oraz odroczenie terminu jego zapłaty. MF uruchomił specjalną infolinię, gdzie poszkodowani przedsiębiorcy mogą pytać o rozliczenia podatkowe (PIT, VAT) oraz o ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych.

Zatrudnianie i rozliczanie kierowców w branży produkcyjnej. Jak i dlaczego różni się od rozliczania pozostałych pracowników?

W firmach, w których transport jest jedynie narzędziem do wykonywania ich głównego biznesu, istnieje wiele różnic pomiędzy rozliczaniem kierowców a pracowników na innych stanowiskach. Ewidencja czasu pracy i naliczenie wynagrodzenia w branży produkcyjnej to ciekawy przypadek, często także problematyczny dla kadr. Na czym polegają te różnice?

Przedawnienie prawa do zwrotu nadpłaty (art. 77 i 80 Ordynacji podatkowej)

Kiedy występuje przedawnienie prawa do zwrotu nadpłaty, co wynika z przepisów zawartych w art. 77 i 80 Ordynacji podatkowej? Co do zasady prawo do zwrotu nadpłaty podatku wygasa po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin jej zwrotu. Co jeszcze warto wiedzieć?

Ministerstwo Finansów: Coraz więcej spraw można załatwić bez wizyty w urzędzie skarbowym. Wystarczy internet i telefon

Klienci Krajowej Administracji Skarbowej coraz więcej spraw urzędowych mogą załatwić bez wizyty w urzędzie skarbowym. Jest to możliwe z dowolnego miejsca za pośrednictwem infolinii KAS lub za pośrednictwem usług e-Urzędu Skarbowego.

Pakiety medyczne dla pracowników. Czy wiesz, jak prawidłowo rozliczać VAT przy ich zakupie? Sprawdź, jakie są zasady

Pakiety medyczne dla pracowników. Czy wiesz, jak prawidłowo rozliczać VAT przy ich zakupie? Usługi w zakresie opieki medycznej podlegają zwolnieniu z VAT. Ale czy również przy odsprzedaży?

20 maja upływa termin na rozliczenie składki zdrowotnej za 2023 rok

20 maja jest ostatnim dniem, kiedy przedsiębiorca musi złożyć dokumenty rozliczeniowe za kwiecień 2024 r. wraz z rocznym rozliczeniem składki na ubezpieczenie zdrowotne za 2023 rok. Jest to również termin na opłacenie należnych składek za kwiecień 2024 r. wraz z ewentualną dopłatą składki rocznej.

Okulary dla pracownika. O odliczeniu VAT nie przesądza wskazanie podatnika jako nabywcy. Kluczowe jest prawo do rozporządzania towarem jak właściciel

Do najczęściej popełnianych błędów VAT należą nieprawidłowości w zakresie odliczenia podatku naliczonego od zakupów dotyczących pracowników. O prawie do odliczenia nie przesądza wykazanie podatnika jako nabywcy na fakturze. Kluczowe jest nabycie prawa do rozporządzania towarem jak właściciel.

REKLAMA