REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Wewnętrzne kontrole biznesowe jako sposób na wykazanie należytej staranności w VAT

Bogdan Zatorski
Bogdan Zatorski
Ekspert SAGE
Wewnętrzne kontrole biznesowe jako sposób na wykazanie należytej staranności w VAT /Fot. Fotolia
Wewnętrzne kontrole biznesowe jako sposób na wykazanie należytej staranności w VAT /Fot. Fotolia
Fotolia

REKLAMA

REKLAMA

Ministerstwo Finansów rozpoczęło prace nad przygotowaniem listy przesłanek należytej staranności po stronie nabywcy w transakcjach krajowych. Ich spełnienie w momencie zawierania transakcji skutkowałoby brakiem podstaw do kwestionowania prawa do odliczenia VAT. Tymczasem skutecznym narzędziem do eliminowania niebezpiecznych transakcji są dobrowolne wewnętrzne kontrole biznesowe.

Autopromocja

Udowadnianie dobrej woli

Ministerstwo Finansów[1] zaprosiło wszystkich przedsiębiorców do udziału w konsultacjach. Mają one doprowadzić do wypracowania wzorców należytej staranności[2], które będą służyć firmom w ochronie biznesu przed ryzykownymi podatkowo transakcjami. O „należytej staranności” mówimy w kontekście rozważnego sposobu postępowania i prowadzenia dokumentacji gospodarczej – kluczowej dla firm, ponieważ podlegającej sprawdzaniu przez fiskusa w procesie e-kontroli.

Uszczelnianie systemu podatkowego

Podatkiem, z którym wiąże się aktualnie powszechne ryzyko błędnych rozliczeń jest niewątpliwie podatek VAT. Z jednej strony, ze względu na przepisy specyficzne dla wspólnego rynku wymiany towarów i usług obowiązujące w UE, VAT jest wdzięcznym polem do przestępstw podatkowych realizowanych przez wyspecjalizowane międzynarodowe grupy przestępcze. Z drugiej zaś strony, podatek ten stanowi najważniejsze źródło wpływów budżetowych. Szacunki PwC wskazują, że oszustwa podatkowe związane z VAT ograniczyły wpływy budżetowe o 42 miliardy złotych w 2015 roku[3]. Państwo podjęło walkę z tym bardzo niebezpiecznym zjawiskiem wprowadzając nowe obowiązki informacyjne, tj. w połowie 2016 roku Jednolity Plik Kontrolny, od stycznia 2017 roku zaostrzenie przepisów podatkowych oraz w marcu 2017 roku kodeksu karnego. W konsekwencji wpływy budżetowe z podatków wyraźnie wzrosły, a Ministerstwo Finansów zapowiada kolejne, uszczelniające zmiany w przepisach. Planowane jest wprowadzenie podzielonej płatności (split payments), gdzie przedsiębiorca otrzymuje zapłatę za sprzedaż rozdzieloną na dwa osobne rachunki bankowe. Kwotę główną otrzyma na rachunek podstawowy, a VAT na wydzielony rachunek o organicznej możliwości dysponowania. Planowane jest również wprowadzenie kas fiskalnych zdalnie, za pośrednictwem Internetu przekazujących dane do MF.

Przedsiębiorco – udowodnij

Wszystkie te już zrealizowane i planowane działania wskazują jednoznacznie na ogromną determinację MF w dążeniu do „uszczelnienia” systemu podatkowego.
Z założenia to przedsiębiorcy jako tacy są tą grupą, która podejrzewana jest o świadome zaniżanie podatków albo o tolerowanie takich praktyk u innych przedsiębiorców. Z tego wynika prosty wniosek, zapewne każda firma ma coś na podatkowym „sumieniu”, a jeżeli jest inaczej to po stronie przedsiębiorcy leży obowiązek udowodnienia, że działa w dobrej wierze i płaci właściwie obliczone podatki.

Takie podejście jest w jawnej sprzeczności ze stanowiskiem Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (ETS). W słynnym wyroku z 2012 roku[4] Trybunał wyraził pogląd, że to organy państwa członkowskiego powinny wykazać świadome działanie podatnika VAT w celu zaniżenia podatku, względnie zgodę na takie działanie realizowane przez jego kontrahentów.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Polecamy książkę: VAT 2017. Komentarz

Dopiero gdy służby skarbowe udowodnią podatnikowi brak dochowania należytej staranności o bezpieczne i zgodne z prawem przeprowadzenie transakcji, można odmówić odliczenia podatku VAT. Wydaje się zatem, że sprawa jest prosta, a przedsiębiorcy mogą czuć się bezpieczni.

Przerzucanie obowiązku służb skarbowych na biznes

W praktyce służby skarbowe nie tylko w Polsce, ale również w innych krajach UE dążą do uzależniania prawa do odliczenia VAT z faktur zakupu od wykonania dodatkowych czynności kontrolnych, np. od zweryfikowania, czy dostawca jest czynnym podatnikiem VAT.

Lista takich czynności kontrolnych, które może podjąć firma nie jest zapisana w przepisach podatkowych. Ministerstwo Finansów odpowiadając na wielokrotnie zgłaszaną przez przedsiębiorców potrzebę np. przez Związek Przedsiębiorców i Pracodawców[5], rozpoczęło pracę, aby taką listę przygotować zapraszając do konsultacji. To bardzo dobra inicjatywa, warto podzielić się doświadczeniem z Ministerstwem Finansów.

__________________

[1] w komunikacie z 30 czerwca br.

[2]https://ksiegowosc-budzetowa.infor.pl/wiadomosci/759377,Nalezyta-starannosc-w-VAT-konsultacje.html

[3] https://www.pwc.pl/pl/pdf/luka-vat-pwc-wrzesien-2015.pdf

[4] Orzeczenie ETS z 21 czerwca 2012 r. sprawy połączone C-80/11 Mahageben kft oraz C-142/11 Peter David - Węgry

[5] http://new.zpp.net.pl/upload/orwfyg_21.06.2017RaportZPPVATkluczowyproblempolskiegosystemupodatkowego.pdf


Lista – rozwiązanie tymczasowe

Należy jednak pamiętać o tym, że nawet gdy już powstanie taka lista, to nigdy nie będzie ona kompletna. Życie gospodarcze jest bowiem bardzo bogate i nieustannie się zmienia. Powstają nowe pomysły i modele biznesowe. Przestępcy również będą zmieniać metody działania, narażając uczciwy biznes kierujący się należytą starannością, na ryzyko utraty VAT i dotkliwe kary z utratą majątku w myśl rozszerzonej konfiskaty włącznie.

Istniejące prawo podpowiada skuteczniejsze rozwiązanie

W obecnym ustawodawstwie funkcjonuje konkretny przepis, a dokładnie art. 106 m Ustawy o VAT, do którego można się odwołać, przygotowując w firmie rozwiązanie znacznie ułatwiające udowodnienie dobrej woli, a wykraczające poza należytą staranność. Nie chodzi bowiem jedynie o kontrolę cech formalnych. Artykuł 106 m zobowiązuje podatników do wprowadzenia w przedsiębiorstwie „dowolnych kontroli biznesowych”. Słowo „dowolnych” jest tutaj kluczowe i oznacza, że kontrole nie mogą być narzucone z zewnątrz, a przeciwnie mają wynikać z potrzeb wewnętrznych i kontekstu biznesowego firmy.

Sprawdź: INFORLEX SUPERPREMIUM

Trzeba również pamiętać, że wprowadzone już przepisy uszczelniające system VAT będą egzekwowane w przyszłości. Czy za kilka lat uczciwy przedsiębiorca i zatrudnieni w firmie pracownicy będą pamiętali przebieg i losy transakcji udokumentowanej na przykład fakturą nr „x” z dnia 14 marca 2017 r., gdy będą zeznawać np. przed sądem w sytuacji uwikłania w karuzelę VAT? Wewnętrzne kontrole biznesowe powinny zatem dokumentować przebieg transakcji.

Rozpoznanie ryzyka podatkowego oznacza wyeliminowanie niebezpiecznych transakcji

Kontrole biznesowe mają być ściśle dostosowane do potrzeby zabezpieczenia przed ryzykiem podatkowym rozpoznanym w konkretnej organizacji. Mają także stanowić pewien spójny system, będący połączeniem procedur wewnętrznych oraz narzędzi informatycznych je realizujących. Celem tego systemu jest wyłapywanie
i wyeliminowanie niebezpiecznych podatkowo transakcji. Narzędzia informatyczne są tu o tyle istotne, że bez nich, wykonanie procedur kontrolnych może okazać się kosztowne albo wręcz niewykonalne.

Kluczowe dla wykazania się dobrą wolą nie jest jednak sprawdzenie konkretnej faktury, a bardziej wykazanie, że w przedsiębiorstwie rozpoznano zagrożenia
i zbudowano system wewnętrznych kontroli biznesowych. Więcej, że zrobiono to we właściwym czasie jeszcze zanim przedsiębiorca mógł paść ofiarą przestępców wciągających w przestępczą działalność, weryfikacja transakcji po fakcie nie przekona służb.

Elementy wewnętrznych kontroli biznesowych

Przykładem może być sprawdzenie statusu podatnika VAT – istnieje możliwość ręcznego sprawdzania każdego kontrahenta na stronie www udostępnionej przez Ministerstwo Finansów, ale zdecydowanie wygodniej użyć do tych celów odpowiedniego oprogramowania finansowo-księgowego. Sprawdzenie statusu podatnika VAT to jednak kolejny etap.

Warto zacząć od weryfikacji danych kontrahenta w urzędowych rejestrach np. w CEDG, od sprawdzenia, czy reprezentant firmy jest odpowiednio umocowany. Wskazane jest także sprawdzenie historii współpracy w tym terminowości realizacji dostaw i płatności. Istotny jest także sposób dostarczenia faktury w formie elektronicznej i nie mówimy tu o przesyłaniu czy odbieraniu faktur za pomocą poczty elektronicznej. Dopiero dedykowane portale – rozwiązania do wymiany dokumentów elektronicznych są bezpiecznym i dokumentującym obieg ”dowodów” sposobem.  Kolejnym elementem może być realizowane w systemie elektronicznego obiegu dokumentów właśnie, obowiązkowe weryfikowanie zgodności faktury z zamówieniem, czy dowodami magazynowymi na przyjęcie dostawy opisywanej przez fakturę.

Całość wdrożenia kontroli biznesowej powinna opisywać kompletny proces obrotu dokumentami w obsłudze sprzedaży oraz zakupu, w kontekście zidentyfikowanych dla danej firmy ryzyk – będą one nieco inne dla konkretnych branż i ze względu na charakter wykonywanej działalności.

Podsumowując, zachęcamy do udziału w ogłoszonych przez MF konsultacjach. Aktualna, oficjalna i kompletna lista kryteriów „zachowania należytej staranności” zwiększy bezpieczeństwo rozliczeń podatkowych. Nie zapominajmy jednak o profilaktyce. Wdrożenie systemu wewnętrznych kontroli biznesowych to prawdopodobnie najbardziej efektywny sposób zabezpieczenia się przed ryzykiem wynikającym z zaostrzenia przepisów podatkowych.

Autopromocja

REKLAMA

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
QR Code
Podatek PIT - część 2
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Zeznanie PIT-37 za 2022 r. można złożyć w terminie do:
30 kwietnia 2023 r. (niedziela)
2 maja 2023 r. (wtorek)
4 maja 2023 r. (czwartek)
29 kwietnia 2023 r. (sobota)
Następne
Księgowość
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Kasowy PIT - projekt ustawy opublikowany

Projekt ustawy o kasowym PIT został opublikowany. Od kiedy wchodzi w życie? Dla kogo jest kasowy PIT? Co to jest i na czym polega?

Obligacje skarbowe [maj 2024 r.] - oprocentowanie i oferta obligacji oszczędnościowych (detalicznych)

Ministerstwo Finansów w komunikacie z 24 kwietnia 2024 r. poinformowało o oprocentowaniu i ofercie obligacji oszczędnościowych Skarbu Państwa nowych emisji, które będą sprzedawane w maju 2024 roku. Oprocentowanie i marże tych obligacji nie zmieniły się w porównaniu do oferowanych w kwietniu br. Od 25 kwietnia można nabywać nową emisję obligacji skarbowych w drodze zamiany.

Kasowy PIT dla przedsiębiorców z przychodami do 250 tys. euro od 2025 roku. I tylko do transakcji fakturowanych [projekt ustawy]

Ministerstwo Finansów przygotowało i opublikowało 24 kwietnia 2024 r. projekt nowelizacji ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT) oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne. Ta nowelizacja przewiduje wprowadzenie kasowej metody rozliczania podatku dochodowego. Z tej metody będą mogli skorzystać przedsiębiorcy, którzy rozpoczynają działalność, a także ci przedsiębiorcy, których przychody w roku poprzednim nie przekraczały 250 tys. euro.

Coraz więcej kontroli firm logistycznych. Urzędy celno-skarbowe sprawdzają pozwolenia na uproszczenia celne

Urzędy celno-skarbowe zintensyfikowały kontrole firm logistycznych. Chodzi o monitoring pozwoleń na uproszczenia celne, szczególnie tych wydanych w czasie pandemii. Jeśli organy celno-skarbowe natrafią na jakiekolwiek uchybienia, to może dojść do zawieszenia pozwolenia, a nawet jego odebrania.

Ostatnie dni na złożenia PIT-a. W pośpiechu nie daj szansy cyberoszustowi! Podstawowe zasady bezpieczeństwa

Obecnie już prawie co drugi Polak (49%) przyznaje, że otrzymuje podejrzane wiadomości drogą mailową. Tak wynika z najnowszego raportu SMSAPI „Bezpieczeństwo Cyfrowe Polaków 2024”. Ok. 20% Polaków niestety klika w linki zawarte w mailu, gdy wiadomość dotyczy ważnych spraw. Jak zauważa Leszek Tasiemski, VP w firmie WithSecure – ostatnie dni składania zeznań podatkowych to idealna okazja dla oszustów do przeprowadzenia ataków phishingowych i polowania na nieuważnych podatników.

Czy przepis podatkowy napisany w złej wierze nie rodzi normy prawnej? Dlaczego podatnicy unikają stosowania takich przepisów?

Podatnicy prowadzący działalność gospodarczą często kontestują obowiązki nakładane na podstawie przepisów podatkowych. Nigdy wcześniej nie spotkałem się z tym w takim natężeniu – może na przełomie lat osiemdziesiątych i dziewięćdziesiątych XX wieku, gdy wprowadzono drakońskie przepisy tzw. popiwku – pisze prof. Witold Modzelewski. Dlaczego tak się dzieje?

Szef KAS: Fundacje rodzinne nie są środkiem do unikania opodatkowania

Szef Krajowej Administracji skarbowej wydał opinię zabezpieczającą w której potwierdził, że utworzenie fundacji, wniesienie do niej akcji i następnie ich sprzedaż nie będzie tzw. „unikaniem opodatkowania”, mimo wysokich korzyści podatkowych. Opinię zabezpieczające wydaje się właśnie w celu rozstrzygnięcia, czy proponowana czynność tym unikaniem by była.
Przedmiotowa opinia została wydana na wniosek przedsiębiorcy, który planuje utworzenie rodzinnej platformy inwestycyjnej przy wykorzystaniu Fundacji poprzez wniesienie do niej m.in. akcji spółki. Natomiast spółka jest właścicielem spółek zależnych, które uzyskują przychody prowadząc działalność operacyjną w różnych krajach świata. 

Laptopy otrzymane przez uczniów i nauczycieli zwolnione z PIT - rozporządzenie MF

Laptopy oraz bony na laptopy, otrzymane w 2023 r. przez uczniów i nauczycieli, są zwolnione z PIT – wynika z rozporządzenia MF, które weszło w życie we wtorek 23 kwietnia 2024 r.

Kontyngent możliwym lekarstwem na cła

Każdy towar o statusie celnym nieunijnym w momencie wjazdu na terytorium UE obciążony jest długiem celnym. Dług ten wynika z unijnych przepisów prawa. Uzależniony jest od kodu taryfy celnej, wartości celnej towaru, pochodzenia oraz zastosowanej waluty dla danej transakcji. Unia Europejska stoi na straży konkurencyjności swoich rodzimych przedsiębiorstw, a to oznacza, że ma wielorakie narzędzia do swojej dyspozycji, aby zapewnić bezpieczne funkcjonowanie naszym przedsiębiorcom. Jednym z takich narzędzi jest cło ochronne (odwetowe), którego celem jest ochrona produkcji unijnej przed konkurencją z krajów trzecich. Często cło to występuje z cłem antydumpingowym, którego z kolei celem jest wyrównanie cen rynkowych towaru sprowadzanego z krajów trzecich z towarem produkowanym w UE.

Rozliczenie składki zdrowotnej za 2023 rok - termin w 2024 roku, zasady [komunikat ZUS]. Jak wypełnić i do kiedy złożyć ZUS DRA lub ZUS RCA?

Zakład Ubezpieczeń Społecznych przypomina, że część płatników składek - osób prowadzących pozarolniczą działalność - musi przekazać do ZUS roczne rozliczenie składki na ubezpieczenie zdrowotne za rok 2023. W dniu 20 maja 2024 r. mija termin na złożenie ZUS DRA lub ZUS RCA za kwiecień 2024 r., w którym uwzględnione będzie to rozliczenie.

REKLAMA