REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Jakie skutki w VAT powoduje darowizna żywności

Ewa Sokołowska - Strug
Karolina Gierszewska
Doradca podatkowy
Grupa ECDP
Jedna z wiodących grup konsultingowych w Polsce

REKLAMA

REKLAMA

Darowizna żywności, a dokładnie skutki podatkowe jakie czynność ta wywołuje na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług, budzi ogromne zainteresowanie zarówno przedsiębiorców jak i prasy. Jak się bowiem okazuje ten z gruntu dobroczynny i wspaniałomyślny gest nie jest obojętny fiskalnie. Czy należy jednakże całkowicie go zaniechać? Czy lepiej wyrzucić żywność, której zbliża się upływ terminu ważności do spożycia, czy też jednak darować ją do pobliskiego domu dziecka bądź też domu spokojnej starości?

Definicja

Autopromocja

Przepisy regulujące materię podatku od towarów i usług nie zawierają definicji darowizny. Jest ona natomiast w kodeksie cywilnym. Przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swojego majątku (art. 888 § 1 kc).

Darowizna została skonstruowana jako umowa, w której występują dwa podmioty: darczyńca i obdarowany, której istotą jest bezpłatne przysporzenie obdarowanego kosztem majątku darczyńcy.

Przez bezpłatne świadczenia należy rozumieć te wszystkie zdarzenia (zarówno faktyczne jak i prawne), jakie występują w prowadzonej działalności gospodarczej, a których skutkiem jest nieodpłatne (tj. bez wynagrodzenia pieniężnego lub towarowego) przysporzenie majątku, mające konkretny wymiar finansowy. Darowizną jest takie zdarzenie, którego następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu.

Najistotniejszymi cechami darowizny jako czynności są zatem: jej dobrowolność oraz fakt, by otrzymujący takie świadczenie nie był zobowiązany do wykonania jakiegokolwiek świadczenia wzajemnego.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Darowizna może przyjąć bądź formę darowizny pieniężnej bądź też darowizny rzeczowej. Elementem bezpłatnych świadczeń jest chęć bezinteresownego obdarowania kogoś. Oczywiście poniżej poruszymy temat darowizny rzeczowej, a mianowicie żywności.

Darowizna jako czynność opodatkowana VAT

Katalog czynności opodatkowanych VAT ustawodawca określił w art. 5 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług.

Zgodnie z jego brzmieniem, opodatkowaniu VAT podlegają:
1) odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju,
2) eksport towarów,
3) import towarów,
4) wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju oraz
5) wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.

Z przywołanego przepisu wynika, iż do zakresu przedmiotowego ustawy włączono dwa rodzaje świadczeń dokonywanych na terytorium Polski. Czynnościami tymi są:
• odpłatna dostawa towarów oraz
• odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Polecamy: serwis Koszty

Co do zasady zatem, opodatkowaniu podlegają krajowe czynności dokonywane jedynie za odpłatnością. Nie oznacza to jednak, że wszystkie czynności bezpłatne znalazły się poza zakresem tegoż podatku. W celu zachowania powszechności opodatkowania konsumpcji ustawodawca przewidział bowiem możliwość zrównania pewnych nieodpłatnych świadczeń z czynnościami wykonywanymi za wynagrodzeniem. Konsekwencją takiego uregulowania jest zaś ich opodatkowanie.

Przy czym w miejscu tym zajmijmy się jedynie kwestią nieodpłatnego wydania (darowizny) towarów.

W art. 7 ust. 2 ustawy o VAT wskazano, że przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 (czyli przez czynność opodatkowaną), rozumie się również przekazanie przez podatnika towarów należących do jego przedsiębiorstwa na cele inne niż związane z prowadzonym przez niego przedsiębiorstwem, w szczególności:

1) przekazanie lub zużycie towarów na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia,

2) wszelkie inne przekazanie towarów bez wynagrodzenia, w szczególności darowizny,

- jeżeli podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego od tych czynności, w całości lub w części.

Zatem nieodpłatne przekazanie towarów podlega opodatkowaniu VAT o ile są spełnione są dwa warunki:
• świadczenie odbywa się na cele osobiste podatnika, jego pracowników (ich domowników, byłych udziałowców, akcjonariuszy itp.) lub zostało przekazane komukolwiek jako darowizna, która nie jest związana z prowadzonym przez niego przedsiębiorstwem oraz,
• podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o podatek naliczony przy nabyciu towarów będących przedmiotem przekazania.

Bardzo ważną kwestią jest fakt, że oba ww. warunki należy spełnić w sposób łączny. Nie wypełnienie choćby jednego z nich powoduje, że analizowana czynność pozostaje poza zakresem analizowanej ustawy.

Przedmiotem działalności Spółki jest produkcja i sprzedaż wyrobów mlecznych na terytorium Polski. Część z wyprodukowanych przez Spółkę serków nie została sprzedana przez znaczny czas, wskutek czego zbliża się upływ terminu ich ważności. Z uwagi na ww. fakt, produkty te nie mogą zostać sprzedane. Spółka planuje dokonać darowizny serków na rzecz szpitali. Jeżeli nie zostaną darowane, Spółka poniesie koszty ich utylizacji. Podatnik odliczył podatek naliczony jaki widniał na fakturach dokumentujących nabycie środków służących do produkcji serków.

Jest to czynność, która podlega opodatkowaniu VAT. Mamy bowiem do czynienia z darowizną, którą przedsiębiorca przekazał (do szpitali) na cele nie związane z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą. Spółka nie może już dokonać sprzedaży wyprodukowanych serków z uwagi na zbliżający się upływ terminu jego ważności. Dodatkowo, dzięki darowiźnie uniknie ponoszenia kosztów ich utylizacji. Darczyńcy przysługiwało też prawo do odliczenia podatku naliczonego, jaki powstał przy produkcji darowanych towarów.

W konsekwencji, musi opisaną darowiznę udokumentować i rozliczyć w deklaracji VAT-7. Wypełnił bowiem w sposób łączny obie przesłanki wynikające z przepisu 7 ust. 2 ustawy o VAT.

Jak się jednak okazuje, w przypadku darowizny żywności wszelkie obowiązki przedsiębiorcy zakończą się najczęściej wyłącznie na czynnościach formalnych (czyli wystawieniu faktury wewnętrznej i wykazaniu wartości z niej wynikających w deklaracji VAT-7).

W tym bowiem konkretnym przypadku ustawodawca przewidział możliwość skorzystania ze zwolnienia od podatku VAT. Czynność zatem podlega, co do zasady, pod zakres przedmiotowy ustawy, jednakże nie powoduje obciążeń finansowych. Oczywiście zwolnienie zostało obwarowane licznymi przesłankami jakie należy spełnić.

Zwolnienie od opodatkowania darowizny żywności

Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 16 analizowanej ustawy o VAT, zwalnia się od podatku dostawę towarów, o której mowa w art. 7 ust. 2 pkt 2 (czyli darowiznę; wydanie towarów bez wynagrodzenia na cele niezwiązane z prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą), przez producenta, której przedmiotem są produkty spożywcze, z wyjątkiem:
- napojów alkoholowych o zawartości alkoholu powyżej 1,2% oraz
- napojów alkoholowych będących mieszaniną piwa i napojów bezalkoholowych, w których zawartość alkoholu przekracza 0,5%,

jeżeli są one przekazywane na rzecz organizacji pożytku publicznego, w rozumieniu ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, z przeznaczeniem na cele działalności charytatywnej prowadzonej przez te organizacje. 

Polecamy: Jak rozliczać koszty w czasie

Przy czym zwolnienie powyższe stosuje się pod warunkiem prowadzenia szczegółowej dokumentacji przez dokonującego dostawy towarów potwierdzającej dokonanie dostawy na rzecz organizacji pożytku publicznego, z przeznaczeniem wyłącznie na cele działalności charytatywnej prowadzonej przez te organizacje (na podstawie art. 43 ust. 12 ustawy o VAT).

Zatem ze zwolnienia od podatku mogą skorzystać darowizny, które w sposób łączny spełniają następujące warunki:
- przedmiotem darowizny mogą być jedynie produkty spożywcze,
- darczyńcą może być tylko producent,
- darowizna musi zostać dokonana na rzecz organizacji pożytku publicznego,
- darowizna musi zostać dokonana z przeznaczeniem na cele działalności charytatywnej,
- darczyńca musi posiadać dokumentację, która będzie potwierdzać dostawy na rzecz organizacji pożytku publicznego, z przeznaczeniem wyłącznie na cele działalności charytatywnej (niezbędne jest zatem żądanie aby obdarowana organizacja złożyła darczyńcy pisemne oświadczenie o przeznaczeniu towarów przekazanych na cele charytatywne).

Ze zwolnienia nie będą korzystały darowizny dokonane bezpośrednio na rzecz podmiotów, które nie są organizacją pożytku publicznego.

Z powyższego wynika, że nie każda osoba, która daruje towary na cele charytatywne, może korzystać ze zwolnienia od podatku. Ustawodawca zróżnicował w tej materii podatników, a prawo do zwolnienia przyznał wyłącznie producentom żywności.

W miejscu tym zaznaczyć zatem należy, że mimo szczytnego celu ustawodawca stworzył przepis, który jest niezgodny z unijną dyrektywą dot. VAT. Polska regulacja uzależnia bowiem zwolnienie z podatku od tego, kim jest podatnik darujący produkty żywnościowe organizacjom pożytku publicznego.

Dodatkowo wskazać należy, iż przepisy Dyrektywy VAT nie zawierają zwolnień od przekazywanych towarów na cele charytatywne. Jednocześnie zezwala na dokonanie odliczenia podatku naliczonego w przypadku dokonania dostawy zwolnionej od podatku, co godzi w konstrukcję podatku od wartości dodanej. Jak wynika bowiem z brzmienia art. 86 ust. 8 pkt 3 ww. ustawy, podatnik ma również prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego (…), jeżeli importowane lub nabyte towary i usługi dotyczą dostawy towarów, o której mowa w art. 43 ust. 1 pkt 16 (darowizny żywności dokonanej przez producenta organizacji pożytku publicznego na cele charytatywne).

Aby sprawdzić czy organizacja, jaką zamierzamy obdarować jest organizacją pożytku publicznego, można wejść na stronę http://opp.ms.gov.pl

Darczyńca musi posiadać dokumentację, która będzie potwierdzać dostawy na rzecz organizacji pożytku publicznego z przeznaczeniem wyłącznie na cele działalności charytatywnej (niezbędne jest zatem żądanie aby obdarowana organizacja złożyła darczyńcy pisemne oświadczenie o przeznaczeniu towarów przekazanych na cele charytatywne).

Na zakończenie tej części rozważań należy również poddać w wątpliwość (i zastanowić się nad celem jaki ustawodawca chciał osiągnąć) brzmienie samego przepisu. W art. 43 ust. 1 pkt 16 ustawy o VAT wskazano, że zwalnia się od podatku darowiznę dokonaną przez producenta, której przedmiotem są produkty spożywcze, z wyjątkiem napojów alkoholowych.

Przywołany przepis nie wskazuje jednoznacznie czy mowa o producencie, który dokonuje darowizny swoich własnych wyprodukowanych towarów czy też może z zasady o producencie żywności, który wprawdzie przekazuje żywność ale już niekoniecznie tą, którą sam wyprodukował. Wydaje się, że wobec braku jednoznaczności przepisu należałoby przyjąć wykładnię rozszerzającą.

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: Własne
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie - zapraszamy do subskrybcji naszego newslettera
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Podatek PIT - część 2
    certificate
    Jak zdobyć Certyfikat:
    • Czytaj artykuły
    • Rozwiązuj testy
    • Zdobądź certyfikat
    1/10
    Zeznanie PIT-37 za 2022 r. można złożyć w terminie do:
    30 kwietnia 2023 r. (niedziela)
    2 maja 2023 r. (wtorek)
    4 maja 2023 r. (czwartek)
    29 kwietnia 2023 r. (sobota)
    Następne
    Księgowość
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Zmiany w podatku Belki - MF ma już projekt ustawy, którym w tym tygodniu zajmie się Rada Ministrów

    Zmiany w podatku Belki coraz bliżej. Ministerstwo Finansów ma już przygotowany projekt ustawy, którym w tym tygodniu zajmie się rząd.

    Rząd szykuje zmiany w składce zdrowotnej. "Niestety, planowane zmiany nie spowodują zmniejszenia wysokości daniny"

    Rząd zmienia zasady rozliczeń składki zdrowotnej i proponuje dwa rozwiązania. Przedsiębiorcy są zdania, że planowane zmiany nie spowodują zmniejszenia wysokości składki zdrowotnej, o co od dawna zabiegają.

    Twój e-PIT - zwrot podatku nawet w ciągu jednego dnia

    Zwroty z większości zeznań PIT-37 złożonych w usłudze Twój e-PIT trafiają na konto znacznie szybciej. Niektórzy dostają zwrot nawet w ciągu jednego dnia - poinformował szef Krajowej Administracji Skarbowej Marcin Łoboda.

    Ulga na jedno dziecko 2024. 112 tys. zł to niestety limit dochodów wspólny dla obojga rodziców lub opiekunów prawnych

    Rodzice odliczający ulgę na dziecko często są zaskoczeni informacją, że możliwość skorzystania z tej ulgi ogranicza limit ich dochodów nie tylko w przypadku, gdy mają jedno dziecko. Także gdy mają np. dwoje dzieci, jedno z ich dzieci jest małoletnie (czyli uprawnia do ulgi) a drugie np. ukończyło 25. rok życia (czyli nie uprawnia do odliczenia ulgi prorodzinnej). Dotyczy to też sytuacji gdy dziecko po ukończeniu 18 roku życia (a przed ukończeniem 25. rok życia) przestało uczyć się lub studiować. Te zasady dotyczą zarówno roku 2024 jak i poprzednich 2023 r. i 2022 r.

    Krajowy Plan Odbudowy w Polsce w 2024 roku. Wyścig z czasem po 60 miliardów euro

    Zeszłotygodniowe informacje dotyczące odblokowania funduszy europejskich są optymistyczne – kierunek działań przyjęty przez polski rząd może liczyć na przychylność UE. Pamiętajmy jednak, że deklaracje te nie oznaczają, że środki na wspieranie reform i inwestycji zostaną nam „automatycznie” udostępnione - pisze Łukasz Kościjańczuk, partner w CRIDO.

    Czy laptop i wynajęte mieszkanie pracownika zagranicznej firmy to już zakład w Polsce?

    Pracownicy wykonujący pracę poza miejscem siedziby pracodawcy (lub innym miejscem określonym w umowie o pracę) mogą generować szereg konsekwencji podatkowych, zarówno dla pracownika, jak i dla pracodawcy, szczególnie gdy w grę wchodzi praca poza Polską, lub w Polsce, ale dla pracodawcy z innego kraju - pisze Dr Adam Barcikowski – Manager w Nexia Advcero.

    Obniżenie VAT w branży "beauty" - skutki dla budżetu państwa, gospodarki i konsumentów

    Jak obniżenie stawki podatku VAT w branży "beauty" od kwietnia 2024 roku wpłynie na dochody budżetu państwa, na zachowania przedsiębiorców i konsumentów?

    Niższy VAT od 1 kwietnia 2024 r. Stawka 8% dla usług kosmetycznych, manicure i pedicure

    Ministerstwo Finansów przygotowało już projekt rozporządzenia, które obniży od 1 kwietnia 2024 r. - z 23% do 8% – stawkę VAT na określone usługi kosmetyczne.

    Czas na reformę Unijnego Kodeksu Celnego

    Reforma (projektu) nowego Unijnego Kodeksu Celnego po konsultacjach społecznych. Od 2027 roku przewidywane jest wejście w życie nowego UKC. Będą to zmiany rewolucyjne w wielu aspektach, dziś obowiązujących przepisów prawa celnego. Wiarygodni przedsiębiorcy mają mieć znaczne uproszczenia oraz mamy przejść na „inteligentne” odprawy celne ze zwiększonym monitoringiem systemów informatycznych.

    Twój e-PIT wspólnie z małżonkiem

    Usługa Twój e-PIT umożliwia złożenie rocznego PIT wspólnie z małżonkiem. Kiedy jest to możliwe? Jakie działania należny wykonać?

    REKLAMA