Wierzytelności jako wkład do spółki bez VAT

Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach rozpatrywał sprawę Wnioskodawcy (niebędącego podatnikiem VAT), którego ojciec jest wspólnikiem spółki cywilnej. Zgodnie z wcześniejsza uchwałą wspólników, spółka ta będzie zobligowana do wypłaty wspólnikom (w tym ojcu Wnioskodawcy) zysku wypracowanego w 2015 r. i w latach poprzednich. W związku z tym, Wnioskodawca ma nabyć od ojca (w drodze darowizny) prawo do żądania zysku tejże spółki cywilnej. Przedmiotem darowizny ma być całość lub część wierzytelności przysługującej ojcu Wnioskodawcy z tytułu podziału zysku. Co więcej, roszczenie o wypłatę zysku przez spółkę cywilną ma zaś zostać wniesione przez Wnioskodawcę jako wkład niepieniężny do spółki komandytowej, która powstanie z przekształcenia ww. spółki cywilnej.  Na gruncie przedmiotowego stanu faktycznego powstała więc wątpliwość, czy przedmiotowa transakcja wniesienia wkładu niepieniężnego do spółki komandytowej powinna zostać opodatkowana podatkiem VAT.

Polecamy książkę: VAT 2017. Komentarz

Organ podatkowy przypomniał w interpretacji indywidualnej, że zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT opodatkowaniu ww. podatkiem podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.  Przez dostawę towarów rozumie się, na mocy art. 7 ust. 1 ww. ustawy, przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. Natomiast, jak wskazał Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, usługa w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o VAT to „(...) każde odpłatne świadczenie, które nie jest dostawą towarów, polegające na działaniu, zaniechaniu lub tolerowaniu, czy określonym zachowaniu”. Ponadto, jak wskazał organ, z odpłatnym świadczeniem mamy do czynienia wtedy gdy istnieje stosunek prawny pomiędzy usługodawcą  a odbiorcą tego świadczenia, z którego wynika obowiązek spełnienia wzajemnego świadczenia przez usługobiorcę w zamian za wykonaną usługę.

Obrót wierzytelnościami został zaś uregulowany w Kodeksie cywilnym. Jak stanowi, art. 509 § 1 ww. ustawy, wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią (przelew), chyba że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania. Wraz z wierzytelnością przechodzą na nabywcę wszelkie związane z nią prawa, w szczególności roszczenie o zaległe odsetki (art. 509 § 2 Kodeksu cywilnego). Ponadto, jak stanowi art. 510 § 1 ww. ustawy, umowa sprzedaży, zamiany, darowizny lub inna umowa zobowiązująca do przeniesienia wierzytelności przenosi wierzytelność na nabywcę, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej albo że strony inaczej postanowiły.

Jak zauważył organ podatkowy, wierzytelność jest prawem majątkowym, które może być przedmiotem obrotu. Istota tego prawa wyraża się w uprawnieniu jednego podmiotu do żądania od drugiego określonego świadczenia. Przelew wierzytelności powoduje przejście na nabywcę ogółu uprawnień przysługujących dotychczasowemu wierzycielowi. Takie przeniesienie wierzytelności z majątku dotychczasowego wierzyciela do majątku nabywcy jest zaś jedynie skutkiem rozporządzania tą wierzytelnością, tj. wiąże się z wykonaniem uprawnień właścicielskich przysługujących temu podmiotowi.

Polecamy: Praktyczny leksykon VAT 2016

Polecamy: Biuletyn VAT

W związku z powyższym, Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach stwierdził, że wskutek wniesienia aportu wierzytelności (prawa do żądania wypłaty zysku) nie dojdzie do dostawy towarów na mocy art. 7 ust. 1 ustawy o VAT. Wierzytelność nie stanowi bowiem towaru w rozumieniu ww. ustawy. Czynność ta, po stronie zbywcy wierzytelności, nie będzie stanowić również świadczenia usług, o którym mowa w art. 8 ust. 1 ustawy o VAT. Trzeba bowiem zauważyć, że w tym układzie de facto to nabywca wierzytelności (spółka komandytowa) będzie świadczyć usługę polegająca na zwolnieniu Wnioskodawcy  od wykonywania czynności związanych ze ściąganiem długu i ryzyka jego nieściągnięcia. Tym samym, świadczenie Wnioskodawcy polegające na wniesieniu wkładu w postaci wierzytelności do spółki komandytowej nie będzie podlegać opodatkowaniu VAT.

Ewelina Kalita

Konsultant podatkowy

ECDDP Sp. z o.o.