Kiedy warto być podatnikiem VAT, a kiedy wybrać zwolnienie?

Dwa sklepy, A i B, zajmują się sprzedażą sprzętu komputerowego. Sklep A jest podatnikiem podatku VAT, natomiast sklep B korzysta ze zwolnienia (podmiotowo).  W jednakowym czasie oba sklepy dowiedziały się o zamiarze zakupu komputera przez pobliską firmę (będącą podatnikiem VAT).

Sklepy A i B mają możliwość zakupu komputerów od hurtownika w cenie 2000,00 zł netto za sztukę plus podatek VAT 23%. W związku z tym, przy zakupie powyższych komputerów, przedsiębiorcy A i B zapłacą 2460,00 zł (w tym 460,00 zł VAT). Sklepy chcą zrealizować zysk na transakcji w wysokości 500,00 zł.

Cena sprzedaży ustalona przez podmiot będący podatnikiem VAT (firma A)  wynosi: 2000,00 zł + 500,00 zł + 575,00 zł (VAT 23%) = 3075,00 zł.

Natomiast podmiot B (zwolniony z podatku VAT) cenę sprzedaży oszacuje na poziomie: 2460,00 zł + 500,00 zł = 2960,00 zł.

Niewątpliwym jest, że firma zainteresowana zakupem komputera, dokona transakcji z dostawcą A. Całkowity koszt związany z zakupem wyniesie 2500,00 zł. Zapłacony podatek VAT w wysokości 575,00 zł będzie mogła sobie w przyszłości odliczyć.

Natomiast nabywając komputer od dostawcy B musiałaby ponieść koszt w wysokość 2960,00 zł (różnica 2960,00 zł – 2500,00 zł = 460,00 zł).

W związku z powyższym, jakie w przedstawionym przypadku występują skutki zwolnienia z podatku VAT dostawcy B?

Z pewnością spadek jego konkurencyjności. Pomimo tego, że dostawca ten zaoferował niższą cenę, to dla kupującego towar okazał się być droższym o kwotę nieodliczonego wcześniej podatku VAT w wysokości 460,00 zł.

Zwolnienie podmiotowe z VAT

Kiedy dostawca B może stać się bardziej konkurencyjnym od dostawcy A?

Firma B może pozyskiwać większą ilość klientów przy transakcjach z odbiorcami detalicznymi, którzy nie mają możliwości odliczenia zapłaconego podatku VAT lub też podmiotami zwolnionymi z VATu.

Jeśli odbiorcą firmy jest podmiot opodatkowany omawianym podatkiem, to konkurencyjność można zachować obniżając cenę sprzedaży – w naszym przypadku aż o 440,00 zł (zysk zrealizowany 60,00 zł).

Powyższy przykład pokazuje, że jeśli zamierzamy dokonywać transakcji z podmiotami opodatkowanymi podatkiem VAT, to nieopłacalnym jest korzystanie ze zwolnienia. Jeśli natomiast zwolnienie będzie występować w ostatniej fazie obrotu gospodarczego, to zwolnienie takie może okazać się opłacalne.

Do dodatkowych korzyści z tytułu korzystania ze zwolnienia możemy zaliczyć brak obowiązku:

- składania zgłoszenia rejestracyjnego do VAT,

- ponoszenia opłaty rejestracyjnej do VAT,

- prowadzenia ewidencji zakupu i sprzedaży VAT,

- składania deklaracji rozliczeniowych,

- wpłacania na konto urzędu skarbowego wyliczonego podatku VAT.

Podmioty zwolnione zobowiązane są do prowadzenia uproszczonej ewidencji sprzedaży w celu ustalenia ewentualnego przekroczenia limitu.

Patrząc na powyższe, można byłoby stwierdzić, że opodatkowanie należy wybrać, jeśli naszym odbiorcą jest podatnik VAT, i odwrotnie – ze zwolnienia powinno się skorzystać, gdy kupujący jest zwolniony z VAT.  Nie do końca jednak tak jest.

Polecamy : Zwrot VAT za materiały budowlane - poradnik

Najlepszym przykładem jest sprzedaż według preferencyjnej stawki VAT – 0%, 5% lub 8%. Jeśli nawet naszymi odbiorcami będą podmioty zwolnione z VAT, a na ich rzecz będziemy dokonywać sprzedaży ze stawką VAT niższą niż 23%, to nie ma nad czym się zastanawiać.

Zawsze przy zastosowaniu stawki 0% i często przy stawce 5% lub 8% wystąpi nadwyżka podatku naliczonego nad należnym, która będzie mogła zostać zwrócona na konto podatnika. Pokazuje to, że decydującym przy wyborze opodatkowania lub zwolnienia z VAT będzie także przedmiot wykonywanej działalności.

Firma będąca podatnikiem VAT świadczy usługi transportowe. Część tych usług opodatkowana jest stawką 23%, część stawką 0% natomiast pozostała – nie podlega opodatkowaniu. Przedsiębiorca ma prawo odliczyć VAT naliczony wynikający z faktur zakupu związanych z tą sprzedażą. Będą to na przykład faktury za leasing samochodów ciężarowych, paliwo do nich, części zamienne związane z eksploatacją samochodów, czy też wydatki administracyjne (utrzymanie biura, koszty wynajmu lokalu, telefon, Internet, media itp.).

W związku z tym, że tylko cześć sprzedaży opodatkowana jest stawką 23%, natomiast znaczna większość zakupów podlega stawce podstawowej, to zawsze powinna wystąpić nadwyżka podatku naliczonego nad należnym. Jest to niekwestionowaną korzyścią dla przedsiębiorcy.

Można więc stwierdzić, że opłacalność zwolnienia z VAT uwarunkowana jest:

- dokonywaniem dostaw na rzecz podmiotów zwolnionych z VATu oraz

- stosowaniem przy sprzedaży stawki podstawowej, tj. 23%.

Wystąpienie obu warunków w pewnych przypadkach może okazać się jednak nadal niewystarczające. Jest tak w przypadku, gdy zamierzamy dokonywać zakupów inwestycyjnych. Wtedy też występuje nadwyżka podatku naliczonego nad należnym.

Dlatego analizując zwolnienie lub opodatkowanie podatkiem VAT należy wziąć pod uwagę kształtowanie się tego podatku (naliczonego i należnego) w dłuższej perspektywie czasu.

Podsumowując, przy wyborze zwolnienia lub opodatkowania podatkiem VAT należy kierować się głównie trzema wymienionymi wyżej kryteriami. Są to:
1) rodzaj odbiorców, na rzecz których dokonujemy dostaw towarów lub świadczymy usługi,
2) wysokość stosowanej stawki VAT przy sprzedaży,
3) planowana wielkość wydatków, np. inwestycyjnych.

Podjęcie rozważnej i przemyślanej decyzji z pewnością przyczyni się lepszego funkcjonowania firmy, a także obniżenia ewentualnych obciążeń podatkowych.