Umowa zlecenia w księgach rachunkowych

Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne stanowi przychód z tytułu wykonywania usług na podstawie umowy zlecenia w rozumieniu art. 13 pkt 8 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (j.t. Dz.U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.). Płatnikiem wszystkich składek jest zleceniodawca, a ich finansowanie zależy od rodzaju składek. Składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe finansują z własnych środków, w równych częściach, zleceniodawca i zleceniobiorca. Natomiast składkę na ubezpieczenie chorobowe w całości z własnych środków finansuje zleceniobiorca, a składkę na ubezpieczenie wypadkowe – zleceniodawca. Wysokość składek na poszczególne ubezpieczenia społeczne (z wyjątkiem ubezpieczenia wypadkowego) jest ustalona w formie stopy procentowej, jednakowej dla wszystkich zleceniobiorców, i wynosi: 19,52 proc. podstawy wymiaru na ubezpieczenie emerytalne, 13 proc. na ubezpieczenie rentowe oraz 2,45 proc. na ubezpieczenie chorobowe. Stopę procentową składki na ubezpieczenie wypadkowe płatnicy są obowiązani ustalić samodzielnie.

Składka na ubezpieczenie zdrowotne jest w całości finansowana ze środków własnych zleceniobiorcy, a jej wysokość stanowi 8,25 proc. podstawy wymiaru składki. Podstawą wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne jest przychód z tytułu umowy zlecenia pomniejszony o kwoty składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i chorobowe, sfinansowanych przez zleceniobiorcę i potrąconych przez zleceniodawcę. Obowiązek przekazania składki na ubezpieczenie zdrowotne do ZUS spoczywa na zleceniodawcy. Jeżeli składka na ubezpieczenie zdrowotne naliczona w danym miesiącu jest wyższa od naliczonej zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych, składkę tę obniża się do wysokości zaliczki. W przypadku umowy zlecenia opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega dochód zleceniobiorcy, tj. przychód pomniejszony o koszty uzyskania przychodu oraz o potrącone przez zleceniodawcę w danym miesiącu składki na ubezpieczenia społeczne. Koszty uzyskania przychodu mają charakter zryczałtowany i zgodnie z art. 22 ust. 9 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wynoszą 20 proc. Podobnie jak w przypadku składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne, zleceniodawca pełni rolę płatnika zaliczki na podatek od wynagrodzenia wypłaconego z tytułu umowy zlecenia. W stosunku do wszystkich zleceniobiorców obowiązuje jedna stawka podatku dochodowego od osób fizycznych – 19 proc. podstawy jej obliczenia. Ponadto zaliczkę na podatek dochodowy zmniejsza się o składkę na ubezpieczenie zdrowotne w wysokości 7,75 proc. podstawy wymiaru tej składki. Zleceniodawca ma również obowiązek naliczenia i opłacenia składek na Fundusz Pracy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Wysokość tych składek wynosi odpowiednio 2,45 proc. i 0,15 proc. podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe.

Wynagrodzenie brutto zleceniobiorcy stanowi dla zleceniodawcy koszt działalności podstawowej i należy je ująć w księgach rachunkowych na koncie zespołu kosztów rodzajowych „Wynagrodzenia”, w analityce: wynagrodzenia z tytułu umów zlecenia, w przypadku prowadzenia ewidencji i rozliczania kosztów w układzie rodzajowym. Wynagrodzenie to zalicza się – na podstawie rachunku przedłożonego przez zleceniobiorcę – do kosztów okresu, którego dotyczy, niezależnie od terminu jego wypłaty – zgodnie z obowiązującą w rachunkowości zasadą memoriałową. Taka sama zasada obowiązuje w przypadku narzutów na wynagrodzenie z tytułu umowy zlecenia. Narzuty na wynagrodzenie, mające postać składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe, Fundusz Pracy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, obciążają u zleceniodawcy koszty działalności podstawowej i są ujmowane na koncie zespołu kosztów rodzajowych „Świadczenia na rzecz pracowników”, w analityce: narzuty na wynagrodzenia z tytułu umów zlecenia, również w okresie, którego dotyczą. Jednak dla celów podatkowych – ze względu na stosowaną w prawie podatkowym zasadę kasową – koszty wynagrodzenia i narzutów na wynagrodzenie z tytułu umowy zlecenia stanowią koszty uzyskania przychodów w podatku dochodowym od osób prawnych w okresie wypłaty wynagrodzenia zleceniobiorcy.

Ponadto należy pamiętać, że wszelkie składki odprowadzane do ZUS zaokrągla się do pełnych groszy, natomiast zaliczki na podatek dochodowy odprowadzane do urzędu skarbowego – do pełnych dziesiątek groszy.