Jak rozliczyć w pkpir zakup towaru za walutę kupioną w kantorze

Dokumentem potwierdzającym nabycie waluty w kantorze będzie dowód zakupu dewiz wystawiony przez kantor. Sam zakup waluty, bez względu na to, czy dokonany za pośrednictwem banku czy kantoru, nie podlega zaewidencjonowaniu w podatkowej księdze przychodów i rozchodów. Księgowaniu będzie podlegała faktura dokumentująca zakup towaru oraz ewentualne różnice kursowe powstałe przy zapłacie za niego. Jeśli podatnik ureguluje należność za fakturę walutą zakupioną w kantorze, wówczas powstałe różnice kursowe nie będą podlegały księgowaniu w pkpir.

Zakup towarów z obszaru Unii Europejskiej, czyli wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów, wiąże się z udokumentowaniem takiej transakcji przez zagranicznego kontrahenta fakturą w obcej walucie oraz zapłatą przez nabywcę za tak wystawioną fakturę w tejże walucie. Podatnik może regulować takie zobowiązanie bądź poprzez rachunek bankowy bądź walutą zakupioną w kantorze. Każda z tych instytucji odpowiednio udokumentuje taką transakcję – bank uwidoczni transakcje na wyciągu bankowym, natomiast kantor wystawi dowód zakupu dewiz (przepisy dokładnie regulują, jak ma wyglądać prawidłowy dowód zakupu lub sprzedaży dewiz w kantorze).

Wspomnieć należy, że podmioty gospodarcze mają prawo do zakupu dewiz w kantorach, co wynika z ustawy o prawie dewizowym. Istnieje jedynie ograniczenie w wysokości 20 000 euro co do wielkości jednorazowej transakcji (jednej umowy) zakupu lub sprzedaży zagranicznych środków płatniczych. Oczywiście pamiętać należy o innym ograniczeniu, wynikającym z ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, która mówi, że dokonywanie lub przyjmowanie płatności związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą następuje za pośrednictwem banku, jeżeli:

• stroną transakcji jest inny przedsiębiorca,

• wartość transakcji (jednorazowa – bez względu na liczbę płatności) przewyższa 15 000 euro przeliczonych na złote po średnim kursie NBP z ostatniego dnia miesiąca poprzedzającego miesiąc dokonania transakcji.

Wartość faktury dokumentującej wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów, w celu zaewidencjonowania w podatkowej księdze przychodów i rozchodów, należy przeliczyć na złote po średnim kursie NBP, obowiązującym na dzień poniesienia kosztu. Momentem poniesienia kosztu w tym przypadku jest moment wystawienia faktury, i po kursie z dnia jej wystawienia należy przeliczyć wartość faktury.

Jednak w dniu zapłaty zobowiązania wobec zagranicznego kontrahenta kurs danej waluty może być różny od kursu z dnia wystawienia faktury i powstaną różnice kursowe.

Przypomnijmy, że na podstawie art. 22 ust. 1 updof, jeżeli pomiędzy dniem zarachowania kosztu i dniem zapłaty występują różne kursy walut, koszty te należy odpowiednio podwyższyć lub obniżyć o powstałe różnice kursowe wynikające z zastosowania kursu sprzedaży waluty z dnia zapłaty ustalonego przez bank, z którego usług korzysta ponoszący koszt, oraz z zastosowania średniego kursu NBP z dnia zarachowania kosztu. Istotny jest tu jednak sposób uregulowania należności przez nabywcę. Mianowicie różnice kursowe mogą powstać tylko pomiędzy kursem z dnia poniesienia kosztu a kursem sprzedaży tejże waluty stosowanym przez bank, z którego usług korzysta podatnik w momencie zapłaty. Przepisy w ogóle nie regulują kwestii różnic kursowych dla kursu kantorowego, co oznacza, że jeśli podatnik reguluje zobowiązanie za fakturę zagraniczną walutą zakupioną w kantorze, różnice kursowe powstałe między momentem zapłaty a momentem poniesienia kosztu nie będą stanowiły kosztu podatkowego (nie będą podwyższały bądź obniżały wartości zakupionego towaru).

Fakturę opłacił za pośrednictwem rachunku bankowego 24 października 2005 r. według kursu zastosowanego przez bank – 3,895 zł.

Fakturę opłacił walutą zakupioną w kantorze 24 października 2005 r. po kursie 4,06 zł. W tym przypadku powstałe różnice kursowe nie podlegają księgowaniu w podatkowej księdze przychodów i rozchodów.

Katarzyna Okuniewska

specjalista w zakresie księgowości, ekonomista