Jak ewidencjonować zaliczenie zwrotu VAT na poczet zaległości z tytułu podatku dochodowego

Czy można złożyć wniosek o zaliczenie kwoty tego zwrotu na poczet zobowiązania w podatku dochodowym? W jaki sposób należy ująć te operacje w księgach rachunkowych spółki?

RADA

Kwota zwrotu VAT z dniem złożenia deklaracji zostanie z urzędu zaliczona na poczet zaległości w podatku dochodowym od osób prawnych. Nie ma potrzeby składania żadnego wniosku w tej sprawie. Dalszy sposób postępowania zależy od tego, czy kwota zwrotu VAT przewyższa kwotę zaległości, czy też nie wystarcza na jej pokrycie. Szczegóły w uzasadnieniu.

UZASADNIENIE

Zagadnienie dotyczące zaliczania nadpłat na poczet zaległości oraz przyszłych zobowiązań podatkowych zostało uregulowane w art. 76 § 1 Ordynacji podatkowej. Stosownie do zapisów tego artykułu nadpłaty wraz z ich oprocentowaniem podlegają zaliczeniu z urzędu na poczet zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę oraz bieżących zobowiązań podatkowych. W razie ich braku podlegają zaś zwrotowi z urzędu, chyba że podatnik złoży wniosek o zaliczenie nadpłaty w całości lub w części na przyszłe zobowiązania podatkowe.

Natomiast zgodnie z art. 76b Ordynacji podatkowej przepis art. 76 stosuje się odpowiednio do zwrotu podatku, z tym że jego zaliczenie na poczet zaległości oraz bieżących zobowiązań podatnika następuje z dniem złożenia deklaracji wykazującej zwrot podatku.

WAŻNE!
Zaliczenie zwrotu VAT na poczet zaległości podatkowych następuje z urzędu, z dniem złożenia deklaracji VAT z wykazaną kwotą zwrotu.
Należy wiedzieć, że w sprawach zaliczenia nadpłaty na poczet zaległych oraz bieżących zobowiązań podatkowych organ podatkowy wydaje postanowienie, na które służy zażalenie (art. 76a § 1 o.p.).

Odnosząc przedstawione uregulowania do stanu faktycznego z pytania, należy stwierdzić, że zwrot VAT, wynikający ze złożonej przez podatnika deklaracji, zostanie z urzędu zaliczony na poczet zaległości wraz z odsetkami z dniem złożenia deklaracji VAT. Nie jest to w żaden sposób uwarunkowane złożeniem przez podatnika wspomnianego w pytaniu wniosku.

Dalszy sposób postępowania uzależniony jest od tego, czy kwota zwrotu VAT przewyższa kwotę zaległości, czy też nie wystarcza na jej pokrycie.

Kwota zwrotu niższa od kwoty zaległości

W sytuacji, w której kwota zwrotu będzie niższa od kwoty zaległości określonej w decyzji, zastosowanie będzie miał art. 55 § 2 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z zapisem tego artykułu, jeżeli dokonana wpłata nie pokrywa kwoty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, wpłatę tę zalicza się proporcjonalnie na poczet kwoty zaległości podatkowej oraz kwoty odsetek za zwłokę w stosunku, w jakim w dniu wpłaty pozostaje kwota zaległości podatkowej do kwoty odsetek za zwłokę. W tym przypadku spółka zobowiązana jest do uregulowania pozostałej kwoty zaległości z odsetkami.

Kwota zwrotu wyższa od kwoty zaległości

Natomiast w sytuacji, w której kwota zwrotu VAT będzie wyższa od kwoty zaległości, podatnik ma prawo złożyć wniosek o zaliczenie pozostałej części kwoty zwrotu na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych. Jeżeli podatnik nie złoży takiego wniosku, kwota ta z urzędu zostanie zwrócona na jego rachunek bankowy.

WAŻNE!
Warto zaznaczyć, że złożenie wniosku o zaliczenie zwrotu podatku na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych umożliwia podatnikom szybsze odzyskanie nadwyżki podatku naliczonego nad należnym. Jest to szczególnie istotne dla firm, dla których ustawowy termin zwrotu podatku wynosi 180 dni.

PRZYKŁAD

20 września 2006 r. spółka otrzymała decyzję określającą zaległość w podatku dochodowym od osób prawnych za 2004 r. w wysokości 13 000 zł wraz z odsetkami, które na dzień wydania decyzji określono w wysokości 1500 zł. Jednocześnie z deklaracji VAT-7 za sierpień 2006 r., złożonej w urzędzie 22 września, wynika kwota podatku do zwrotu w terminie 60 dni w wysokości 20 000 zł. Z dniem złożenia deklaracji VAT-7 urząd dokonał zarachowania części kwoty wykazanego w niej zwrotu na poczet zaległości podatkowej wraz z odsetkami. Pozostałą kwotę zwrotu spółka otrzymała na rachunek bankowy w terminie 60 dni od złożenia deklaracji.

Wariant 1 - zakładający, że pomiędzy dniem wydania decyzji określającej zaległość z odsetkami a dniem ich zapłaty nie upłynął czas, w trakcie którego kwota odsetek mogłaby wzrosnąć, zaś kwota zobowiązania z tytułu podatku dochodowego została uznana za błąd podstawowy.

1. Decyzja określająca zaległość w podatku dochodowym od osób prawnych
  Wn konto 821 „Rozliczenie wyniku finansowego” 14 500 zł
  Ma konto 225 „Rozrachunki z US z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych” 14 500 zł

2. Zarachowanie części kwoty zwrotu VAT (figurującej jako saldo debetowe na koncie 221 „Rozrachunki z US z tytułu VAT”) na poczet zaległości w podatku dochodowym od osób prawnych
  Wn konto 225 „Rozrachunki z US z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych” 14 500 zł
  Ma konto 221 „Rozrachunki z US z tytułu VAT” 14 500 zł

3. Zwrot pozostałej kwoty nadwyżki VAT na rachunek spółki
  Wn konto 131 „Bieżący rachunek bankowy” 5 500 zł
  Ma konto 221 „Rozrachunki z US z tytułu VAT” 5 500 zł

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

Wariant 2 - zakładający, że pomiędzy dniem wydania decyzji określającej zaległość z odsetkami a dniem ich zapłaty upłynął czas, w trakcie którego kwota odsetek wzrosła (w postanowieniu o zaliczeniu nadpłaty wynikają odsetki w wysokości 14 700 zł), zaś kwota zobowiązania z tytułu podatku dochodowego nie została uznana za błąd podstawowy

1. Decyzja określająca zaległość w podatku dochodowym od osób prawnych
  Wn konto 870 „Podatek dochodowy” 13 000 zł
  Wn konto 751 „Koszty finansowe” (są to koszty niestanowiące kosztów uzyskania przychodów) 1 500 zł
  Ma konto 225 „Rozrachunki z US z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych” 14 500 zł

2. Kwota odsetek powstałych pomiędzy dniem wydania decyzji a dniem zarachowania nadpłaty na poczet zaległości: 14 700 zł - 14 500 zł = 200 zł
  Wn konto 751 „Koszty finansowe” (są to koszty niestanowiące kosztu uzyskania przychodu) 200 zł
  Ma konto 225 „Rozrachunki z US z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych” 200 zł

3. Zarachowanie części kwoty zwrotu VAT (figurującej jako saldo debetowe na koncie 221 „Rozrachunki z US z tytułu VAT”) na poczet zaległości w podatku dochodowym od osób prawnych
  Wn konto 225 „Rozrachunki z US z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych” 14 700 zł
  Ma konto 221 „Rozrachunki z US z tytułu VAT” 14 700 zł

4. Zwrot pozostałej kwoty nadwyżki podatku VAT na rachunek spółki
  Wn konto 131 „Bieżący rachunek bankowy” 5 300 zł
  Ma konto 221 „Rozrachunki z US z tytułu VAT” 5 300 zł

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

• art. 55 § 2, art. 76 § 1, art. 76a § 1, art. 76b ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - j.t. Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60; ost.zm. Dz.U. z 2006 r. Nr 143, poz. 1031

Izabela Grochola
główna księgowa w spółce z o.o.