Jak długo przechowywać księgi rachunkowe

RADA

Nie mogą Państwo w chwili obecnej dokonać likwidacji ksiąg rachunkowych za rok 2007. Będzie to możliwe dopiero 1 stycznia 2014 r. Przepisy prawne nie regulują kwestii fizycznego niszczenia dokumentów księgowych, niemniej jednak likwidacja dla celów dowodowych powinna być potwierdzona protokołem zniszczenia.

UZASADNIENIE

Ustawa o rachunkowości bezpośrednio wskazuje (art. 74 ust. 2 pkt 1), że księgi rachunkowe należy przechowywać co najmniej przez 5 lat. Okres ten należy liczyć (zgodnie z art. 74 ust. 3 uor) od początku roku następującego po roku obrotowym, którego księgi rachunkowe dotyczą. Zastosowanie się do tego przepisu oznaczałoby, że mieliby Państwo obowiązek przechowywania ksiąg rachunkowych za 2007 r. do końca roku 2012. Formalnie (tj. zgodnie z prawem bilansowym) mogliby Państwo fizycznie je zlikwidować już 1 stycznia 2013 r. Jednakże zgodnie z art. 86 Ordynacji podatkowej księgi rachunkowe (a także prowadzone dla celów podatkowych ewidencje, rejestry i związane z nimi dokumenty) należy przechowywać do upływu okresu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Termin ten według art. 70 § 1 wynosi 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności danego podatku. Oznacza to, że wymagany okres przechowywania ksiąg rachunkowych dotyczących 2007 r. upływa dopiero z końcem 2013 r.

Jak ująć w księgach rachunkowych rezerwy na świadczenia pracownicze

Jak wykazać w księgach nabywanie rzeczowych aktywów trwałych w drodze wymiany

Reasumując: ustawa o rachunkowości przewiduje krótszy okres przechowywania dokumentacji księgowej, niż wynika to z przepisów podatkowych. Chcąc pogodzić prawo bilansowe, jak i podatkowe, minimalny okres przechowywania ksiąg rachunkowych należy ustalić na 6 lat od zakończenia roku obrotowego, za który księgi rachunkowe były sporządzone. Przykładowo, księgi rachunkowe za bieżący rok obrotowy, tj. rok 2013, muszą być przechowywane do końca 2019 r.

Przepisy ustawy o rachunkowości (jak też ustaw podatkowych) nie określają, jak należy niszczyć dokumentację księgową po upływie obowiązkowego okresu jej przechowywania. Oznacza to, że każda jednostka może uregulować tę kwestię we własnym zakresie (spalenie, pocięcie w niszczarce, oddanie wyspecjalizowanej firmie zajmującej się niszczeniem dokumentów).

Gdzie w bilansie wykazać nadpłacone zobowiązanie

Dla celów dowodowych fakt zakwalifikowania do zniszczenia, a potem fizyczna likwidacja powinny być udokumentowane. Takim dokumentem może być protokół zniszczenia, w którym nie tylko znajdzie się informacja o zakwalifikowaniu określonych dokumentów do zniszczenia (wraz z podpisami osób dokonujących takiej kwalifikacji i akceptacją kierownika jednostki), ale również stwierdzenie ich fizycznej likwidacji (wraz z podpisami osób za nią odpowiedzialnych).

Przykładowy protokół może wyglądać następująco:

• art. 74 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości - j.t. Dz.U. z 2009 r. Nr 152, poz. 1223; ost.zm. Dz.U. z 2011 r. Nr 232, poz. 1378

• art. 70 § 1, art. 86 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - j.t. Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60; ost.zm. Dz.U. z 2012 r., poz. 749

Irena Pazio, główna księgowa z certyfikatem MF