Jak rozliczać transakcje w walutach obcych dla celów bilansowych

rada

Najlepszym rozwiązaniem będzie prowadzenie dodatkowej ewidencji pozabilansowej dla celów podatkowych.

uzasadnienie

Problem z zastosowaniem różnych kursów dla celów bilansowych i podatkowych dotyczy przede wszystkim tych spółek, które przeprowadzają dużo transakcji w walutach obcych. Przyjęcie uproszczenia w postaci zastosowania do celów bilansowych kursu średniego obowiązującego w ustawach podatkowych może zatem zniekształcić wynik finansowy spółki.

Otrzymując lub wystawiając fakturę w walucie obcej na zakup/sprzedaż usług czy towarów (te ostatnie kupione z UE), stosuje się do wyceny średni kurs ogłaszany przez Narodowy Bank Polski, obowiązujący na dzień wystawienia faktury.

Z kolei według przepisów ustawy o podatkach dochodowych uzyskiwane przychody czy ponoszone koszty przelicza się po kursie średnim NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień uzyskania przychodu/poniesienia kosztu.

Dla spółek, w których obrót z zagranicą nie jest prowadzony na szeroką skalę (nie stanowi istotnej wielkości), istnieje możliwość zastosowania, w ramach przyjętych zasad (polityki) rachunkowości, uproszczeń. Można więc przyjąć do wyceny kurs z poprzedniego dnia (zgodnie z ustawą podatkową), pod warunkiem że zastosowanie innego kursu (niezgodnego z ustawą o rachunkowości) nie wywiera ujemnego wpływu na realizację obowiązku jasnego i rzetelnego przedstawienia sytuacji majątkowej i finansowej oraz wyniku finansowego spółki. Wszystko więc zależy od tego, czy różnica między kursem podatkowym i bilansowym jest istotna.

Jeśli są to znaczące kwoty, to niestety nieunikniona jest podwójna wycena. Wówczas dla celów podatkowych różnicę tę należałoby wykazywać w ewidencji pozabilansowej jako korektę kosztów/przychodów podatkowych.

Przykład 1

12 czerwca spółka kupiła od kontrahenta zagranicznego usługę o wartości 5000 euro. Kurs średni NBP na dzień przeprowadzenia operacji (12 czerwca) wynosił 3,8232 PLN/EUR, natomiast kurs z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień poniesienia kosztu (11 czerwca) wynosił 3,8312 PLN/EUR.

Ewidencja księgowa

1. Wycena według:

a) ustawy o rachunkowości

5000 euro × 3,8232 PLN/EUR = 19 116 zł

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

b) przepisów podatkowych

5000 euro × 3,8312 PLN/EUR = 19 156 zł

Różnica na poniesionych kosztach wynosi 40 zł.

Ewidencja pozabilansowa - zwiększenie kosztów podatkowych:

Wn„Korekta kosztów podatkowych” 40

2. Ustalenie wyniku:

a) dla celów bilansowych

wartość poniesionych kosztów - 19 116 zł

b) dla celów podatkowych

wartość poniesionych kosztów - 19 156 zł

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

Przykład 2

15 czerwca spółka sprzedała kontrahentowi zagranicznemu towar o wartości 10 000 euro. Kurs średni NBP na dzień przeprowadzenia operacji (15 czerwca) wynosił 3,8112 PLN/EUR, natomiast kurs z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień uzyskania przychodu (14 czerwca) wynosił 3,8008 PLN/EUR.

Ewidencja księgowa

1. Wycena według:

a) ustawy o rachunkowości

10 000 euro × 3, 8112 PLN/EUR = 38 112 zł

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

b) przepisów podatkowych

10 000 euro × 3,8008 PLN/EUR = 38 008 zł

Różnica na uzyskanych przychodach wynosi 104 zł.

Ewidencja pozabilansowa - zmniejszenie przychodów podatkowych:

Wn„Korekta przychodów podatkowych” 104

2. Ustalenie wyniku:

a) dla celów bilansowych

wartość uzyskanych przychodów - 38 112 zł

b) dla celów podatkowych

wartość uzyskanych przychodów - 38 008 zł

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

- art. 4 i 30 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości - j.t. Dz.U. z 2002 r. Nr 76, poz. 694; ost.zm. Dz.U. z 2006 r. Nr 208, poz. 1540

-art. 15a ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych - j.t. Dz.U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654; ost.zm Dz.U. z 2006 r. Nr 251, poz. 1847

Wioletta Chaczykowska

księgowa z licencją MF