Jak przygotować sprawozdanie finansowe podczas pandemii COVID-19?

Sporządzenie sprawozdania finansowego za rok 2020

Funkcja informacyjna, jaką pełni sprawozdanie finansowe będzie niewątpliwie miała większe znaczenie. Księgowi i zarząd staną przed problemem jak wycenić zapasy, czy sporządzić odpisy aktualizujące. Odbiorcy sprawozdania finansowego nie będą już tylko patrzeć na liczby, ale będą je analizować w połączeniu z notami w sprawozdaniu, dlatego tak ważne będzie prawidłowe i wiarygodne sporządzenie sprawozdania finansowego za rok 2020. Tak by nikt  nie zarzucił kreatywności czy nawet nadużyć prezentując dane finansowe. Trzeba pamiętać, że odbiorców sprawozdania finansowego jest wielu. Począwszy od samych właścicieli spółek ale i dla audytorów, kredytodawców czy innych interesariuszy, w tym spółek konkurencyjnych.

Nadrzędną zasadą rachunkowości jest zasada kontynuacji działania („going concern principle”). Wszystkie podmioty sporządzając sprawozdanie finansowe będą musiały odpowiedzieć na pytanie, czy ich jednostka będzie kontynuowała działalność w dającej się przewidzieć przyszłości w niezmienionym istotnie zakresie? Dla podmiotów, które najbardziej ucierpiały w czasie pandemii to pytanie będzie jednym z trudniejszych. Warto jeszcze przypomnieć, że odpowiedz na to pytanie determinuje zastosowane przez spółkę metody wyceny aktywów i pasywów.

Stanowisko Ministerstwo Finansów dotyczące inwentaryzacji w czasie pandemii Covid-19

Ministerstwo Finansów przedstawiło swoje stanowisko w odpowiedzi na pytania związane m.in. z pracami związanymi z rachunkowością przeprowadzanymi w czasie pandemii COVID-19.

Ministerstwo złożyło wyjaśnienia, czy pandemia COVID-19 może być uzasadnieniem do przeprowadzenia inwentaryzacji w drodze weryfikacji zamiast jak to ustawa o rachunkowości wskazuje w formie spisu z natury.

W udzielonej odpowiedzi na początku ministerstwo wskazało że inwentaryzację przeprowadza się z wykorzystaniem jednej z trzech metod, tak jak już wyżej wspominaliśmy:

• w drodze: spisu z natury,
• otrzymania od kontrahentów i banków potwierdzeń lub też porównania danych zaksięgowanych w księgach rachunkowych z odpowiednimi dokumentami,
• weryfikacji wartości tych składników.

Następnie ministerstwo podkreśliło, że każda jednostka powinna zadbać o to, aby przestrzegać zasad bezpieczeństwa podczas przeprowadzania inwentaryzacji. Ponad to inwentaryzacja składników aktywów powinna zostać dokonana drogą spisu z natury. Skorzystanie z możliwości inwentaryzacji metodą weryfikacji zamiast spisu z natury powinno dotyczyć tylko i wyłącznie wyjątkowych sytuacji. Wydaje się, że taką przesłanką może być potencjalne ryzyko epidemiczne występujące danych podmiotach np. w szpitalach w odniesieniu m.in. do środków trwałych, które znajdują się w pomieszczeniach, w których przebywają pacjenci itp.

Jednocześnie resort podkreśla, że ryzyko epidemiczne nie występuje w identycznym zakresie we wszystkich podmiotach ani w odniesieniu do wszystkich składników aktywów objętych inwentaryzacją. Dlatego też każda jednostka powinna dokonać oceny potencjalnych ryzyk dotyczących pandemii COVID-19 by podjąć decyzję o wyborze danej metody inwentaryzacji. Dokumentacja uzasadniająca zmianę sposobu przeprowadzenia inwentaryzacji razem z dokumentacją, która potwierdza porównanie wyników inwentaryzacji z danymi z ksiąg rachunkowych powinna być  załącznikiem do protokołu.

Jak zaprezentować w sprawozdaniu finansowym pomoc otrzymaną w związku z działaniami związanymi z tzw. tarczami finansowymi?

Ustawa z 2 marca 2020 r. „o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych” (tekst jedn.: Dz. U. z 2020 r. poz. 1842)  zawiera wachlarz instrumentów wsparcia dla przedsiębiorców. Poniżej prezentujemy kilka przykładów, w jaki sposób należy zaprezentować w sprawozdaniu finansowym pomoc otrzymaną z tarczy.

Odliczanie darowizn przekazanych na walkę z COVID-19

Przepisy pozwalają na odliczenie w rocznym zeznaniu podatkowym wszelkich darowizn przeznaczonych na walkę z pandemią. Ewidencja księgowa przekazanych na cel, towarów, materiałów czy środków trwałych a nawet gotówki powinna zostać ujęta jako pozostałe koszty operacyjne a w sprawozdaniu finansowym zaprezentowane jako „Inne koszty operacyjne” (poz. H.III w wariancie kalkulacyjnym i poz. E.III w wariancie porównawczym).

Rozliczenie mikropożyczki

Wsparcie w postaci finansowania bieżącego i pożyczek były również jedną z form pomocy przedsiębiorcom w związku z kryzysem wywołanym pandemią.

Mikropożyczki na prowadzenie działalności gospodarczej były przyznawane przez starostę z Funduszu Pracy. W momencie jej udzielenia powinno ująć ją na koncie „zobowiązania z tytułu pożyczek otrzymanych”.

W bilansie otrzymaną pożyczkę zaprezentować należy w poz. B.III.3a tj. „Zobowiązania krótkoterminowe wobec pozostałych jednostek z tytułu kredytów i pożyczek”.

Zwolnienie ze składek ZUS

Analogicznie jak dofinansowanie do wynagrodzeń ujmuje się je jako pozostałe przychody operacyjne. Ujęcie w księgach nastąpić powinno w  dacie decyzji ZUS.

Inaczej jednak jak dofinasowanie do wynagrodzeń w rachunku zysków i strat zwolnienie ze składek ZUS powinno być ujęte jako „Inne przychody operacyjne” (poz. G.IV w wariancie kalkulacyjnym lub poz.D.IV w wersji porównawczej) zgodnie z przyjętymi zasadami, prezentuje się tu przychody będące umorzonymi zobowiązaniami niezaliczanymi do finansowych, w tym również publicznoprawnych zobowiązań.

VGD

Jeśli chcą Państwo dowiedzieć się więcej na temat przygotowania sprawozdania finansowego podczas pandemii COVID-19, zapraszamy na webinar: „Zamknięcie roku obrotowego i zmiany podatkowe w Polsce 2020/2021”. Odbędzie się 02/12/2020 o godzinie 10:30 i będzie prowadzony w języku angielskim przez specjalistów biura księgowego VGD oraz kancelarii PETERKA&PARTNERS. Zostaną poruszone tematy takie jak:

1. Przygotowanie sprawozdania finansowego w czasie pandemii COVID-19
   · Jak uwzględnić pomoc, uzyskaną w ramach tarczy finansowej, w sprawozdaniu finansowym?
   · Jak wybrać audytora?
   · Działania poprzedzające przygotowanie sprawozdania finansowego
2. Zmiany podatkowe w Polsce 2021
   · CIT
   · VAT
   · 5 nowych podatków
   · Podwyżki podatków
3. Najważniejsze zmiany w polskim CIT w 2021

Więcej informacji: https://pl.vgd.eu/webinar-zmiany-podatkowe-2021/

Rejestracja: https://attendee.gotowebinar.com/register/714831402699221261