REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Sprawozdawczość finansowa w dobie COVID-19

Deloitte
Audyt, konsulting, zarządzanie ryzykiem, doradztwo finansowe, podatkowe i prawne
Sprawozdawczość finansowa w dobie COVID-19
Sprawozdawczość finansowa w dobie COVID-19

REKLAMA

REKLAMA

Waga sprawozdawczości finansowej nieustannie rośnie. Inwestorzy oraz rynek oczekują bieżącej informacji finansowej, która jest wiarygodna, kompletna i dostarczona w możliwie najszybszym terminie. Taka informacja finansowa powinna rzetelnie przedstawiać skutki wszystkich istotnych zdarzeń, które wydarzyły się w danym roku obrotowym. Do takich zdarzeń z pewnością można zaliczyć wybuch pandemii SARS-CoV-2. Wpłynęła ona istotnie na światowe rynki, destabilizując wiele biznesów, ale równocześnie ucząc pokory oraz wymuszając niestandardowe działania kadry kierowniczej wielu firm, będące reakcją na zmianę popytu i podaży, jak również logistyki na rynkach światowych.

Pandemia COVID-19 w sprawozdaniu finansowym

Ocena wpływu pandemii na działalność gospodarczą w sprawozdawczości finansowej jednostek nie należy do łatwych zadań. Prawie wszystkie pozycje sprawozdania finansowego mogą zostać „dotknięte” skutkami pandemii. Aby ułatwić przeprowadzenie działań pozwalających na postawienie wniosków dla oceny, czy i w jaki sposób pandemia przełożyła się na działalności biznesową i odzwierciedlenie tego w sprawozdawczości finansowej organizacje takie jak Ministerstwo Finansów, Komisja Nadzoru Finansowego, czy Europejski Urząd Nadzoru Giełd i Papierów Wartościowych (ESMA) wydały szereg wytycznych. Z perspektywy biegłych rewidentów również zostały opublikowane zalecenia, jak radzić sobie w obecnej sytuacji i adresować w strategii badania kwestie wynikające z SARS-CoV-2.

REKLAMA

Autopromocja

Ocena wpływu pandemii na prowadzoną działalność

Przechodząc do rzeczonego wpływu, istotnym jest dokonanie oceny wpływu pandemii na prowadzoną działalność oraz działania kierownictwa jednostki w kontekście chociażby: zmniejszenia sprzedaży oraz zysków, aktualizacji wartości majątku trwałego, wyceny zapasów, ściągalności należności handlowych, wywiązywania się ze zobowiązań kontraktowych, płynności finansowej, realizacji zaplanowanych inwestycji, dostępności pracowników w kontekście zapewnienia ciągłości produkcji, czy zmian w procesach wewnętrznych oraz środowisku kontroli wewnętrznej.

Te obszary są niezwykle istotne, ponieważ jeśli pandemia ma jakikolwiek wpływ na spółkę, to przypuszczalnie w tych dziedzinach jej wpływ zostanie zauważony. Identyfikacja ryzyka dla działalności biznesowej oraz kalkulacja skutków tego ryzyka to podstawa do oceny wpływu. Pierwszym krokiem do oceny wpływu może być przeanalizowanie danych bieżących w porównaniu do roku ubiegłego oraz budżetu, który być może nie uwzględniał wpływu Covid-19 w momencie jego zatwierdzenia. Przy zauważalnym wpływie odchyleń od budżetu oraz od wyników roku ubiegłego naturalnym wydaje się zrozumienie przyczyn tych odchyleń oraz ich uzasadnienie. Na ogół spadające obroty, czy pogarszające się przepływy pieniężne mogą być przesłanką do stwierdzenia, że wystąpiło ryzyko utraty wartości aktywów.

Utrata wartości aktywów

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Utrata wartości aktywów jest w dobie pandemii aspektem, na który jednostki powinny zwrócić szczególną uwagę. Nierzadko składniki aktywów, które służyły Spółce do tej pory i generowały dla niej korzyści ekonomiczne, przestają spełniać swoje zadanie w całości lub w części, co może powodować ograniczenie tych korzyści lub po prostu ich brak. W tej sytuacji istotnym jest dokonanie oceny przesłanek utraty wartości, które są zdefiniowane chociażby w Krajowym Standardzie Rachunkowości nr 4 (KSR 4) lub Międzynarodowym Standardzie Rachunkowości nr 36 (MSR 36), a w przypadku ich wystąpienia koniecznym jest przeprowadzenie oceny utraty wartości majątku trwałego, w tym dobór prawidłowego modelu do przeprowadzenia tej oceny.
Modele służące ocenie utraty wartości majątku trwałego są ściśle zdefiniowane w KSR 4 lub MSR 36, jednakże najczęściej spotykanym jest model płynnościowy, oparty o zdyskontowane przepływy pieniężne, tzw. DCF. Istotnym w tym modelu jest właśnie wykorzystanie zdyskontowanych przepływów, które pozwolą określić wartość użytkową, jak również ustalić, czy konieczne jest utworzenie odpisu aktualizującego wartość majątku.

Ściągalność należności handlowych

Ściągalność należności handlowych to również obszar, któremu należy się bacznie przyjrzeć. Jest prawdopodobne, że wskutek pandemii sytuacja kontrahentów, z którymi jednostka współpracuje, mogła się pogorszyć, co z kolei powinno znaleźć odzwierciedlenie w podejściu do ustalania odpisów z tytułu utraty wartości należności. Rozważając ryzyko utraty wartości należności, w szczególności w sytuacji, kiedy sporządzamy sprawozdanie zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (MSSF), znaczenia mogą nabrać kwestie związane z prognozami makroekonomicznymi (tzw. informacje forward-looking), które do tej pory często były pomijane (tj. kalkulacja oczekiwanych strat kredytowych zgodnie z MSSF 9 była oparta wyłącznie na danych historycznych).

Wycena zapasów

Wycena zapasów jest kolejnym obszarem, który powinien podlegać ocenie. Zapasy są, co do zasady wyceniane w cenie nabycia lub koszcie wytworzenia, nie wyższej od ceny ich sprzedaży netto na dzień bilansowy. W sytuacji, kiedy wystąpią okoliczności powodujące spadek ceny nabycia/kosztu wytworzenia to na zapasy powinniśmy utworzyć odpisy z tytułu utraty wartości właśnie do wartości cen sprzedaży. Takie okoliczności mogą być związane z rynkiem, dostawcami, cenami sprzedaży, ale również może to być sytuacja makroekonomiczna, czy efekt wywołany pandemią Covid-19. Istotnym jest, aby podobnie jak w przypadku należności rozważyć całościowo wpływ wszystkich znanych okoliczności i czynników na dany moment, oraz jaki one mają wpływ na wycenę i wartość zapasów prezentowanych w sprawozdaniu finansowym.

Szacunki

REKLAMA

Podczas dyskusji o wpływie Covid-19 na sprawozdawczość nie sposób nie wspomnieć o szacunkach, czyli kategoriach, które nie wynikają wprost z dokumentacji źródłowej, takiej jak faktura, czy umowa, ale są określane przy odpowiedniej dozie wiedzy i doświadczenia przez osoby sporządzające szacunki. Przykładem szacunków mogą być rezerwy, czy odpisy aktualizujące, o których wspomniano powyżej, a które szczególnie w dobie pandemii odgrywają istotną rolę w sprawozdawczości finansowej.
Szacunki są odpowiedzią na zidentyfikowane ryzyka, w tym utraty wartości lub poniesienia kosztu, którego spółka się spodziewa, natomiast nie jest w stanie określić jego momentu wystąpienia oraz dokładnej kwoty. Przykładem rezerw, bo o nich mowa w tym miejscu, mogą być rezerwy na restrukturyzacje, wynikające z planów ogłoszonych przez kierownictwo spółki, a będące pochodną zmienionej strategii kierownictwa. Innym przykładem może być ograniczenie produkcji na liniach produkcyjnych lub ograniczenie dostępności zasobów ludzkich do obsługi wyżej wspomnianych linii produkcyjnych. Skutkiem ograniczenia produkcji może być niewywiązanie się z kontraktów handlowych, których elementem mogą być kary. Jeżeli te kary spowodują, że na całym kontrakcie będzie strata, należy w tej sytuacji rozważyć konieczność utworzenia rezerwy, która adresuje ryzyko płynące z przeszłego zdarzenia i przyszłego obowiązku, gdzie kwota zobowiązania nie jest pewna.

Istotnym jest, aby poprzez ocenę i analizę poszczególnych kategorii bilansowych oraz wynikowych, we współpracy działu sprawozdawczości z innymi działami, dokonać oceny całościowej wpływu pandemii na sprawozdawczość finansową. Osiągnąć wyżej wymieniony cel to prawidłowo ocenić ryzyka i zdarzenia mające miejsce w jednostce. W tym celu konieczne jest efektywne funkcjonowanie kontroli wewnętrznej.  Środowisko kontroli wewnętrznej nie jest czymś stałym, niezmiennym. Jakikolwiek wpływ czynników zewnętrznych, ale również wewnętrznych musi mieć znaczenie w kontekście wpływu na środowisko kontroli wewnętrznej. Zmienione terminy kontraktacji, płatności, zmiana zasad autoryzacji wynikających z trybu rotacyjnego pracy działu sprawozdawczości, ale też innych działów, z którymi współpracuje, musi mieć wpływ na zmianę środowiska kontroli wewnętrznej. Ważna jest świadomość tych konsekwencji i zaprojektowanie takich zmian, które odpowiadają na obecną sytuację oraz adresują bieżące ryzyka.

Ocena kontynuacji działalności

W tym miejscu należy wrócić do podstawowej zasady, zgodnie, z którą każdy raport roczny, każde sprawozdanie finansowe jest przygotowywane. Jest to jedna z nadrzędnych zasad rachunkowości, a mianowicie założenie kontynuacji działalności. Zasada ta jest przywołana w każdym dokumencie finansowym publikowanym zgodnie z polskimi oraz międzynarodowymi zasadami rachunkowości. Co więcej, każdego roku to kierownictwo spółki potwierdza prawidłowość tego założenia.
Ocena kontynuacji działalności jest niezwykle trudnym elementem sprawozdawczości, ponieważ powinna zostać wykonana na dzień sprawozdawczy, ale również uwzględniać wpływ zdarzeń, które następują po okresie sprawozdawczym (aż do zatwierdzenia sprawozdania finansowego przez kierownictwo spółki). Taka ocena nie jest możliwa bez dokonania stosownych analiz działu sprawozdawczości we współpracy z innymi działami spółki w odniesieniu do wszystkich istotnych elementów działalności biznesowej. Co więcej, nie jest ona możliwa bez dokonania rewizji wspomnianych wyżej obszarów oraz określenia w ramach organizacji, czy te obszary nie zostały zakłócone. Efektem takiej analizy jest konkluzja, czy spółka jest w stanie, w niezmienionym istotnie zakresie, kontynuować działalność przez co najmniej 12 miesięcy licząc od dnia bilansowego. Jest to niezwykle istotne, aby szczególnie w obecnej sytuacji dochować należytej staranności i poprzeć konkluzję zamieszczoną w sprawozdaniu finansowym stosownymi analizami, w celu uniknięcia popełnienia błędu w tym zakresie.

Podsumowując, pandemia Covid-19 jest niezwykle istotnym elementem mającym szczególnie ważny i szeroki wpływ na działalność biznesową oraz odzwierciedlenie tej działalności w sprawozdawczości finansowej. Jej skutkiem może być konieczność wykonania określonych działań w obszarze rachunkowości i sprawozdawczości finansowej przy zapewnieniu  współpracy wszystkich działów firmy w celu dokonania prawidłowego oszacowania skutków pandemii w sprawozdawczości, w tym właściwe  zaprognozowanie przyszłych oczekiwanych przepływów finansowych.

Należy mieć świadomość, że Covid-19 jest zdarzeniem bieżącego okresu sprawozdawczego, tym samym jego skutki będziemy mogli zauważyć w sprawozdaniach finansowych wielu jednostek. Należy także zauważyć, że niezwykle istotnym elementem sprawozdania finansowego są ujawnienia. Właśnie często to ujawnienia pozwalają na dostarczenie kompletnej informacji na temat ważnych zdarzeń, ich wpływu z perspektywy jednostki, które mają wpływ na ocenę kierownictwa spółki, również w kontekście przywołanej kontynuacji działalności.
Tym samym należy mieć na uwadze, że wpływ pandemii musi być odpowiednio udokumentowany oraz ujawniony w sprawozdaniach finansowych. Począwszy od oceny wpływu na poszczególne pozycje sprawozdawcze, poprzez istotne ujawnienia zdarzeń niefinansowych, a skończywszy na ocenie kontynuacji działalności.

Należy pamiętać, że sprawozdanie finansowe jest dokumentem prezentującym zewnętrznemu światu sytuację majątkową i finansową jednostki, tym samym musi spełniać wymogi jakościowe oraz zawierać treść informacyjną pomocną w ocenie sytuacji finansowej i majątkowej przez zewnętrznych interesariuszy, którzy na podstawie sprawozdania finansowego mogą podejmować kluczowe decyzje inwestycyjne. Do tych informacji kluczowych z perspektywy interesariuszy można zaliczyć opis w sprawozdaniu finansowym lub sprawozdaniu z działań podjętych przez kierownictwo jednostki w celu zmniejszenia ryzyka wpływu na biznes spowodowaną pandemią Covid-19. Są to istotne informacje, które warto przywołać w sprawozdawczości, szczególnie, jeśli pandemia miała istotny wpływ na branżę, w której działa spółka. Ponadto jest to niezwykle istotne w celu zachowania przejrzystości tego dokumentu finansowego, jak również kompletności zawartych w nim informacji charakteryzujących jednostkę oraz jej działania w danym okresie sprawozdawczym. Przyczyni się to niewątpliwie do poprawienia jakości sprawozdawczości, a tym samym zadowolenia czytelników sprawozdania finansowego oraz interesariuszy spółki.

Damian Zwara, Senior Manager, Audit & Assurance Deloitte

Polecamy: Prenumerata elektroniczna Dziennika Gazety Prawnej KUP TERAZ!

Polecamy: INFORLEX Biznes

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: Deloitte

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code
Podatek PIT - część 2
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Zeznanie PIT-37 za 2022 r. można złożyć w terminie do:
30 kwietnia 2023 r. (niedziela)
2 maja 2023 r. (wtorek)
4 maja 2023 r. (czwartek)
29 kwietnia 2023 r. (sobota)
Następne
Księgowość
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Nowości w KSeF: faktury papierowe czasowo poza KSeF, faktury konsumenckie, złożone załączniki. Konsultacje Ministerstwa Finansów

W dniu 18 lipca 2024 r. w Ministerstwie Finansów przy ul. Świętokrzyskiej 12 odbyło się kolejne spotkanie konsultacyjne dotyczące Krajowego Systemu e-Faktur zorganizowane przez Ministerstwo Finansów i Krajową Administrację Skarbową. Przedstawiciele MF podsumowali dotychczasowe prekonsultacje zmian w zakresie obowiązkowego KSeF. Eksperci Ministerstwa Finansów zaprezentowali też propozycje rozwiązań biznesowych tj. wymianę środowiska KSeF na docelowe, wdrożenie załączników i aktualizację struktury e-faktury,  a także planowane rozwiązania i nowe funkcjonalności KSeF.

Nowe dane o wynagrodzeniach Polaków. GUS odsłania karty

GUS opublikował dane dotyczące przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw w czerwcu 2024 r. Przeciętna płaca wyniosła 8144,83 zł. Wzrost okazał się niższy od prognozowanego przez ekspertów. Mamy też nowe statystyki dotyczące zatrudnienia.

Podatek od nieruchomości od obiektów sportowych. Będą zmiany od 2025 roku. Czy podatek obejmie place zabaw?

W ramach analiz opublikowanego projektu zmian w podatku od nieruchomości, chwilę uwagi należy poświęcić obiektom sportowym. Jako że standardowo ich wartość nie należy do niskich, ewentualne ruchy w tym zakresie, mogą generować istotne skutki podatkowe. Aczkolwiek, akurat w tym obszarze, MF zaproponował też trochę korzyści. Niekorzyści też.

Większe sumy gwarancyjne w OC posiadaczy pojazdów i rolników. Jednolity formularz zaświadczeń o przebiegu ubezpieczenia. Rząd przyjął projekt nowelizacji

W dniu 16 lipca 2024 r. Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy, która ma dostosować polskie prawo do unijnych przepisów dotyczących ubezpieczenia OC za szkody, które powstały w związku z ruchem pojazdów mechanicznych. Projekt ten przewiduje m.in. zwiększenie minimalnych sum gwarancyjnych w ubezpieczeniu OC posiadaczy pojazdów mechanicznych a także rolników. Czy w związku z tymi zmianami wzrosną ceny polis OC?

REKLAMA

Drastyczne podwyżki akcyzy na wyroby tytoniowe. Najwięcej na płyn do e-papierosów, aż o 75 proc.

Rząd chce wprowadzić drastyczne podwyżki akcyzy na wyroby tytoniowe. Ich skala ma być kilkukrotnie większa, niż zakładała mapa akcyzowa. Już w 20225 r. akcyza na wyroby tytoniowe ma wzrosnąć: o 25 proc. na papierosy, o 38 proc. na tytoń do palenia oraz o 50 proc. na wkłady do podgrzewaczy tytoniu. Będzie podwyżka również płynów do e-papierosów, na które w 2025 r. akcyza wzrośnie aż o 75 proc.

Zakup sprzętu IT? Czasem lepiej wynająć. Na czym polega DaaS?

Na czym polega model biznesowy Device as a Service (DaaS)? Komu i kiedy się opłaca? Co sprawia, że jest to rosnący trend nie tylko w polskich firmach?

Twój biznes działa dobrze ale pieniądze gdzieś wyciekają. Ekspert podpowiada gdzie szukać przyczyn i źródeł wycieków

Takie pytanie często zadają sobie przedsiębiorcy, którzy osiągając spore przychody, realizując duże i zyskowne projekty nagle stwierdzają brak gotówki na koncie. Dlaczego tak się dzieje? Gdzie są pieniądze? Na te i inne pytania odpowiada dr nauk ekonomicznych Elżbieta Sobów – specjalistka ds. finansów z kilkudziesięcioletnim doświadczeniem.

Korekta podatku naliczonego: kiedy trzeba rozliczyć fakturę korygującą

Jak należy rozliczyć faktury korygujące? Podatnik będący nabywcą zgłosił reklamację oraz otrzymał mailową odpowiedź, w której sprzedawca uznał reklamację i wskazał kwotę korekty. Wiadomości mailowe są z marca 2024 r., a korekta wpłynęła w kwietniu 2024 r. Podatnik odliczył VAT naliczony z faktury pierwotnej w marcu 2024 r. Czy korektę należy rozliczyć w marcu 2024? 

REKLAMA

Prezesa skazano za zaległości podatkowe spółki. Ale to sąd popełnił błąd

Samo tylko objęcie funkcji prezesa zarządu spółki nie może powodować automatycznego przyjęcia na siebie odpowiedzialności karnej za cudze działania. Tak uznał Rzecznik Praw Obywatelskich, informując o wniesieniu skargi kasacyjnej na korzyść prezesa spółki, którego sąd skazał za nieodprowadzenie zaliczek na podatek dochodowy, powstałych w okresie gdy nie objął jeszcze funkcji.

Podatek od nieruchomości obejmie nawet panele fotowoltaiczne. Takie zmiany już od 2025 roku

Zmiany w podatku od nieruchomości zmierzają do opodatkowania urządzeń energetycznych, np. paneli fotowoltaicznych. Budowle mają być opodatkowane jako całość techniczno-użytkowa. Podatkiem od nieruchomości (inaczej niż obecnie) już od 2025 roku objęte zostaną więc wszystkie elementów farmy fotowoltaicznej (w tym panele).

REKLAMA