REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Sprawozdawczość finansowa w dobie COVID-19

Deloitte
Audyt, konsulting, zarządzanie ryzykiem, doradztwo finansowe, podatkowe i prawne
Sprawozdawczość finansowa w dobie COVID-19
Sprawozdawczość finansowa w dobie COVID-19

REKLAMA

REKLAMA

Waga sprawozdawczości finansowej nieustannie rośnie. Inwestorzy oraz rynek oczekują bieżącej informacji finansowej, która jest wiarygodna, kompletna i dostarczona w możliwie najszybszym terminie. Taka informacja finansowa powinna rzetelnie przedstawiać skutki wszystkich istotnych zdarzeń, które wydarzyły się w danym roku obrotowym. Do takich zdarzeń z pewnością można zaliczyć wybuch pandemii SARS-CoV-2. Wpłynęła ona istotnie na światowe rynki, destabilizując wiele biznesów, ale równocześnie ucząc pokory oraz wymuszając niestandardowe działania kadry kierowniczej wielu firm, będące reakcją na zmianę popytu i podaży, jak również logistyki na rynkach światowych.

Pandemia COVID-19 w sprawozdaniu finansowym

Ocena wpływu pandemii na działalność gospodarczą w sprawozdawczości finansowej jednostek nie należy do łatwych zadań. Prawie wszystkie pozycje sprawozdania finansowego mogą zostać „dotknięte” skutkami pandemii. Aby ułatwić przeprowadzenie działań pozwalających na postawienie wniosków dla oceny, czy i w jaki sposób pandemia przełożyła się na działalności biznesową i odzwierciedlenie tego w sprawozdawczości finansowej organizacje takie jak Ministerstwo Finansów, Komisja Nadzoru Finansowego, czy Europejski Urząd Nadzoru Giełd i Papierów Wartościowych (ESMA) wydały szereg wytycznych. Z perspektywy biegłych rewidentów również zostały opublikowane zalecenia, jak radzić sobie w obecnej sytuacji i adresować w strategii badania kwestie wynikające z SARS-CoV-2.

Autopromocja

Ocena wpływu pandemii na prowadzoną działalność

Przechodząc do rzeczonego wpływu, istotnym jest dokonanie oceny wpływu pandemii na prowadzoną działalność oraz działania kierownictwa jednostki w kontekście chociażby: zmniejszenia sprzedaży oraz zysków, aktualizacji wartości majątku trwałego, wyceny zapasów, ściągalności należności handlowych, wywiązywania się ze zobowiązań kontraktowych, płynności finansowej, realizacji zaplanowanych inwestycji, dostępności pracowników w kontekście zapewnienia ciągłości produkcji, czy zmian w procesach wewnętrznych oraz środowisku kontroli wewnętrznej.

Te obszary są niezwykle istotne, ponieważ jeśli pandemia ma jakikolwiek wpływ na spółkę, to przypuszczalnie w tych dziedzinach jej wpływ zostanie zauważony. Identyfikacja ryzyka dla działalności biznesowej oraz kalkulacja skutków tego ryzyka to podstawa do oceny wpływu. Pierwszym krokiem do oceny wpływu może być przeanalizowanie danych bieżących w porównaniu do roku ubiegłego oraz budżetu, który być może nie uwzględniał wpływu Covid-19 w momencie jego zatwierdzenia. Przy zauważalnym wpływie odchyleń od budżetu oraz od wyników roku ubiegłego naturalnym wydaje się zrozumienie przyczyn tych odchyleń oraz ich uzasadnienie. Na ogół spadające obroty, czy pogarszające się przepływy pieniężne mogą być przesłanką do stwierdzenia, że wystąpiło ryzyko utraty wartości aktywów.

Utrata wartości aktywów

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Utrata wartości aktywów jest w dobie pandemii aspektem, na który jednostki powinny zwrócić szczególną uwagę. Nierzadko składniki aktywów, które służyły Spółce do tej pory i generowały dla niej korzyści ekonomiczne, przestają spełniać swoje zadanie w całości lub w części, co może powodować ograniczenie tych korzyści lub po prostu ich brak. W tej sytuacji istotnym jest dokonanie oceny przesłanek utraty wartości, które są zdefiniowane chociażby w Krajowym Standardzie Rachunkowości nr 4 (KSR 4) lub Międzynarodowym Standardzie Rachunkowości nr 36 (MSR 36), a w przypadku ich wystąpienia koniecznym jest przeprowadzenie oceny utraty wartości majątku trwałego, w tym dobór prawidłowego modelu do przeprowadzenia tej oceny.
Modele służące ocenie utraty wartości majątku trwałego są ściśle zdefiniowane w KSR 4 lub MSR 36, jednakże najczęściej spotykanym jest model płynnościowy, oparty o zdyskontowane przepływy pieniężne, tzw. DCF. Istotnym w tym modelu jest właśnie wykorzystanie zdyskontowanych przepływów, które pozwolą określić wartość użytkową, jak również ustalić, czy konieczne jest utworzenie odpisu aktualizującego wartość majątku.

Ściągalność należności handlowych

Ściągalność należności handlowych to również obszar, któremu należy się bacznie przyjrzeć. Jest prawdopodobne, że wskutek pandemii sytuacja kontrahentów, z którymi jednostka współpracuje, mogła się pogorszyć, co z kolei powinno znaleźć odzwierciedlenie w podejściu do ustalania odpisów z tytułu utraty wartości należności. Rozważając ryzyko utraty wartości należności, w szczególności w sytuacji, kiedy sporządzamy sprawozdanie zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (MSSF), znaczenia mogą nabrać kwestie związane z prognozami makroekonomicznymi (tzw. informacje forward-looking), które do tej pory często były pomijane (tj. kalkulacja oczekiwanych strat kredytowych zgodnie z MSSF 9 była oparta wyłącznie na danych historycznych).

Wycena zapasów

Wycena zapasów jest kolejnym obszarem, który powinien podlegać ocenie. Zapasy są, co do zasady wyceniane w cenie nabycia lub koszcie wytworzenia, nie wyższej od ceny ich sprzedaży netto na dzień bilansowy. W sytuacji, kiedy wystąpią okoliczności powodujące spadek ceny nabycia/kosztu wytworzenia to na zapasy powinniśmy utworzyć odpisy z tytułu utraty wartości właśnie do wartości cen sprzedaży. Takie okoliczności mogą być związane z rynkiem, dostawcami, cenami sprzedaży, ale również może to być sytuacja makroekonomiczna, czy efekt wywołany pandemią Covid-19. Istotnym jest, aby podobnie jak w przypadku należności rozważyć całościowo wpływ wszystkich znanych okoliczności i czynników na dany moment, oraz jaki one mają wpływ na wycenę i wartość zapasów prezentowanych w sprawozdaniu finansowym.

Szacunki

Podczas dyskusji o wpływie Covid-19 na sprawozdawczość nie sposób nie wspomnieć o szacunkach, czyli kategoriach, które nie wynikają wprost z dokumentacji źródłowej, takiej jak faktura, czy umowa, ale są określane przy odpowiedniej dozie wiedzy i doświadczenia przez osoby sporządzające szacunki. Przykładem szacunków mogą być rezerwy, czy odpisy aktualizujące, o których wspomniano powyżej, a które szczególnie w dobie pandemii odgrywają istotną rolę w sprawozdawczości finansowej.
Szacunki są odpowiedzią na zidentyfikowane ryzyka, w tym utraty wartości lub poniesienia kosztu, którego spółka się spodziewa, natomiast nie jest w stanie określić jego momentu wystąpienia oraz dokładnej kwoty. Przykładem rezerw, bo o nich mowa w tym miejscu, mogą być rezerwy na restrukturyzacje, wynikające z planów ogłoszonych przez kierownictwo spółki, a będące pochodną zmienionej strategii kierownictwa. Innym przykładem może być ograniczenie produkcji na liniach produkcyjnych lub ograniczenie dostępności zasobów ludzkich do obsługi wyżej wspomnianych linii produkcyjnych. Skutkiem ograniczenia produkcji może być niewywiązanie się z kontraktów handlowych, których elementem mogą być kary. Jeżeli te kary spowodują, że na całym kontrakcie będzie strata, należy w tej sytuacji rozważyć konieczność utworzenia rezerwy, która adresuje ryzyko płynące z przeszłego zdarzenia i przyszłego obowiązku, gdzie kwota zobowiązania nie jest pewna.

Istotnym jest, aby poprzez ocenę i analizę poszczególnych kategorii bilansowych oraz wynikowych, we współpracy działu sprawozdawczości z innymi działami, dokonać oceny całościowej wpływu pandemii na sprawozdawczość finansową. Osiągnąć wyżej wymieniony cel to prawidłowo ocenić ryzyka i zdarzenia mające miejsce w jednostce. W tym celu konieczne jest efektywne funkcjonowanie kontroli wewnętrznej.  Środowisko kontroli wewnętrznej nie jest czymś stałym, niezmiennym. Jakikolwiek wpływ czynników zewnętrznych, ale również wewnętrznych musi mieć znaczenie w kontekście wpływu na środowisko kontroli wewnętrznej. Zmienione terminy kontraktacji, płatności, zmiana zasad autoryzacji wynikających z trybu rotacyjnego pracy działu sprawozdawczości, ale też innych działów, z którymi współpracuje, musi mieć wpływ na zmianę środowiska kontroli wewnętrznej. Ważna jest świadomość tych konsekwencji i zaprojektowanie takich zmian, które odpowiadają na obecną sytuację oraz adresują bieżące ryzyka.

Ocena kontynuacji działalności

W tym miejscu należy wrócić do podstawowej zasady, zgodnie, z którą każdy raport roczny, każde sprawozdanie finansowe jest przygotowywane. Jest to jedna z nadrzędnych zasad rachunkowości, a mianowicie założenie kontynuacji działalności. Zasada ta jest przywołana w każdym dokumencie finansowym publikowanym zgodnie z polskimi oraz międzynarodowymi zasadami rachunkowości. Co więcej, każdego roku to kierownictwo spółki potwierdza prawidłowość tego założenia.
Ocena kontynuacji działalności jest niezwykle trudnym elementem sprawozdawczości, ponieważ powinna zostać wykonana na dzień sprawozdawczy, ale również uwzględniać wpływ zdarzeń, które następują po okresie sprawozdawczym (aż do zatwierdzenia sprawozdania finansowego przez kierownictwo spółki). Taka ocena nie jest możliwa bez dokonania stosownych analiz działu sprawozdawczości we współpracy z innymi działami spółki w odniesieniu do wszystkich istotnych elementów działalności biznesowej. Co więcej, nie jest ona możliwa bez dokonania rewizji wspomnianych wyżej obszarów oraz określenia w ramach organizacji, czy te obszary nie zostały zakłócone. Efektem takiej analizy jest konkluzja, czy spółka jest w stanie, w niezmienionym istotnie zakresie, kontynuować działalność przez co najmniej 12 miesięcy licząc od dnia bilansowego. Jest to niezwykle istotne, aby szczególnie w obecnej sytuacji dochować należytej staranności i poprzeć konkluzję zamieszczoną w sprawozdaniu finansowym stosownymi analizami, w celu uniknięcia popełnienia błędu w tym zakresie.

Autopromocja

Podsumowując, pandemia Covid-19 jest niezwykle istotnym elementem mającym szczególnie ważny i szeroki wpływ na działalność biznesową oraz odzwierciedlenie tej działalności w sprawozdawczości finansowej. Jej skutkiem może być konieczność wykonania określonych działań w obszarze rachunkowości i sprawozdawczości finansowej przy zapewnieniu  współpracy wszystkich działów firmy w celu dokonania prawidłowego oszacowania skutków pandemii w sprawozdawczości, w tym właściwe  zaprognozowanie przyszłych oczekiwanych przepływów finansowych.

Należy mieć świadomość, że Covid-19 jest zdarzeniem bieżącego okresu sprawozdawczego, tym samym jego skutki będziemy mogli zauważyć w sprawozdaniach finansowych wielu jednostek. Należy także zauważyć, że niezwykle istotnym elementem sprawozdania finansowego są ujawnienia. Właśnie często to ujawnienia pozwalają na dostarczenie kompletnej informacji na temat ważnych zdarzeń, ich wpływu z perspektywy jednostki, które mają wpływ na ocenę kierownictwa spółki, również w kontekście przywołanej kontynuacji działalności.
Tym samym należy mieć na uwadze, że wpływ pandemii musi być odpowiednio udokumentowany oraz ujawniony w sprawozdaniach finansowych. Począwszy od oceny wpływu na poszczególne pozycje sprawozdawcze, poprzez istotne ujawnienia zdarzeń niefinansowych, a skończywszy na ocenie kontynuacji działalności.

Należy pamiętać, że sprawozdanie finansowe jest dokumentem prezentującym zewnętrznemu światu sytuację majątkową i finansową jednostki, tym samym musi spełniać wymogi jakościowe oraz zawierać treść informacyjną pomocną w ocenie sytuacji finansowej i majątkowej przez zewnętrznych interesariuszy, którzy na podstawie sprawozdania finansowego mogą podejmować kluczowe decyzje inwestycyjne. Do tych informacji kluczowych z perspektywy interesariuszy można zaliczyć opis w sprawozdaniu finansowym lub sprawozdaniu z działań podjętych przez kierownictwo jednostki w celu zmniejszenia ryzyka wpływu na biznes spowodowaną pandemią Covid-19. Są to istotne informacje, które warto przywołać w sprawozdawczości, szczególnie, jeśli pandemia miała istotny wpływ na branżę, w której działa spółka. Ponadto jest to niezwykle istotne w celu zachowania przejrzystości tego dokumentu finansowego, jak również kompletności zawartych w nim informacji charakteryzujących jednostkę oraz jej działania w danym okresie sprawozdawczym. Przyczyni się to niewątpliwie do poprawienia jakości sprawozdawczości, a tym samym zadowolenia czytelników sprawozdania finansowego oraz interesariuszy spółki.

Damian Zwara, Senior Manager, Audit & Assurance Deloitte

Polecamy: Prenumerata elektroniczna Dziennika Gazety Prawnej KUP TERAZ!

Polecamy: INFORLEX Biznes

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: Deloitte
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie - zapraszamy do subskrybcji naszego newslettera
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Podatek PIT - część 2
    certificate
    Jak zdobyć Certyfikat:
    • Czytaj artykuły
    • Rozwiązuj testy
    • Zdobądź certyfikat
    1/10
    Zeznanie PIT-37 za 2022 r. można złożyć w terminie do:
    30 kwietnia 2023 r. (niedziela)
    2 maja 2023 r. (wtorek)
    4 maja 2023 r. (czwartek)
    29 kwietnia 2023 r. (sobota)
    Następne
    Księgowość
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Dlaczego gospodarka strefy euro słabnie wobec USA od czasu wprowadzenia waluty euro?

    W ciągu 25 lat od wprowadzenia euro przewaga gospodarcza Stanów Zjednoczonych nad strefą euro zwiększyła się niemal trzykrotnie. W 1999 r. roku, kiedy wprowadzono walutę euro, gospodarka USA była o 11% większa niż gospodarka strefy euro pod względem parytetu siły nabywczej. Od tego czasu różnica ta wzrosła do 30% - piszą eksperci Allianz Trade w obszernym opracowaniu Allianz Research: „Europa wydaje się pozostawać w tyle za Stanami Zjednoczonymi na wielu frontach” w lutym 2024 r.

    Masz czteroletnie obligacje skarbowe indeksowane inflacją? Opłaca się teraz sprzedać i kupić nowe takie same

    Czteroletnie obligacje indeksowane inflacją otrzymają w marcu 2024 r. oprocentowanie niższe niż Ministerstwo Finansów oferuje za nowe papiery tego samego typu. Ze strony inwestorów racjonalnym działaniem byłoby umorzenie starszych serii i zakup nowych papierów. Konwersja może dotyczyć papierów o wartości około…  84 mld zł. Tak radzi w komentarzu z 23 lutego 2024 r. Emil Szweda z Obligacje.pl,

    Zakup startupu - jak nie kupić kota w worku? Kluczowe: due dilligence. Poradnik dla inwestora

    Akwizycja firmy jest inwestycją, która ma się opłacać. To oczywiste twierdzenie staje się jeszcze bardziej prawdziwe w przypadku nabycia startupu, który kupuje się po to, by rozwijać biznes z pomysłem, mający duży potencjał. Zakup startupu zazwyczaj jest łatwiejszy niż założenie firmy od zera, szczególnie takiej, która ma się okazać jednorożcem w świecie biznesu. Jednak podjęcie takiego kroku jest obarczone sporym ryzykiem. Aż 9 na 10 nowo tworzonych startupów upada, z czego 20 proc. kończy działalność w ciągu pierwszego roku, a kolejne 50 proc. nie utrzymuje się na rynku dłużej niż 5 lat [Źródło: Startup Genome]. Można dyskutować z tymi statystykami, ale jeżeli nawet są prawdziwie tylko w połowie, to i tak wskazują na pewne negatywne zjawisko. Ryzyka biznesowego przy zakupie startupu nie da się zupełnie wyeliminować, ale można zadbać o to, by ograniczyć je do minimum. 

    Żądanie zmniejszenia kary umownej – sąd nie może sam z urzędu podejmować się miarkowania. Orzeczenie Sądu Najwyższego

    Występując o zmniejszenie kary umownej dłużnik jest zobligowany wskazać, do jakiej wysokości zmniejszenia żąda. Wyinterpretować to może również sąd, pod warunkiem, że taką możliwość daje całokształt działań procesowych dłużnika. Sąd nie może sam z urzędu podejmować się miarkowania, jeśli z działań strony nie wynika chęć zgłoszenia żądania o to - orzekł w wyroku z 16 listopada 2022 r. Sąd Najwyższy (sygn. akt II CSKP 578/22).

    Przekształcenie, połączenie, wniesienie aportu a możliwość stosowania estońskiego CIT

    Estoński CIT staje się coraz bardziej popularną formą opodatkowania spółek. Warto jednak wskazać, że wiąże się z nią szereg ograniczeń i warunków, jakie musi spełnić spółka, aby móc korzystać z dobrodziejstw estońskiego CIT.

    MF: Kasowy PIT od 2025 roku. Niedługo pojawi się projekt

    W Ministerstwie Finansów toczą się już prace nad projektem nowelizacji ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych dot. wdrożenia w polskim systemie podatkowym kasowego PIT. W najbliższych dniach projekt ten ma zostać wpisany do wykazu prac legislacyjnych Rady Ministrów. Takie informacje przekazał 22 lutego 2024 r. w Sejmie wiceminister finansów Jarosław Neneman. Ale te nowe przepisy wejdą w życie nie wcześniej niż od 2025 roku.

    Jakie są kary za wykroczenia i przestępstwa skarbowe?

    Jakie są kary za wykroczenia i przestępstwa skarbowe w 2024 roku? Od czego zależy wysokość kary?

    Składka zdrowotna na ryczałcie - progi przychodów w 2024 roku

    O wysokości składki zdrowotnej dla podatników na ryczałcie decydują progi osiąganych przychodów oraz wysokość przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw. Jak prawidłowo obliczyć składkę zdrowotną dla ryczałtu w 2024 roku?

    Ulga dla seniorów przed otrzymaniem emerytury - co mówi prawo?

    Czy seniorzy mogą korzystać z ulgi podatkowej w PIT przed otrzymaniem emerytury, mimo osiągnięcia wieku emerytalnego? Chodzi o zwolnienie w podatku dochodowym nazywane „ulgą dla pracujących seniorów”.

    Niestaranny pracodawca zapłaci podatek za oszustwo pracownika. Wyrok TSUE nie usuwa wszystkich wątpliwości i nie daje wytycznych

    Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z 30 stycznia 2024 r. orzekł, że pracownik wykorzystujący dane swego pracodawcy do wystawiania fałszywych faktur jest zobowiązany do zapłaty wskazanej w nich kwoty podatku  Ale takie konsekwencje powinny dotknąć pracownika pod warunkiem, że pracodawca (podatnik VAT) dochował należytej staranności, rozsądnie wymaganej w celu kontrolowania działań swojego pracownika. Jeżeli pracodawca takiej staranności nie dochował, to poniesie konsekwencje sam i będzie musiał zapłacić podatek.

    REKLAMA