Ujednolicenie sprawozdań finansowych komitetów wyborczych. Jest projekt rozporządzenia w tej sprawie

Jak czytamy w ocenie skutków regulacji, konieczność wydania projektowanego rozporządzenia jest konsekwencją zmian wprowadzonych ustawą z dnia 26 stycznia 2023 r. o zmianie ustawy - Kodeks wyborczy oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 497), zwaną dalej „ustawą zmieniającą”, w zakresie upoważnienia ustawowego zawartego w art. 142 § 7 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. - Kodeks wyborczy (Dz. U. z 2023 r. poz. 2408), zwanej dalej „Kodeksem wyborczym”.

Na podstawie powyższej delegacji ustawowej zostało wydane rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 27 września 2023 r. w sprawie sprawozdania finansowego komitetu wyborczego (Dz.U. poz. 2065). Określa ono zakres danych zawartych w sprawozdaniu finansowym o przychodach, wydatkach i zobowiązaniach finansowych komitetu wyborczego, wzór sprawozdania i sposób prezentacji danych zawartych w sprawozdaniu, wykaz rodzajów dokumentów, jakie należy załączyć do sprawozdania, sposób sporządzania sprawozdania, w tym wykazów, o których mowa w sprawozdaniu oraz sposób przekazania, w tym również w formie elektronicznej, organom wyborczym sprawozdania oraz dokumentów do niego załączonych.

Jednocześnie ustawa zmieniająca nie wprowadziła zmian w zakresie art. 476 § 3 Kodeksu wyborczego, na podstawie którego obowiązuje rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 19 lutego 2014 r. w sprawie łącznego sprawozdania finansowego komitetu wyborczego, który zarejestrował kandydata na wójta, burmistrza albo prezydenta miasta (Dz.U. z 2019 r. poz. 1633). Powoduje to, że w aktualnym stanie prawnym obowiązują dwa rozporządzenia Ministra Finansów regulujące analogiczne kwestie, przy czym rozporządzenie z dnia 19 lutego 2014 r. zawiera rozwiązania anachroniczne w porównaniu z konstrukcją sprawozdania przewidzianą rozporządzeniem z dnia 27 września 2023 r.

Powyższe uzasadnia ujednolicenie wzoru łącznego sprawozdania finansowego komitetu wyborczego poprzez jego dostosowanie do rozwiązań najnowszych, tj. wypracowanych w porozumieniu z Państwową Komisją Wyborczą i przyjętych w obowiązującym rozporządzeniu z dnia 27 września 2023 r. Realizację tego celu umożliwia wydanie przez Ministra Finansów nowego rozporządzenia na podstawie art. 476 § 3 Kodeksu wyborczego, uwzględniającego konstrukcję sprawozdania przewidzianą rozporządzeniem z dnia 27 września 2023 r.

Zgodnie z upoważnieniem zawartym w art. 476 § 3 Kodeksu wyborczego, projektowane rozporządzenie określa:

1. wzór łącznego sprawozdania finansowego komitetu wyborczego, który zarejestrował kandydata na wójta, burmistrza, prezydenta miasta oraz listę kandydatów na radnych o źródłach pozyskanych funduszy oraz poniesionych wydatkach na cele wyborcze;
2. szczegółowy zakres informacji zawartych w sprawozdaniu;
3. wykaz rodzajów dokumentów, jakie należy załączyć do sprawozdania.

Projektowane rozporządzenie co do zasady zachowuje rozwiązania występujące w przywołanym rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 19 lutego 2014 r. w sprawie łącznego sprawozdania finansowego komitetu wyborczego, który zarejestrował kandydata na wójta, burmistrza albo prezydenta miasta.

W porównaniu do aktualnego stanu prawnego, w projekcie ujęto wzór łącznego sprawozdania w sposób tabelaryczny, zbliżony do formularzy podatkowych (numeracja, oznaczenia pól, sposób prezentowania danych).

W odniesieniu do właściwych pozycji sprawozdania przewidziano tabelaryczne wykazy, w których należy prezentować szczegółowe dane ujęte w określonej pozycji sprawozdania. Wypełnienie powyższych wykazów umożliwi weryfikację danych zawartych w sprawozdaniu.

Zastosowanie wzoru sprawozdania w tabelarycznej, bardziej czytelnej niż dotychczasowa formie, ułatwi sporządzanie sprawozdania. Ponadto usprawni sposób analizy i odczytu danych. Analogicznie jak w poszczególnych formularzach podatkowych, we wzorze sprawozdania zastosowano następujące rodzaje pól:

1. białe z opisem numerowane, do wpisania danych tekstowych;
2. szare z opisem tekstowym, nieprzeznaczone do wypełnienia;
3. białe, numerowane, sąsiadujące z szarymi, do wypełnienia kwotami.

W sprawozdaniu zrezygnowano z posługiwania się terminologią przychodów i wpływów na rzecz jednolitego pojęcia przychodów. Doprecyzowano poszczególne pozycje wchodzące w skład kosztów administracyjnych oraz obcych. Dodanie i uściślenie podkategorii w ramach powyższych kosztów jest efektem wieloletniej praktyki. Wymóg zamieszczenia w sprawozdaniu informacji o kwotach tych kosztów ułatwia komitetom wyborczym kwalifikację kosztów do poszczególnych kategorii i poprawne sporządzenie sprawozdania oraz zwiększa poziom jawności finansowania kampanii wyborczych. Informacje te, dotychczas uzyskiwane w drodze żądania wyjaśnień, są także niezbędne organom wyborczym do badania zgodności z prawem gospodarki finansowej komitetów wyborczych.

Pozostałe różnice w odniesieniu do obowiązujących regulacji mają głównie charakter porządkujący bądź redakcyjny.