MSSF 16 – standard dotyczący leasingu od 2019 roku

Obecnie zgodnie z MSR 17 każda umowa spełniająca definicję umowy leasingowej powinna być ujęta w księgach rachunkowych jako leasing finansowy lub leasing operacyjny. W standardzie wskazano wiele wytycznych które powinny być wzięte pod uwagę przy kwalifikacji danej umowy leasingu. Jeśli po analizie oceniono, że dana umowa jest umową leasingu operacyjnego nie była ujmowana w bilansie spółki, w RZIS były ujmowane tylko bieżące płatności za użytkowanie tego aktywa.

W sytuacji, gdy umowa została zakwalifikowana jako leasing finansowy po stronie pasywów należało rozpoznać zobowiązanie równej wartości bieżącej minimalnych opłat leasingowych, oraz aktywo trwałe po stronie aktywów.

Brak jasnych i klarownych wytycznych utrudniał spółkom ocenę, czy dana umowa powinna być w świetle MSR 17 zakwalifikowana jako leasing finansowy czy operacyjny. Z drugiej strony część spółek mogła świadomie kwalifikować umowy leasingu w taki sposób, aby ich wskaźniki finansowe dobrze wyglądałby na tle rynku.

Co się zmieni:

Wejście MSSF 16 w 2019 roku wprowadzi jeden typ umów leasingu dla leasingobiorców – jedynym obowiązującym typem umów leasingu w księgach leasingobiorców będzie leasing finansowy. To oznacza, że wszystkie spółki stosujące MSSF (wszystkie grupy kapitałowe notowane na GPW) będą w swoich aktywach ujmować prawo do użytkowania danego aktywa, a w zobowiązaniach wartość bieżącą przyszłych płatności leasingowych. Efektem tych zmian może być istotny wzrost wartości aktywów i zobowiązań. Zmiana ta mocno wpłynie także na rachunek zysków i strat. Koszty wynikające z umów obecnie klasyfikowanych jako leasing operacyjny obecnie prezentowane jako koszty usług obcych będą po zmianach prezentowane jako koszty amortyzacji i koszty odsetek.

Wskazane powyżej zmiany będą skutkować m.in:

• Wzrost EBITDA (zamiast kosztów najmu spółki rozpoznają koszty amortyzacji)
• Wzrost EBIT (cześć kosztów związanych z umową leasingu będzie prezentowana w kosztach finansowych)
• Wzrost aktywów trwałych
• Wzrost zobowiązań
• Poprawą wartości przepływów działalności operacyjnej w rachunku cash flow
• Pogorszeniem się wskaźników kowenant bankowych

Wyjątki:

Standard dopuszcza kilka drobnych wyjątków. Są nimi np. podpisane umowy na krótkie terminy lub leasing niskocennych aktywów. Umowy takie będą mogły być klasyfikowane tak jak do tej pory.

Przykład:

Największe zmiany dotkną najemców nieruchomości lub innych wartościowych aktywów (np. środki transportu). Aby urealnić wskazane powyżej zmiany przedstawię zmiany jakie czekają jednego z wiodących spółek z sektora handlu detalicznego. Sprawozdanie skonsolidowane tej grupy kapitałowej po zmianach wykaże wzrost EBITDA o ok. 70%, dwukrotny wzrost aktywów trwałych, oraz przepływów z działalności operacyjnej, z drugiej strony dług odsetkowy Grupy wzrośnie trzy razy, co wpłynie bardzo negatywnie na wskaźnik kowenanty bankowej.

Zastanawiające jest, jak na tą zmianę wpłynie polski ustawodawca – polska ustawa o rachunkowości do tej pory podążała za zmianami w MSSF, czy tak będzie w przyszłości - czas pokaże.

Maciej Bednarski, Dyrektor ds. Innowacji i Ryzyka, Impel Business Solutions