Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Rewolucyjne zmiany w prawie spadkowym

inforCMS
Przed nami istotne zmiany w zasadach dziedziczenia, a wszystko to za sprawą projektu nowelizacji ustawy Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw w zakresie prawa spadkowego.

Komentarz Mec. Macieja Szulikowskiego - Radcy Prawnego i Partnera Zarządzającego Kancelarii M. Szulikowski i Partnerzy


Przyjrzyjmy się bliżej planowanej nowelizacji, która już po pobieżnej lekturze wydaje się tworzyć podstawy do skutecznego przesądzenia przez spadkodawcę o sposobie podziału majątku. Stanowi to istotne novum w dotychczasowej regulacji prawa spadkowego, bowiem w praktyce umożliwi m.in. na wskazanie zapisobiorcy, który zgodnie z treścią testamentu notarialnego, w chwili otwarcia spadku otrzyma konkretny przedmiot z masy spadkowej np. samochód czy obraz zapisany mu przez testatora.

Powyższą możliwość zyskamy dzięki proponowanej przez Ministerstwo konstrukcji zapisu windykacyjnego - czyli zapisu testamentowego ze skutkami rzeczowymi, która funkcjonuje - należy zaznaczyć, że bez większych zastrzeżeń - w prawie włoskim, francuskim, belgijskim czy japońskim. Czas więc na odpowiednik polski, który - możemy stwierdzić - jest zgodny z prawem unijnym i regulacjami państw WE w tym zakresie. Mając na uwadze wybór innych rozwiązań, które miałyby doprowadzić do wskazanego skutku, forma zapisu windykacyjnego zdaje się być rozsądnym rozwiązaniem ministerialnym. Tytułem przykładu, w porównaniu do umowy darowizny na wypadek śmierci, nad której konstrukcją trwają obecnie intensywne prace w sejmowych i senackich komisjach, przy zastosowaniu zapisu windykacyjnego bez wątpliwości pozostaje kwestia jego odwołania podczas gdy wskazana umowa darowizny w omawianych okolicznościach odwołaniu zasadniczo podlegać nie może; nowej konstrukcji nie dotyczą także problemy związane z brakiem odpowiedzialności obdarowanych za długi spadkowe (z wyjątkiem kwestii zachowków), podobnie jak problemy dotyczące określenia charakteru prawnego uprawnienia przysługującego obdarowanemu w okresie od zawarcia umowy darowizny do chwili śmierci darczyńcy.

Zaznaczam, że zapis windykacyjny będzie zapisem opcjonalnym, funkcjonującym obok dotychczasowych rozwiązań prawnych - czyli tzw. zapisu zwykłego. Zdecydowanie należy stwierdzić, że nowa instytucja zapisu uprości przeniesienie własności przedmiotu zapisu. Przewiduje bowiem, że nabycie przedmiotu zapisu przez zapisobiercę następuje już w chwili śmierci testatora i nie generuje konieczności podjęcia dodatkowych, a w praktyce - czasochłonnych działań. Dotychczasowa regulacja dotycząca zapisu zwykłego i zapisu dalszego, wskazana w art. 968 KC wymaga zawarcia umowy stanowiącej jej wykonanie, dla wykonania skutków rzeczowych, co nie odpowiada w zupełności realiom obrotu i oczekiwaniom zapisobierców,  którym z reguły zależy na szybkim uzyskaniu przedmiotu zapisu.

Zastosowanie zapisu windykacyjnego będzie wiązało się z koniecznością uzyskania wyraźnego oświadczenia testatora w tej kwestii, będzie wiązało się także z ograniczeniem zastosowania zapisu wyłącznie do testamentów notarialnych, o czym mowa we wstępie komentarza. Zwracam uwagę także na istotne uwarunkowanie, zgodnie z którym aby zapis windykacyjny był skuteczny prawnie, spadkodawca musi być właścicielem przedmiotu zapisu w chwili otwarcia spadku. Tylko w ten sposób zapisobiorca nabędzie w sposób automatyczny prawo własności zapisanej rzeczy w chwili śmierci spadkodawcy.


Istotne znaczenie ma zakres dóbr, które mogą być przedmiotem zapisu windykacyjnego, są to bowiem wszelkie rzeczy zbywalne oznaczone co do tożsamości (przykładowo - dzieło sztuki), zbywalne prawa majątkowe (jak np. wynikające z papierów wartościowych prawo poboru czy prawo do dywidendy), ustanowienie na rzecz zapisobiorcy użytkowania lub służebności oraz - na co zwracam uwagę szczególną - przedsiębiorstwo lub gospodarstwo rolne. Projekt nie dopuszcza także możliwości zapisu windykacyjnego z zastrzeżeniem warunku lub terminu, co jest moim zdaniem konsekwencją rzeczowego skutku zapisu windykacyjnego - zakaz ten został wprowadzony konsekwentnie tak jak w przypadku wynikającego z art. 157 kc zakazu przenoszenia własności z zastrzeżeniem warunku lub terminu, z tym, że w przypadku nowego przepisu, zakaz ma szersze zastosowanie, dotyczy bowiem wszelkich przedmiotów mogących być przedmiotem zapisu windykacyjnego.

Modyfikacji podlega także regulacja zachowku, bowiem w przypadku skorzystania przez testatora z zapisu windykacyjnego, konsekwentnie  zapis ten będzie traktowany jako przysporzenie dokonane przez spadkodawcę, a więc na równi z darowiznami, co będzie mieć istotny wpływ na obliczanie zachowku.

Rozwiązaniem, które w moim przekonaniu uwzględnia zarówno interesy wierzycieli spadkowych, jak i zapisobiercy jest obciążenie tego ostatniego odpowiedzialnością za długi spadkowe do wartości przedmiotu zapisu windykacyjnego. Planowana odpowiedzialność będzie miała charakter solidarny, ponosić ją będą bowiem zarówno zapisobierca, jak i spadkobiercy.

Mając na względnie dopuszczalność zapisu windykacyjnego w stosunku do cudzoziemców, w związku z ustawę o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców, będzie on możliwy, co jest również adekwatne do poziomu rozwoju rynku nieruchomości oraz oczekiwań społecznych, tym bardziej mając na uwadze fakt, że czynność ta jest prawnie przewidziana w regulacjach zagranicznych.

W ramach konkluzji, abstrahując od powyższych teoretycznych rozważań, warto zwrócić uwagę na dwa spostrzeżenia dotyczące kwestii czysto praktycznych, które nasuwają mi się w związku z omawianym projektem nowelizacji.

Po pierwsze, dla przeciętnego Polaka niewątpliwie dobrą wiadomością jest to, że jeśli nowelizacja wejdzie w życie, usunięta zostanie jedna ze zbędnych formalności - wystarczy jeden dokument w formie aktu notarialnego, aby własność określonego przedmiotu przenieść na zapisobiercę automatycznie z chwilą śmierci spadkodawcy, bez konieczności sporządzania dodatkowego aktu, jak było to dotychczas konieczne w przypadku zapisów nieruchomości. W praktyce kancelarii niejednokrotnie spotykaliśmy się z przypadkami, kiedy testament był sporządzony w formie aktu notarialnego i zawierał zapisy, ale nie pozwalało to uniknąć dodatkowych utrudnień, wiążących się po pierwsze z koniecznością sporządzenia dodatkowego aktu notarialnego w celu wykonania zapisu a po drugi, z komplikacjami wynikającymi z konieczności przeprowadzenia postępowania o stwierdzenie nabycia spadku, w celu ostatecznego wyjaśnienia kto ze spadkobierców jest uprawniony do wykonania zapisu na rzecz zapisobiercy.

Drugim pozytywnym i praktycznym aspektem ewentualnego wejścia w życie nowelizacji będzie możliwość łatwego rozporządzenia przedsiębiorstwem na wypadek śmierci, co umożliwi łatwą kontynuację działalności przez następcę przedsiębiorcy. Dzięki zapisowi windykacyjnemu, przedsiębiorstwo może przejść na zapisobiercę z wszelkimi tego konsekwencjami już w chwili śmierci spadkodawcy, na podstawie jednego aktu notarialnego (co umożliwi płynne kontynuowanie działalności, utrzymanie stałych umów z kontrahentami itp.) W dotychczasowym stanie prawnym często było to utrudnione z uwagi na stan niepewności trwający aż do zakończenia postępowania o stwierdzenie nabycia spadku, co z reguły warunkowało faktyczne przejęcie przez następców dziedziczonego lub zapisanego przedsiębiorstwa (z praktyki kancelarii wiem, że skomplikowane postępowanie spadkowe może doprowadzić nawet do zakończenia działalności przez takie przedsiębiorstwo - stało się tak np. z przedsiębiorstwem które miał odziedziczyć jeden z naszych klientów, a które musiało zakończyć działalność z uwagi na skomplikowanie formalności dotyczących postępowania spadkowego i faktyczne uniemożliwienie prowadzenia przedsiębiorstwa w czasie, kiedy postępowania te się toczyły). Obecny projekt zdaje się dawać nadzieję na upowszechnienie pożądanego z gospodarczego punktu widzenia następstwa pokoleń w rodzinnych firmach.

Maciej Szulikowski

Radca Prawny i Partner Zarządzający

M. Szulikowski i Partnerzy Kancelaria Prawna

Chcesz dowiedzieć się więcej, sprawdź »
Koszty 2022 po zmianach. Poradnik Gazety Prawnej 1/2022 (PDF)
Koszty 2022 po zmianach. Poradnik Gazety Prawnej 1/2022 (PDF)
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Podatek od spadków i darowizn
    certificate
    Jak zdobyć Certyfikat:
    • Czytaj artykuły
    • Rozwiązuj testy
    • Zdobądź certyfikat
    1/10
    Podatkowi od spadków i darowizn nie podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem:
    spadku
    darowizny
    odpłatnego zniesienia współwłasności
    zasiedzenia
    Następne
    Księgowość
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    PPK w 2023 roku - autozapis pracowników 1 kwietnia
    W 2023 roku polskich pracowników czeka pierwszy autozapis do PPK, przy czym osoby między 55. a 70. rokiem życia zostaną włączone do programu tylko wówczas, gdy złożą pracodawcy wniosek o zawarcie w ich imieniu i na ich rzecz umowy o prowadzenie PPK.
    Należyta staranność w podatku u źródła (WHT) – czym jest i jak jej dochować?
    Problemy zaczynają się już na etapie określenia, czym w ogóle jest należyta staranność w podatku u źródła. Próżno też szukać obiektywnego wzorca zachowania, na którym może oprzeć się płatnik. Organy podatkowe mają w zasadzie dowolność w ustalaniu standardów, które płatnik WHT powinien spełnić, i mogą one być nieproporcjonalnie wysokie. W rezultacie bardzo łatwo zarzucić płatnikowi, że podjęte przez niego działania były niewystarczające, a to z kolei może prowadzić do sporów. Płatnicy są w trudnej sytuacji także z tego powodu, że mają często mniejszą od skarbówki możliwość weryfikacji wymaganych informacji, zwłaszcza na temat podmiotów niepowiązanych. Wszystko to powoduje, że omawiane zagadnienie ciągle budzi bardzo wiele wątpliwości.
    Honorowanie darczyńcy a VAT
    Dobrowolne umieszczenie informacji o podmiotach udzielających finansowego wsparcia (tzw. honorowanie darczyńcy), nieposiadające znamion reklamy stanowi czynność neutralną na gruncie ustawy o VAT.
    Marczuk: PPK to najatrakcyjniejsza forma oszczędzania długoterminowego w Polsce
    Pracownicze Plany Kapitałowe to przede wszystkim bardzo opłacalna możliwość odkładania pieniędzy. Z perspektywy indywidualnej nie ma w tej chwili na rynku tak atrakcyjnej formy oszczędzania, jak PPK – zapewniał Bartosz Marczuk, wiceprezes zarządu Polskiego Funduszu Rozwoju, który był gościem piątkowego webinaru „PPK i PPE – czyli więcej o Twojej emeryturze, ważnym wsparciu od Twojego pracodawcy”, z cyklu Teleekspress Inwestycyjny PAP.
    Koniec jednorazowej (covidowej) amortyzacji – odpisy tylko do końca maja
    16 maja 2022 r. został odwołany stan epidemii. Jednorazowych odpisów amortyzacyjnych od wartości początkowej środków trwałych, które zostały nabyte w celu produkcji towarów związanych z przeciwdziałaniem COVID-19 można dokonać do końca miesiąca, w którym odwołano stan epidemii ogłoszony z powodu COVID-19 – czyli do końca maja.
    Fotowoltaika a podatek akcyzowy. Uwaga na ewidencję akcyzową przy instalacjach fotowoltaicznych
    Każdy podmiot gospodarczy, który produkuje energię z wykorzystaniem fotowoltaiki, podlega określonym obowiązkom akcyzowym. W zależności od mocy instalacji i tego, do jakich celów wykorzystywana jest energia – zakres tych obowiązków jest różny. W niektórych sytuacjach wręcz niejednoznaczny – wskazują eksperci podatkowi z CRIDO w raporcie "Obowiązki akcyzowe związane z produkcją energii elektrycznej w panelach fotowoltaicznych", który powstał na bazie doświadczeń z rozmów z przedsiębiorcami i przedstawicielami gmin, często nieświadomymi tychże obowiązków.
    Prezes NBP: prawdopodobnie będziemy kontynuować podwyżki stóp procentowych w kolejnych miesiącach
    Prawdopodobnie będziemy kontynuować podwyżki stóp procentowych w kolejnych miesiącach, aż osiągniemy pewność, że inflacja trwale się obniży; działamy przy tym rozważnie, by nie wyrządzić nadmiernych szkód społecznych i gospodarczych - podkreślił prezes NBP Adam Glapiński w przesłaniu na Forum w Davos.
    Faktura bez VAT. Czym się wyróżnia?
    Wystawianie faktur VAT to rutynowa czynność dnia codziennego przedsiębiorcy. Podatek VAT jest integralną częścią ceny towaru widocznej w sklepie jednak nie stanowi zysku sprzedawcy. Kwota VAT jest wpłacana na konto urzędu skarbowego. Jednak niektórzy przedsiębiorcy są zwolnieni z VAT. Jak wyglądają obowiązki dokumentacyjne w podatku VAT u takich przedsiębiorców?
    Obligacje skarbowe 2022. Nowe detaliczne obligacje rządowe. Czym są obligacje antyinflacyjne?
    Nowe obligacje detaliczne to propozycja rządu na przynajmniej częściową ochronę oszczędności Polaków przed inflacją. Czym dokładnie są obligacje antyinflacyjne, na czym będą polegać i w jaki sposób mogą wpłynąć na ofertę polskiego sektora bankowego?
    Podatek dochodowy (PIT) samotnych rodziców w 2022 roku. Nowelizacja ustawy o PIT korzystniejsza niż przepisy sprzed Polskiego Ładu
    Wprowadzane obecną nowelizacją ustawy o PIT przepisy o rozliczaniu podatku przez samotnych rodziców wraz z dziećmi są korzystniejsze dla nich niż te sprzed Polskiego Ładu – powiedział PAP ekonomista prof. Marek Kośny. Wskazał na podwyższenie wysokości kwoty wolnej od podatku.
    Solidarity windfall tax na wsparcie Ukrainy?
    To właściwy czas, aby zacząć głośno mówić o "solidarity windfall tax" w krajach czerpiących ponadprzeciętne zyski ze sprzedaży surowców energetycznych na wsparcie Ukrainy – oceniła w stanowisku przekazanym PAP minister finansów Magdalena Rzeczkowska.
    Krajowy System e-Faktur a praca księgowych - co się zmieni
    W ciągu najbliższych tygodni Rada UE, na wniosek polskiego rządu, ma wydać decyzję wykonawczą w sprawie wprowadzenia w Polsce Krajowego Systemu e-Faktur (KSeF). Na razie korzystanie z KSeF jest dobrowolne, ale na wiosnę 2023 ma się stać obowiązkowe. Czy nowy typ dokumentów – faktura ustrukturyzowana – będzie wyzwaniem dla księgowych? Jak wpłynie na ich pracę?
    Wspólne rozliczenia podatkowe samotnych rodziców z dziećmi przywrócone
    Procedowana ustawa o podatku PIT od osób fizycznych przywraca możliwość wspólnego rozliczania się samotnych rodziców z dziećmi – powiedziała 20 maja 2022 r. wiceminister rodziny i polityki społecznej Barbara Socha.
    Pekao SA: spirala płacowo-cenowa się rozkręca
    Płace w sektorze przedsiębiorstw przyspieszyły w kwietniu z 12,4 do 14 proc. rok do roku, to oznacza rozkręcanie się spirali płacowo-inflacyjnej - ocenili analitycy Pekao SA, odnosząc się do piątkowych danych GUS.
    Stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej podatnika VAT - kontrolowana spółka zagraniczna
    Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: “TSUE”) 7 kwietnia 2022 r. zajął się kolejny raz problemem stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej (en: “fixed establishment”, dalej: “FE”) przy okazji sprawy C-333/20 zainicjowanej przez rumuński sąd apelacyjny wnioskiem o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym.
    Kredyt przedsiębiorcy we franku szwajcarskim. Przedsiębiorca-frankowicz też może wygrać w sądzie
    Do tej pory to głównie konsumenci walczyli w sądach z bankami o uwolnienie się od kredytów w CHF i odzyskanie pieniędzy. Działo się tak dlatego, że szeroko komentowane orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) dotyczyły przede wszystkim spraw konsumenckich i wydawane były na podstawie przepisów, które dotyczyły relacji konsument – przedsiębiorca. Wydawać by się mogło, że frankowy przedsiębiorca nie może kwestionować ważności swojej umowy, jednak jest zupełnie inaczej co potwierdza decyzja Sądu Najwyższego!
    Grupy VAT możliwe od 1 stycznia 2023 r.
    Grupy VAT będzie można zawiązywać od 1 stycznia 2023 roku, a nie – jak to miało być pierwotnie – od 1 lipca 2022 roku. Nowelizacja Polskiego Ładu po poprawkach senackich ponownie trafia do Sejmu. Czym są grupy VAT i jakie korzyści lub ryzyka niosą dla przedsiębiorców?
    Zakupy w zagranicznych sklepach internetowych – podatki, cło, reklamacje. Jak wybrać uczciwego sprzedawcę na eBay lub Aliexpress?
    Jak bezpiecznie kupować w zagranicznym sklepie internetowym? Prowizje, grzywny, a nawet długi – zakupy w zagranicznych sklepach internetowych mogą być droższe niż myślisz! Kiedy zakupy za granicą mogą się skończyć grzywną od Urzędu Celno-Skarbowego? Uwaga na przewalutowanie i prowizje – przez nie cena może wzrosnąć! Jak wybrać uczciwego sprzedawcę na eBay lub Aliexpress?
    Darowizny na rzecz uchodźców zwolnione z VAT
    Zmianie uległy przepisy dotyczące stosowania obniżonych stawek podatku od towarów i usług. Obowiązuje zerowa stawka VAT od darowizn na rzecz uchodźców. Osoby udzielające pomocy uchodźcom z Ukrainy mogą korzystać z zerowego VAT dla nieodpłatnych dostaw towarów i świadczenia usług. Zwolnienie z VAT w tym zakresie ma obowiązywać do 30 czerwca br.
    VAT od umów długoterminowych - jak rozliczać
    Ustalenie momentu powstania obowiązku podatkowego w VAT wymaga prawidłowego określenia chwili dokonania dostawy towarów lub wykonania usługi. W przypadku czynności długoterminowych, gdy obowiązek podatkowy powstaje na zasadach ogólnych, największy problem stwarza ustalenie momentu wykonania usługi. Spory wywołuje odpowiedź na pytanie, które usługi możemy uznać za wykonane z końcem okresów rozliczeniowych, gdy są ustalane. Natomiast gdy nie mamy określonych okresów rozliczeniowych, powstaje pytanie, czy umowa długoterminowa jest wykonana z dniem jej zawarcia czy zakończenia. Obecnie organy zajmują niekorzystne dla podatników stanowisko.
    Semeniuk: trwają rozmowy z sektorem bankowym na temat kredytów o stałym oprocentowaniu
    Rozmawiamy z sektorem bankowym o możliwości wprowadzenia stałego oprocentowania kredytów. Chcemy wyjść z takim pakietem, nasz resort jest za to odpowiedzialny – powiedziała w czwartek wiceminister rozwoju Olga Semeniuk
    Waloryzacja składek na kontach ubezpieczonych w ZUS o ponad 9 proc. w czerwcu 2022 r.
    W czerwcu 2022 r. stan kont osób ubezpieczonych w ZUS, gdzie gromadzone są informacje o składkach na ubezpieczenie emerytalne, wzrośnie o 9,33 proc. Przełoży się to bezpośrednio na wysokość przyszłej emerytury – poinformowała PAP prezes ZUS prof. Gertruda Uścińska. Osobie, która zgromadziła na koncie w ZUS 450 tys. zł, dopiszemy prawie 42 tys. zł – wskazała przykładowo prezes ZUS.
    Co zmieniło się w podatku u źródła (WHT) od 1 stycznia 2022 r.? Mechanizm „Pay and Refund”
    Ostatnia duża nowelizacja przepisów o podatku u źródła została uchwalona w październiku ubiegłego roku, a jej przepisy weszły w życie z dniem 1 stycznia 2022 r. Mimo w znacznej mierze słusznej krytyki, z jaką spotkał się sztandarowy projekt rządu pod hasłem „Polski Ład”, zmiany w zakresie WHT w większości należy ocenić pozytywnie. W 2022 roku wraca konstrukcja „Pay and Refund” (zawieszona w 2019 roku na 3 lata), ale w zmienionej formie.
    Webinarium 26 maja: Dywidenda za 2021 rok a podatek u źródła. Jak się przygotować do wypłaty?
    Serdecznie zapraszamy 26 maja 2022 r. o godz. 10:00 na webinarium dotyczące najlepszych praktyk przy wypłacie dywidend. Wiele spółek obecnie zamyka sprawozdania finansowe i planuje wypłaty dywidend do udziałowców. Z naszych obserwacji wynika, że kwestia podatku u źródła od dywidend to zagadnienie, które nadal budzi sporo wątpliwości wśród płatników. Infor.pl jest patronem medialnym tego wydarzenia.
    Zaliczki na podatek dochodowy (PIT) – zmiany od 1 lipca 2022 r. i od 1 stycznia 2023 r.
    Zmienią się przepisy dotyczące zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych (PIT) w tym m.in. kwota zmniejszająca miesięczne zaliczki, czy zasady stosowania przez płatników kwoty wolnej od podatku. Zmiany te przewiduje rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o PIT oraz niektórych innych ustaw (tzw. Polski Ład 2.0), który został 12 maja 2022 r. uchwalony przez Sejm i trafił do prac legislacyjnych w Senacie. Część tych zmian wejdzie w życie 1 lipca 2022 r. a część dopiero od 1 stycznia 2023 r. Jak liczyć zaliczki na PIT od 1 lipca 2022 r.? Co zmieni się od 2023 roku?