Obywatel Ukrainy

Obywatele Ukrainy zakładają w Polsce przede wszystkim jednoosobowe działalności gospodarcze. – W 2022 roku w okresie styczeń–grudzień powstało ich ok. 15–16 tys., kolejne ponad 4 tys. to spółki z udziałem kapitału ukraińskiego – mówi Anna Szymańska z Polskiego Instytutu Ekonomicznego, który przygotował na ten temat raport. Stale wprowadzane są ułatwienia, które pozwolą Ukraińcom sprawniej zarówno otwierać swoje firmy w Polsce, jak i przenosić je z Ukrainy. Wciąż jednak jest to dla nich dość skomplikowany proces. 40 proc. jako główną barierę rozwoju biznesu wskazuje brak doświadczenia na polskim rynku.

Osoby narodowości ukraińskiej, które otworzyły w Polsce firmy lub znalazły udokumentowaną pracę mogą wynająć, wyleasingować lub kupić auto na kredyt. Z danych platformy Carsmile wynika, że Ukraińcy poszukujący nowego auta, najchętniej wybierają leasing (70%). Deklarowane przez nich dochody wskazują, że firmy, które otworzyli i prowadzą w Polsce, stosunkowo dobrze sobie radzą. Dla tegorocznych emigrantów ułatwieniem jest wyszukiwanie ofert „po ukraińsku”, a także możliwość sprawdzenia historii kredytowej w ukraińskich bankach.

Rzecznik Praw Obywatelskich w piśmie do Magdaleny Rzeczkowskiej, Ministra Finansów zwrócił uwagę na sytuację podatkową w Polsce obywateli Ukrainy, uchodźców wojennych. Mogą być bowiem uznani za rezydentów podatkowych zarówno i w w Ukrainie, jak i w Polsce. RPO zaapelował do Minister Finansów w sprawie dodatkowych działań dla pomocy uchodźcom z Ukrainy w sprawach podatkowych.

Najnowsze dane Ministerstwa Rodziny i Polityki Społecznej pokazują, że już ponad 770 tys. obywateli Ukrainy podjęło legalną pracę w Polsce, z czego 390 tys. na podstawie nowej procedury ułatwiającej zatrudnienie. Zapowiadane przez pracodawców oraz rząd długofalowe działania – np. pomoc systemowa w integracji uchodźców – przełożą się na wzrost liczby zatrudnionych Ukraińców w najbliższych miesiącach.

Dane Straży Granicznej pokazują, że od początku wojny w Ukrainie polską granicę przekroczyło już 3,7 mln uchodźców. Z rządowych szacunków wynika, że co trzeci z nich będzie chciał zostać w naszym kraju. Tym, którzy się na to zdecydują, z pewnością potrzebne będzie konto bankowe. Z jego pomocą Ukraińcy mogą wygodnie funkcjonować w naszym kraju, np. uzyskać dostęp do Profilu Zaufanego, który otwiera drogę, chociażby do załatwienia wielu spraw urzędowych online, czy pobierać specjalnie świadczenia z ZUS-u lub rządowych programów specjalnych przeznaczonych dla uchodźców. Oczywiście, nie można także zapominać o wygodzie korzystania z bankowości elektronicznej. Okazuje się, że Ukraińcy mogą otworzyć konto w Polsce na specjalnych warunkach. Banki już przygotowały specjalne oferty dla naszych wschodnich sąsiadów i wiele z nich stosuje uproszczoną procedurę wnioskowania, ograniczając do minimum formalności. Eksperci Związku Firm Pośrednictwa Finansowego (ZFPF) wyjaśniają najistotniejszych kwestie związane z otwarciem rachunku bankowego przez osoby z Ukrainy.

Ministerstwo Finansów wyjaśnia, że podatnik (obywatel Ukrainy) może potwierdzić przeniesienie na terytorium Polski centrum interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodka interesów życiowych) poprzez złożenie oświadczenia. Złożenie oświadczenia pracodawcy lub innemu płatnikowi powoduje, że od pierwszego dnia przybycia do Polski podatnik zostanie uznany za polskiego rezydenta podatkowego. Płatnik nie jest zobowiązany do badania prawdziwości tego oświadczenia, chyba że z informacji i dokumentów znajdujących się w jego posiadaniu wynikają ustalenia przeciwne. Ministerstwo Finansów w broszurze informacyjnej wyjaśnia też zasady rozliczania podatkowego w PIT dochodów uzyskanych w 2021 r. z zatrudnienia w Polsce rezydentów podatkowych Ukrainy (polskich nierezydentów).

Specustawa z 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa ostatecznie nie zwolniła z podatku wszystkich darowizn otrzymanych przez obywateli Ukrainy. Wielu obdarowanych i tak nie musi go jednak zapłacić – wystarczy sięgnąć po ogólne przepisy ustawy o podatku od spadków i darowizn.