Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Czy zniesienie współwłasności lokalu podlega podatkowi od spadków i darowizn

Łukasz Zalewski
Łukasz Zalewski
Łukasz Zalewski ukończył Wydział Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego oraz studia LL.M. na Wydziale Prawa Uniwersytetu Indiany w Bloomington w USA. Od 2012 r. jest adwokatem w Nowym Jorku, a od 2017 r. w Polsce (obecnie radcą prawnym). W wyborach samorządowych 2018 r. kandyduje do Rady Dzielnicy Wola m.st. Warszawy w okręgu Mirów - Czyste z list KWW Jana Śpiewaka - Wygra Warszawa.
inforCMS
Na gruncie dzierżawionym od gminy w 1/4 zbudowano segment z czterema samodzielnymi lokalami. Podatnik nie posiada aktu notarialnego na budynek, a jedynie na dzierżawę gruntu. Jest właścicielem mieszkania o największej powierzchni. Każdy z lokatorów finansował oddzielnie budowę swojego mieszkania i w równych kwotach powierzchnię wspólną, np. klatkę schodową, dach, fundamenty. Obecnie podatnicy chcą znieść współwłasność, a przy okazji sporządzić akt notarialny budynku. Notariusz twierdzi, że jedynie właściciel największego mieszkania jest zobowiązany zapłacić podatek od spadku i darowizny od nadwyżki powierzchni mieszkania ponad 1/4. Czy rzeczywiście przy zniesieniu współwłasności tylko lokator dysponujący największą powierzchnią jest zobowiązany zapłacić podatek od spadków i darowizn?

MINISTERSTWO FINANSÓW ODPOWIEDZIAŁO Gazecie Prawnej

Opodatkowaniu podlegają jedynie takie czynności, które prowadzą do całkowitego zniesienia współwłasności. W przypadku ustanowienia odrębnej własności lokali nie powstaje obowiązek podatkowy.

W obowiązującym stanie prawnym, w przypadku gdy dokonywane jest zniesienie współwłasności opodatkowane jest ono na podstawie przepisów ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t.j. Dz.U. z 2007 r. nr 68, poz. 450), gdy dotyczy odpłatnego zniesienia współwłasności, w wyniku którego następuje nabycie rzeczy lub praw majątkowych ponad wartość udziału we współwłasności oraz na podstawie przepisów ustawy z 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t.j. Dz.U. z 2004 r. nr 142, poz. 1514 z późn. zm.), gdy zniesienie współwłasności jest dokonywane nieodpłatnie, a jego efektem jest nabycie rzeczy lub praw majątkowych w części przekraczającej wartość udziału we współwłasności, który przed jej zniesieniem przysługiwał nabywcy.

Należy jednak wskazać, że opodatkowaniu podlegają wyłącznie takie czynności, które prowadzą do całkowitego zniesienia stosunków współwłasności. W przypadku ustanowienia odrębnej własności lokali nie dochodzi do całkowitego zniesienia współwłasności, gdyż nadal stosunkiem współwłasności objęte są np. części wspólne budynku. Oznacza to, iż czynność taka nie podlega opodatkowaniu.

EKSPERT WYJAŚNIA

MACIEJ MASTALERZ

doradca podatkowy, Morison Finansista Podatki Maciej Mastalerz

Jeżeli wartość lokalu pomniejszona o nakłady poniesione na jego wybudowanie będzie mniejsza lub równa wartości 1/4 udziałów w całości budynków, podatnik nie będzie miał obowiązku uiszczenia podatku.

W polskim prawie obok instytucji własności ustawodawca dopuścił możliwość ustanowienia współwłasności. Wyróżnia się jej dwie podstawowe formy: współwłasność łączną i ułamkową. W przedstawionym stanie faktycznym mamy do czynienia ze współwłasnością ułamkową. W takiej sytuacji należy podkreślić, że ustawodawca dał prawo każdemu ze współwłaścicieli do swobodnego rozporządzania swoimi udziałami w danej rzeczy, ograniczył natomiast ich prawo do zarządzania przedmiotem współwłasności jako całości. Do tego wymagana jest zgoda co najmniej większości współwłaścicieli. Dopuszcza się natomiast ustanowienie udziałów poszczególnych współwłaścicieli w częściach nierównych. W przypadku braku szczegółowych uregulowań dotyczących wielkości udziałów współwłaścicieli przepis art. 197 kodeksu cywilnego każe domniemywać, że są one równe. Ustawodawca dopuszcza możliwość zniesienia współwłasności na drodze sądowej w przypadku braku porozumienia między współwłaścicielami albo polubownie u notariusza. Generalnie taka czynność prawna może rodzić obowiązek zapłaty podatku od spadków i darowizn. Zgodnie z art. 7 ust. 6 ustawy o podatku od spadków i darowizn opodatkowaniu podlega bowiem wartość rzeczy lub praw majątkowych, w części przekraczającej wartość udziału we współwłasności, który przed jej zniesieniem przysługiwał nabywcy.

 

W opisywanej przez czytelnika sytuacji niekoniecznie musi jednak dojść do powstania przychodu opodatkowanego podatkiem od spadków i darowizn. Nie wiemy, czy w opisywanym stanie faktycznym ustalono różną wielkość udziałów przypadających poszczególnym współwłaścicielom. W konsekwencji, stosownie do art. 197 kodeksu cywilnego, można domniemywać, że wspomniane udziały są równe, czyli w omawianej sprawie każdemu ze współwłaścicieli nieruchomości przypada 1/4 budynku. W takiej sytuacji, przy zawieraniu umowy o zniesienie współwłasności, podatnik teoretycznie byłby zobowiązany na mocy art. 7 ust. 6 ustawy o podatku od spadków i darowizn do zapłaty podatku od tej części lokalu, która stanowi nadwyżkę ponad 1/4 jego domniemanego udziału w całości budynku. Niemniej należy zwrócić uwagę, iż opodatkowaniu podlega jedynie ta wartość rzeczy i praw, która przewyższa wartość rzeczy i praw należnych podatnikowi przed podziałem. W takiej sytuacji pierwszorzędne znaczenie ma ustalenie, czy współwłaściciele nabyli w drodze zniesienia współwłasności nieruchomość o wartości przewyższającej dotychczasowe udziały we współwłasności.

Oznacza to, że podatnik może uniknąć płacenia podatku, gdy wykaże, że po zniesieniu współwłasności nie otrzyma więcej niż posiadał przed zawarciem umowy. Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn podstawę opodatkowania stanowi wartość czysta rzeczy, czyli wartość nabytych rzeczy po potrąceniu długów i ciężarów. Pojęcie długu obejmuje wszelkie pieniężne roszczenia cywilnoprawne związane z nabywanym przedmiotem łącznie z roszczeniami nabywcy z tytułu poczynionych przez niego nakładów na przedmiot nabycia. Równowartość tych roszczeń podlega odliczeniu od wartości przedmiotu nabycia. Podobne stanowisko zajęły organy podatkowe w interpretacjach prawa podatkowego udzielonych podatnikom, w tym naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego Łódź- Bałuty (nr I USB IV 436/3/07) oraz naczel- nik Urzędu Skarbowego w Otwocku (nr US.17.PO.I/436/01/R/07/05). W związku z powyższym, jeżeli wartość lokalu pomniejszona o nakłady poniesione na jego wybudowanie będzie mniejsza lub równa wartości 1/4 udziałów w całości budynków, nie będzie obowiązku uiszczenia podatku.

Należy zaznaczyć, że przytoczone interpretacje prawa podatkowego są wiążące jedynie w indywidualnych przypadkach osób, które zwróciły się do urzędu o interpretację. Podatnik nie sprecyzował w pytaniu, jaki dokument ustanawia współwłasność i czy jest w nim mowa o wielkości udziałów poszczególnych współwłaścicieli. Z tego względu nie można jednoznacznie rozstrzygnąć kwestii opodatkowania.


Opracował ŁUKASZ ZALEWSKI

PODSTAWA PRAWNA

• Art. 7 ust. 1 i 6 ustawy z 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t.j. Dz.U. z 2004 r. nr 142, poz. 1514 z późn. zm.).

• Art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. f) oraz art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy z 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t.j. Dz.U. z 2007 r. nr 68, poz. 450).

• Art. 197 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. nr 16, poz. 93 z późn. zm.).

Chcesz dowiedzieć się więcej, sprawdź »
Koszty 2022 po zmianach. Poradnik Gazety Prawnej 1/2022 (PDF)
Koszty 2022 po zmianach. Poradnik Gazety Prawnej 1/2022 (PDF)
Tylko teraz
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Podatek od spadków i darowizn
    certificate
    Jak zdobyć Certyfikat:
    • Czytaj artykuły
    • Rozwiązuj testy
    • Zdobądź certyfikat
    1/10
    Podatkowi od spadków i darowizn nie podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem:
    spadku
    darowizny
    odpłatnego zniesienia współwłasności
    zasiedzenia
    Następne
    Księgowość
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Nowe detaliczne obligacje skarbowe – czy uchronią przed inflacją?
    Obligacje detaliczne, które będziemy mogli kupić w czerwcu 2022 roku zostały poddane liftingowi. Rząd kusi nas wyższym oprocentowaniem w pierwszym roku oszczędzania, a do oferty dołączają też papiery oprocentowane tym lepiej im wyższe będą w Polsce stopy procentowe.
    Wniosek o stwierdzenie nadpłaty w e-Urzędzie Skarbowym - jak wypełnić i złożyć
    Ministerstwo Finansów poinformowało 26 maja 2022 r. o udostępnieniu w serwisie e-Urząd Skarbowy (e-US) wniosku o stwierdzenie nadpłaty podatku. Wniosek ten może złożyć podatnik, u którego wystąpiła nadpłata podatku lub który kwestionuje zasadność albo wysokość pobranego podatku. W imieniu podatnika wniosek może złożyć pełnomocnik posiadający aktywne pełnomocnictwo ogólne (PPO-1).
    Podatki 2022. Problemy z Polskim Ładem a odpowiedzialność członków zarządu spółek
    Z uwagi na problemy związane z wejściem w życie Polskiego Ładu, w tym planowanych zmian podatkowych od lipca ze skutkiem wstecz od stycznia 2022 r., wśród wielu przedsiębiorców coraz częściej pojawia się pytanie: kto poniesie za to odpowiedzialność. Jak odpowiadają członkowie zarządów spółek za podatki?
    Sprawozdanie finansowe w spółce z o.o. za 2021 rok (sporządzenie, zatwierdzenie i złożenie do KRS) - terminy w 2022 roku
    Terminy na sporządzenie i zatwierdzenie sprawozdań finansowych za 2021 r. w spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością zostały wydłużone o 3 miesiące. Do kiedy trzeba sporządzić i zatwierdzić sprawozdanie finansowe w spółce z o.o. oraz złożyć to sprawozdanie do KRS w 2022 roku?
    KRD: branża leasingowa rośnie, ale przybywa też jej dłużników
    2021 r. był najlepszy w historii leasingu w Polsce i rdr przyniósł ok. 5-proc. wzrost wartości portfela branży, ale jednocześnie zaległości klientów przekroczyły 988 mln zł - informuje Krajowy Rejestr Długów. Dodano, że w leasing najczęściej brano auta osobowe, a rzadziej maszyny, pojazdy ciężarowe.
    Składki ZUS od wszystkich umów zlecenia i umów o dzieło?
    Polska zobowiązała się wobec Brukseli, że w pełni oskładkuje (składkami ZUS) umowy cywilnoprawne. Nadal jednak chce negocjować termin tego ozusowania – informuje 26 maja 2022 r. "Dziennik Gazeta Prawna”. Ma to być jeden z tzw. kamieni milowych, czyli polskich zobowiązań wobec UE, od których zależy akceptacja Komisji Europejskiej dla Krajowego Planu Odbudowy w Polsce i uruchomienie pieniędzy unijnych na ten cel.
    Dorabianie do świadczenia lub zasiłku przedemerytalnego - informacja do ZUS o przychodach do 31 maja
    Do końca maja osoby, które dorabiają do świadczenia lub zasiłku przedemerytalnego, muszą poinformować ZUS o swoich przychodach za dany rok rozliczeniowy. W tym roku jest to okres od 1 marca 2021 r. do 28 lutego 2022 r. - przypomina rzecznik ZUS Paweł Żebrowski.
    Wakacje kredytowe przy kredycie hipotecznym - kto i ile skorzysta
    Stale i szybko rosnące stopy procentowe sprawiają, że coraz więcej kredytobiorców ma problem ze spłacaniem kredytów mieszkaniowych (hipotecznych). Rząd zapowiedział pomoc, która powinna załatwić problemy większości zadłużonych. Idący w miliardy koszt pakietu wsparcia może się jednak okazać niedoszacowany. Jakie korzyści dla kredytobiorców przyniesie likwidacja WIBOR-u? Kto skorzysta na wakacjach kredytowych?
    Oszczędnościowe obligacje skarbowe - czerwiec 2022 r. Oprocentowanie w oparciu o stopę referencyjną NBP
    Od czerwca 2022 r. oferta Ministerstwa Finansów zostaje rozszerzona o nowe obligacje, których oprocentowanie będzie oparte o stopę referencyjną NBP. Odsetki będą wypłacane co miesiąc. Jak oprocentowane będą te obligacje? Ponadto Ministerstwo Finansów podnosi oprocentowanie obligacji oszczędnościowych o okresie zapadalności od 3 miesięcy do 12 lat.
    Składka zdrowotna – zmiany od 1 lipca 2022 r.
    Od 1 lipca 2022 roku zmienią się przepisy dot. składki na ubezpieczenie zdrowotne. Zmiany te wynikają z rządowego projektu nowelizacji ustawy o PIT oraz niektórych innych ustaw (tzw. Polski Ład 2.0), który został 12 maja uchwalony przez Sejm i trafił do prac legislacyjnych w Senacie. Jakie zmiany w ustawie z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych w zakresie składki zdrowotnej wprowadzi ta nowelizacja? Co zmieni się od 1 lipca 2022 r. w przepisach dot. składki zdrowotnej?
    Obligacje skarbowe - oprocentowanie 2022/2023
    W odpowiedzi na interpelację poselską Sebastian Skuza, podsekretarz stanu w Ministerstwie Finansów (w imieniu Ministra Finansów) udzielił 13 maja 2022 r. wyjaśnień odnośnie oprocentowania obligacji detalicznych Skarbu Państwa. Jakie odsetki dają obligacje skarbowe? Ile można zarobić na obligacjach? Jak kupić obligacje skarbowe?
    Kwota wolna od podatku. Jaka wysokość w 2022 r.
    Jedną ze zmian ustanowionych przez Polski Ład jest podniesienie kwoty wolnej od podatku do 30 tys. zł. Osoby składające deklarację w podatku PIT za 2022 r. uzyskają dzięki temu możliwość oszczędności w rozliczeniu z fiskusem. Wspomniany przywilej nie dotyczy jednak wszystkich.
    Praca zdalna i kontrola trzeźwości pracowników - nowelizacja kodeksu pracy przyjęta przez Radę Ministrów. Co się zmieni?
    24 maja 2022 r. Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw, przedłożony przez ministra rodziny i polityki społecznej. Rząd chce na stałe wprowadzić do Kodeksu pracy możliwość wykonywania pracy zdalnej. Będzie to bardziej elastyczna forma wykonywania pracy od obecnie funkcjonującej telepracy. Rozwiązanie to powinno poprawić możliwości zatrudnienia osób znajdujących w szczególnej sytuacji na rynku pracy, w tym rodziców małych dzieci oraz rodziców samotnie wychowujących dzieci. Ponadto, pracodawcy będą mogli wprowadzić kontrolę trzeźwości pracowników lub kontrolę na obecność środków działających podobnie do alkoholu, gdy będzie to niezbędne do zapewnienia ochrony życia i zdrowia pracowników lub innych osób lub ochrony mienia.
    E-paragony, kasy fiskalne online, połączenie kas fiskalnych i terminali płatniczych - obowiązki
    Postępująca reforma elektroniczna administracji jest realizowana wprost proporcjonalnie do reformy komunikacji na linii przedsiębiorca – urzędy, w tym urzędy skarbowe. Co roku podatnicy dowiadują się o nowych rozwiązaniach i wprowadzanych innowacjach. Jednym z dość energicznie nowelizowanych obszarów są kwestie związane z kasami fiskalnymi i paragonami.
    Ceny samochodów rosną, ceny ubezpieczeń komunikacyjnych (OC i AC) spadają
    Stale spada liczba rejestracji nowych samochodów. W kwietniu 2022 r. było ich o ponad 13 proc. mniej niż przed rokiem. Nie lepiej jest na rynku wtórnym - import był niższy o 17 proc. Sprowadzamy starsze i droższe: średni wiek pojazdu to już ponad 12 lat, a mediana ceny przekroczyła 23,5 tys. zł. Lepsze dane dotyczą polis komunikacyjnych - najpopularniejsze auta ubezpieczymy taniej. Polisa OC dla „dwunastolatka” jest też średnio o 4 proc. niższa. Średnia składka OC dla używanego VW wynosi 3,2 proc. mniej, z kolei koszt AC dla marki Opel taki sam jak w kwietniu 2021.
    Jak sprawdzić kontrahenta? Jak zabezpieczyć się przed jego niewypłacalnością?
    Każdy przedsiębiorca pragnie satysfakcjonującej i bezproblemowej współpracy z nowymi klientami. W tym celu należy pamiętać o kilku podstawowych zasadach, które pomogą przedsiębiorcom odpowiednio chronić swoje firmy w sytuacjach takich jak upadłość, niewypłacalność kontrahenta. Jak to zrobić? O tym opowie Wojciech Węgrzyński – partner w Trenda Group.
    Przyszłość zawodu księgowego, oczekiwania firm wobec księgowych i biur rachunkowych
    Zawód księgowego już od momentu powstania obarczony był dużą odpowiedzialnością. Żadne przedsiębiorstwo nie może funkcjonować bez działu księgowości, bez względu na to, czy zatrudnia księgowych, czy współpracuje z zewnętrznym biurem rachunkowym. Wszystkie dokumenty związane z finansami firmy przechodzą przez ręce księgowego, którego zadaniem jest czuwać nad ich poprawnością. Od niego może zależeć powodzenie biznesu. Czy konieczna jest regulacja zawodu księgowego? Czego oczekują przedsiębiorcy od księgowych i biur rachunkowych?
    Oprocentowanie lokat bankowych i kont oszczędnościowych w 2022 roku - II połowa maja. Odsetki 20 razy wyższe niż przed rokiem
    Jakie oprocentowanie lokat i kont oszczędnościowych oferują banki w drugiej połowie maja 2022 roku? Ile można zarobić na lokacie bankowej? Czy (i ile) oszczędności na lokacie lub koncie oszczędnościowym tracą na wartości w czasie inflacji?
    Renta z Niemiec po zmarłym mężu (emerytura wdowia) a podatek
    Wdowa mieszkająca w Polsce i posiadająca polską rezydencję podatkową, która otrzymuje z Niemiec rentę po zmarłym mężu (tzw. duża emerytura wdowia) nie musi płacić od tego świadczenia podatku w Polsce. Niestety zdarzają się przypadki, że polskie banki potrącają polski podatek dochodowy (PIT) od tego typu świadczeń wpływających na rachunki bankowe. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w indywidualnej interpretacji podatkowej z 20 maja 2022 r. potwierdził brak obowiązku podatkowego w takim przypadku.
    Kasy fiskalne w myjniach samochodowych dopiero od 1 października 2022 r.
    Ministerstwo Finansów poinformowało o przesunięciu o trzy miesiące terminu obowiązku fiskalizacji (tj. instalacji kas fiskalnych) branży myjni samochodowych. Nowy termin to 1 października 2022 r. Ministerstwo wskazuje, że przesunięcie terminu nie wyklucza wcześniejszego zainstalowania kas rejestrujących.
    PPK w 2023 roku - autozapis pracowników 1 kwietnia
    W 2023 roku polskich pracowników czeka pierwszy autozapis do PPK, przy czym osoby między 55. a 70. rokiem życia zostaną włączone do programu tylko wówczas, gdy złożą pracodawcy wniosek o zawarcie w ich imieniu i na ich rzecz umowy o prowadzenie PPK.
    Należyta staranność w podatku u źródła (WHT) – czym jest i jak jej dochować?
    Problemy zaczynają się już na etapie określenia, czym w ogóle jest należyta staranność w podatku u źródła. Próżno też szukać obiektywnego wzorca zachowania, na którym może oprzeć się płatnik. Organy podatkowe mają w zasadzie dowolność w ustalaniu standardów, które płatnik WHT powinien spełnić, i mogą one być nieproporcjonalnie wysokie. W rezultacie bardzo łatwo zarzucić płatnikowi, że podjęte przez niego działania były niewystarczające, a to z kolei może prowadzić do sporów. Płatnicy są w trudnej sytuacji także z tego powodu, że mają często mniejszą od skarbówki możliwość weryfikacji wymaganych informacji, zwłaszcza na temat podmiotów niepowiązanych. Wszystko to powoduje, że omawiane zagadnienie ciągle budzi bardzo wiele wątpliwości.
    Honorowanie darczyńcy a VAT
    Dobrowolne umieszczenie informacji o podmiotach udzielających finansowego wsparcia (tzw. honorowanie darczyńcy), nieposiadające znamion reklamy stanowi czynność neutralną na gruncie ustawy o VAT.
    Marczuk: PPK to najatrakcyjniejsza forma oszczędzania długoterminowego w Polsce
    Pracownicze Plany Kapitałowe to przede wszystkim bardzo opłacalna możliwość odkładania pieniędzy. Z perspektywy indywidualnej nie ma w tej chwili na rynku tak atrakcyjnej formy oszczędzania, jak PPK – zapewniał Bartosz Marczuk, wiceprezes zarządu Polskiego Funduszu Rozwoju, który był gościem piątkowego webinaru „PPK i PPE – czyli więcej o Twojej emeryturze, ważnym wsparciu od Twojego pracodawcy”, z cyklu Teleekspress Inwestycyjny PAP.
    Koniec jednorazowej (covidowej) amortyzacji – odpisy tylko do końca maja
    16 maja 2022 r. został odwołany stan epidemii. Jednorazowych odpisów amortyzacyjnych od wartości początkowej środków trwałych, które zostały nabyte w celu produkcji towarów związanych z przeciwdziałaniem COVID-19 można dokonać do końca miesiąca, w którym odwołano stan epidemii ogłoszony z powodu COVID-19 – czyli do końca maja.