Kasowy PIT tylko dla małych firm - limit 250 tys. euro. Kiedy wejdzie w życie? Kto będzie mógł płacić taki podatek?

• Kasowy PIT - na czym ma polegać
• Kto będzie mógł płacić kasowy PIT? Limit przychodów i ryczałtowcy
• Kiedy przepisy dot. kasowego PIT wejdą w życie?
• Większość przedsiębiorców pozostanie na dotychczasowych - memoriałowych - zasadach

Kasowy PIT - na czym ma polegać

Kasowy PIT ma polegać na tym, że przedsiębiorcy objęci tą możliwością będą mogli płacić podatek dochodowy od osób fizycznych dopiero po faktycznym otrzymaniu zapłaty za wydany towar albo wykonaną usługę. Natomiast koszty uzyskania przychodu ci przedsiębiorcy będą mogli uwzględniać (odliczać od przychodu) w dacie zapłaty za otrzymany towar lub wykonaną usługę. 
Z omawianych założeń wynika też, że po upływie 2 lat, licząc od dnia wystawienia faktury, rachunku albo zawarcia umowy, podatnik będzie obowiązany rozpoznać przychód z działalności gospodarczej, nawet jeżeli nie otrzyma od kontrahenta zapłaty za wydany towar lub wykonaną usługę.

Kto będzie mógł płacić kasowy PIT? Limit przychodów i ryczałtowcy

Kasowy PIT będą mogli wybrać - jako fakultatywny a nie obowiązkowy sposób rozliczania podatku dochodowego - przedsiębiorcy wykonujący działalność wyłącznie indywidualnie. Tą formę rozliczeń będą mogli stosować mniejsi przedsiębiorcy limitowani określonym przychodem w poprzednim roku podatkowym oraz przedsiębiorcy, którzy rozpoczynają prowadzenie działalności gospodarczej. 
W pierwotnych założeniach Ministerstwo Finansów wskazało, że limit przychodów uprawniający do stosowania kasowego PIT będzie wynosić maksymalnie 500 tys. zł.

Natomiast w dniu 13 marca 2024 r. minister finansów Andrzej Domański napisał na platformie X: „Trwa kolejny KERM. Dyskutujemy o rewizji KPO, Kasowym PIT (podjęliśmy decyzję o zwiększeniu limitu do 250 tys. euro) oraz tzw. Podatku Belki”.

Uwaga! Kasowego PIT nie będą mogli wybrać przedsiębiorcy, którzy prowadzą księgi rachunkowe.

Jak czytamy w założeniach omawianego projektu, kasowy PIT znajdzie zastosowanie wyłącznie do transakcji pomiędzy przedsiębiorcami (tzw. B2B), tj. przychód i koszty uzyskania przychodów podatnik będzie rozpoznawał w sposób kasowy, gdy stroną transakcji będzie inny przedsiębiorca.

Prawo wyboru kasowego PIT będą mieli podatnicy osiągających przychody z działalności gospodarczej opodatkowane:
- podatkiem dochodowym od osób fizycznych na ogólnych zasadach według skali podatkowej lub tzw. podatkiem liniowym oraz 
- podatnicy opłacający od przychodów z działalności gospodarczej zryczałtowany podatek dochodowy w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych.

Kiedy przepisy dot. kasowego PIT wejdą w życie?

Z założeń omawianego projektu nie wynika żaden termin wejścia w życie przepisów dot. kasowego PIT. Wskazano tylko, że Rada Ministrów ma przyjąć ten projekt i przekazać do Sejmu w II. kwartale 2024 roku. Z wcześniejszych wypowiedzi przedstawicieli Ministerstwa Finansów wynika, ze nie powinniśmy się spodziewać wejścia w życie nowych przepisów podatkowych wcześniej niż w 2025 roku. Tym niemniej warto pamiętać, że kasowy PIT, jako możliwość zapłaty podatku dochodowego przez przedsiębiorców dopiero po otrzymaniu pieniędzy z tytułu zapłaconej faktury widnieje pod nr 5. na liście 100 konkretów na pierwsze 100 dni rządów - czyli obietnicach wyborczych Koalicji Obywatelskiej złożonych w ostatnich wyborach parlamentarnych.

Większość przedsiębiorców pozostanie na dotychczasowych - memoriałowych - zasadach

Aktualnie zasadą w podatku dochodowym od osób fizycznych jest memoriałowy sposób ustalania przychodów z działalności gospodarczej. Przychodem z tej działalności są kwoty należne, nawet jeżeli nie zostały faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont.
Przedsiębiorca osiąga przychód z działalności gospodarczej w dacie wystawienia faktury, wykonania usługi lub wydania towaru, niezależnie od tego, czy przedsiębiorca otrzymał należną mu zapłatę. I dlatego przedsiębiorca ma obowiązek zapłaty podatku dochodowego od dochodu, którego jeszcze faktycznie nie otrzymał.
Ta sama memoriałowa zasada dotyczy kosztów uzyskania przychodów. A zatem przedsiębiorca może uwzględnić koszty przy ustalaniu dochodu do opodatkowania, które w rzeczywistości nie zostały jeszcze zapłacone.

Ministerstwo Finansów ma świadomość, że memoriałowa zasada ustalania przychodów (dochodów) z działalności gospodarczej jest szczególnie uciążliwa dla mikro- i małych przedsiębiorców. Ma negatywny wpływ na płynność finansową takich firm. 
MF zauważa, że ustalanie przez przedsiębiorców przychodów z działalności gospodarczej na zasadzie memoriału łagodzą przepisy o tzw. zatorach płatniczych. Ale niestety  nie w każdym przypadku nieterminowego regulowania należności przepisy te znajdują zastosowanie. Przepisy o zatorach płatniczych polegają na tym, że przedsiębiorca może pomniejszyć podstawę obliczenia podatku o wartość wierzytelności, która nie została uregulowana lub zbyta w terminie 90 dni od dnia upływu terminu zapłaty określonego na fakturze (rachunku) lub umowie. Natomiast, dłużnik ma obowiązek zwiększyć podstawę obliczenia podatku o wartość zobowiązania do zapłaty nieuregulowanego w tym samym terminie, tj. 90 dni od dnia upływu terminu zapłaty określonego na fakturze (rachunku) lub umowie. 
Przepisy o zatorach płatniczych nie znajdują jednak zastosowania np. w sytuacji, gdy:
1. dłużnik jest w trakcie postępowania restrukturyzacyjnego, postępowania upadłościowego lub w trakcie likwidacji,
2. transakcja handlowa jest zawarta w ramach działalności wierzyciela oraz działalności dłużnika, z których dochody nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym na terytorium RP,
3. od daty wystawienia faktury (rachunku) lub zawarcia umowy dokumentującej wierzytelność upłynęły 2 lata, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym została wystawiona faktura (rachunek) lub została zawarta umowa.

Źródło: Projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne.