Kategorie

Tworzenie polskiego prawa podatkowego - kilka słów do Pani Premier

Tworzenie polskiego prawa podatkowego - kilka słów do Pani Premier
Tworzenie polskiego prawa podatkowego - kilka słów do Pani Premier
fot. Fotolia
Pani Premier, jeśli chce Pani znaleźć środki na sfinansowanie zamierzeń politycznych nowego rządu trzeba zlikwidować patologiczny sposób tworzenia prawa podatkowego – pisze profesor Witold Modzelewski.
Reklama

Opinię publiczną usiłowano zszokować informacją, że przy pomocy opóźnienia w publikacji jakiegoś głupkowatego przepisu o jeden dzień, międzynarodowe koncerny będą jeszcze  przez 2015 rok korzystać z „legalnych” sposobów uchylania się od podatków dochodowych poprzez tworzenie fikcyjnych spółek zależnych w rajach podatkowych, do których wyprowadzane są ich zyski od dawna.

Mieliśmy się wszyscy oburzyć na niecne zachowanie jakiegoś niższego urzędnika, który jakoby przez pomyłkę w Dzienniku Ustaw opublikował elektronicznie tekst ustawy nie do 30 września br., lecz po tej dacie. Jakoś nikt nie zadał pytania, kto napisał tak głupi przepis, który uzależnia uzyskanie (lub utratę) przez budżet kilku miliardów złotych od dnia jego publikacji, która w tym przypadku i tak następuje z dużym - wyjątkowo jak na nasze realia - wyprzedzeniem. Zapewne został on napisany ręką urzędnika z właściwego resortu, a w słynnym gmachu na ulicy Świętokrzyskiej nikt nie zadbał, aby przypilnować opublikowane ustawy do końca września, przecież Prezydent RP podpisał tego gniota legislacyjnego już w dniu 17 września 2014 tego roku.

Czy to tylko kolejny dowód niekompetencji lub bałaganu panującego w ministerialnych gabinetach? Tak przedstawia się ów przypadek w oficjalnej narracji. Rzecz w tym, że jest to tylko wierzchołek góry lodowej, gdyż sposób tworzenia istotnej części (większości?) przepisów podatkowych w Polsce jest od lat, a już na pewno od dnia naszego „wuniowstapienia”, głęboko spatologizowany, o czym wie każdy, kto zajmuje się podatkami.

Tworzenie przepisów, które chronią lub legalizują uchylanie się od podatków, wieloletnie opóźnienia w usuwaniu znanych powszechnie luk podatkowych, przez które wyciekają miliardy złotych do kieszeni „wtajemniczonych”, przynoszenie do Sejmu ustaw podatkowych napisanych na zlecenie konkretnych firm zainteresowanych obniżeniem dla nich opodatkowania, są czymś zupełnie typowym w naszych realiach legislacyjnych. Przypomnę tu tylko najbardziej spektakularne przykłady:

  • tolerowanie przez pięć lat luki w postaci faktycznego braku opodatkowania spółek komandytowo-akcyjnych, co jakoby formalnie zlikwidowano w 2014 r., a zarazem pisano przepisy przejściowe dla spryciarzy, którzy mogą zachować ten przywilej do końca 2015 roku,
  • faktyczne zwolnienie od VAT-u w okresie od dnia 1 kwietnia 2011 r. do 31 marca 2013 r. wszystkich zagranicznych dostawców towarów na terytorium kraju (tzw. „odwrotne obciążenie”, gdzie nie ma żadnego „obciążenia”), którzy to dostawcy mają w Polsce podmiotowość wynikającą wyłącznie z rejestracji dla potrzeb VAT,
  • tolerowanie do dziś nieopodatkowania akcyzą zarówno „usługowego” wytwarzania papierosów przez chwilowe wypożyczenie maszyny wytwarzającej te produkty (problem znany od 2009 roku) oraz brak opodatkowania papierosów elektronicznych  - również w następnych latach,
  • wprowadzenie przepisów o tzw. kaucji gwarancyjnej przy sprzedaży paliw silnikowych, która preferuje ich sprzedaż przez oszustów uchylających się od opodatkowania VAT-em: tu nawet resort finansów przyznaje się do błędu, a opracowany przez nich projekt zakłada, że oszuści będą mogli uchylać się od opodatkowania jawnie aż do dnia 1 kwietnia 2015 r. (wiadomo, przepisy przejściowe, których niknie czyta),
  • ciągłe rozszerzanie listy towarów, od których legalnie nie płaci się VAT-u, a dostawcom przysługuje zwrot podatku (w zeszłym roku urzędy skarbowe wypłaciły aż 80 mld zł tych zwrotów!)  pod dyktando lobbystów, którzy przy pomocy „międzynarodowych firm doradczych” załatwiają rozszerzenie tzw. odwrotnego obciążenia, czyli braku podatku na kolejne grupy towarów,
  • stworzenie przez jedną z „renomowanych firm doradczych” patologicznych przepisów o  akcyzie węglowej, która nie dość, że nie przyniosła żadnych istotnych dochodów podatkowych, to jeszcze doprowadziła tę branże na skraj upadku: jest to jedyny w historii nowożytnej przypadek bankructwa branży produkującej wyroby akcyzowe.

To tylko najważniejsze, powszechnie znane przypadki twórczości podatkowej w naszym kraju, które łącznie kosztują budżet ponad 30 mld zł (2% PKB) rocznie: od 2009 roku udział dochodów podatkowych w PKB spada i nie jest spowodowany jakimś tam „kryzysem”, którego zresztą nie ma („zielona wyspa”), lecz legalnym lub quasilegalnym uchylaniem się od opodatkowania.

Podyskutuj o tym na naszym FORUM

Reklama

Dlaczego tak się dzieje? Bo tworzenie przepisów podatkowych poddano (nie tylko u nas) skutecznej prywatyzacji, co jest faktem powszechnie znanym. Zresztą są to działania legalne, bo można w Polsce prowadzić działalność lobbingową, a najbardziej efektywną inwestycją jest właśnie wydatek na napisanie ustawy podatkowej, która pozwoli nie płacić podatku lub nawet uzyskać zwrot podatku, którego nigdy nie zapłacono.

O skali tego zjawiska można dowiedzieć się z powszechnie dostępnych źródeł, w tym zwłaszcza ze stron internetowych firm doradczych, które (w pełni zasadnie) chwalą się napisaniem iluś tam przepisów podatkowych. W końcu tak właśnie powstają „przepisy korzystne dla podatników”. Istnieją na ten temat krajowe i zagraniczne raporty, w tym opracowany przez Instytut Studiów Podatkowych raport o smutnym dla kondycji naszego budżetu bilansie 10-lecia VAT-u i akcyzy w naszym kraju (lata 2004-2014). Czy te fakty oraz dokumenty znane są politykom oraz wysokim urzędnikom? Oczywiście gwoli sprawiedliwości pragnę podkreślić, że wielu z nich skutecznie wykorzystuje swoje kompetencje do walki z uchylaniem się od opodatkowania.

Polecamy: Komplet : IFK + MK + Infororganizer

Kasy fiskalne 2015 / 2016 – zwolnienia

A inni? Oni albo nic (jakoby) nie wiedzą o prywatyzacji prawa podatkowego albo wolą tu nic nie widzieć, a raporty na ten temat ich „bulwersują” lub wręcz „obrażają”. Najlepiej obrazuje kondycję etyczną tej części naszej klasy politycznej  znany powszechnie stan rzeczy w podatku akcyzowym, gdy nikomu nie przeszkadza, że powszechnie sprzedaje się papierosy nieopodatkowane (co piąty jest bez podatku),a jednocześnie niszczy się w majestacie prawa producentów karetek pogotowia objętych tym samym podatkiem, bo celnicy uznali, że są to … samochody osobowe.

Pani Premier, jeśli chce Pani znaleźć środki na sfinansowanie zamierzeń politycznych nowego rządu trzeba zlikwidować patologiczny sposób tworzenia prawa podatkowego, a przede wszystkim wyrzucić za drzwi tych, którzy tu od lat faktycznie rządzą.

Witold Modzelewski

Profesor Uniwersytetu Warszawskiego

Instytut Studiów Podatkowych

Dowiedz się więcej z naszej publikacji
Przeciwdziałanie praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Obowiązki biur rachunkowych
Przeciwdziałanie praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Obowiązki biur rachunkowych
Tylko teraz
89,00 zł
99,00
Przejdź do sklepu
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Księgowość
    1 sty 2000
    4 sie 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Program motywacyjny opcji menedżerskich jako finansowy katalizator w okresie pandemii

    Koszty oraz specyfika programu motywacyjnego opcji na akcje i warrantów subskrypcyjnych - wycena opcji menedżerskich zgodnie z MSSF 2.

    Ulga na zabytki w PIT i ryczałcie od 2022 roku

    Ulga na zabytki. Od 2022 r. ma zostać wprowadzona nowa ulga podatkowa dla podatników podatku PIT (płacących podatek wg skali podatkowej i 19% stawki podatku) oraz podatników ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych, będących właścicielami lub współwłaścicielami zabytków nieruchomych (zabytkowych nieruchomości wpisanych do rejestru lub ewidencji zabytków). Odliczone od dochodu (przychodu - w przypadku ryczałtu) będą mogły być wydatki na prace konserwatorskie, restauratorskie lub roboty budowlane (także wpłaty na fundusz remontowy wspólnoty mieszkaniowej lub spółdzielni mieszkaniowej) dotyczące ww. zabytkowej nieruchomości. Odliczeniu będą mogły podlegać także wydatki na odpłatne nabycie ww. zabytkowej nieruchomości - pod warunkiem, że podatnik poniósł na ten zabytek wydatek o charakterze remontowo-konserwatorskim. Ulga na zabytki jest przewidziana w projekcie (z 26 lipca br.) nowelizacji wielu ustaw podatkowych (w tym ustawy o PIT), przygotowanego w ramach tzw. Polskiego Ładu. Nowe przepisy mają obowiązywać od 1 stycznia 2022 r., tak jak większość innych zmian w PIT.

    Podatek dochodowy: co można wliczyć w firmowe koszty?

    Wrzucić w koszty, czy nie wrzucić? Oto jest pytanie, które zadaje sobie każdy, kto prowadzi działalność gospodarczą. Odpowiedź ma niebagatelne znaczenie, bo decyduje o wysokości podatku dochodowego. Poza tym nieprawidłowe zakwalifikowanie wydatku może narazić przedsiębiorcę na kłopoty z urzędem skarbowym.

    Polski Ład. Nowe ulgi podatkowe

    Ulgi podatkowe Polskiego Ładu. Wsparcie od fiskusa dostaną sponsorzy przekazujący pieniądze na sport, kulturę i naukę, a także kupujący zabytki. Preferencje mają sprzyjać również rozwojowi firm i ekspansji na nowe rynki.

    Wspólne rozliczenie PIT - zmiany od 2022 roku

    Wspólne rozliczenie PIT. Przygotowany w ramach tzw. Polskiego Ładu projekt (z 26 lipca br.) nowelizacji wielu ustaw podatkowych (w tym ustawy o PIT) przewiduje m.in. istotne zmiany w zakresie wspólnego rozliczenia podatku dochodowego przez małżonków oraz osób samotnie wychowujących dzieci. Nowe przepisy mają obowiązywać od 1 stycznia 2022 r., tak jak większość innych zmian w PIT.

    Czynności opodatkowane PCC a zwolnienie z VAT

    Opodatkowanie PCC a VAT. Jakie są skutki zwolnienia z podatku VAT jednej ze stron czynności cywilnoprawnej dla jej opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych?

    Dział podatkowy w firmie - 6 globalnych trendów

    Dział podatkowy w firmie. Działy podatkowe mogą odegrać strategiczną rolę w procesie transformacji biznesowej. Zdaniem połowy liderów działów podatkowych pandemia zwiększyła produktywność pracowników. Na podstawie rozmów z liderami działów podatkowych, eksperci Deloitte wyróżnili sześć trendów, które będą definiować pracę specjalistów podatkowych i finansowych.

    Nowe Prawo własności przemysłowej - szykują się duże zmiany

    Prawo własności przemysłowej. Zmiany w zakresie zgłaszania wzorów użytkowych, ochrony wzorów przemysłowych, znaków towarowych, oznaczeń geograficznych i wynalazków przewiduje projekt (UD263) nowego Prawa własności przemysłowej, który został opublikowany w Wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów. Projekt ten jest przygotowywany w Ministerstwie Rozwoju, Pracy i Technologii i ma zostać przyjęty przez rząd w IV kwartale 2021 roku.

    Polski Ład - co się zmieni w podatkach?

    Polski Ład - zmiany w podatkach. Przedstawiamy raport nt. podatkowych zmian w Polskim Ładzie, przygotowany przez prof. Adama Mariańskiego, przewodniczącego Krajowej Rady Doradców Podatkowych. Profesor Adam Mariański analizuje w nim projekt zmian przepisów podatkowych i wskazuje które z proponowanych przez Ministerstwo Finansów rozwiązań są korzystne dla podatników, a które doprowadzą do zwiększenia obciążeń podatkowych i pogłębienia się nierówności.

    Abolicja podatkowa dla firm wracających z zagranicy

    W ramach Nowego Ładu rząd zapowiada wprowadzenie amnestii fiskalnej dla przedsiębiorców wracających do Polski z zagranicy. Od lipca do końca roku 2022 będzie można zgłosić osiągnięty w przeszłości dochód, który nie został opodatkowany. Rząd zapewnia przedsiębiorców, że gdy wrócą do Polski z majątkiem i dochodami, nie będą ścigani za unikanie opodatkowania.

    Opodatkowanie VAT usługi najmu świadczonej na rzecz unijnego kontrahenta

    VAT od najmu. O ile w przypadku świadczenia usług najmu nieruchomości na rzecz podatnika mającego siedzibę na terenie Polski ulega wątpliwości, że usługa ta podlega opodatkowaniu w Polsce, o tyle takie wątpliwości pojawiają się często w przypadku świadczenia ww. usług na rzecz podmiotów mających siedzibę prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium UE.

    Ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych

    Ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych. Krajowa Administracja Skarbowa od początku epidemii COVID-19 wydała już około 90 tys. decyzji o przyznaniu ulg na łączną kwotę ok. 8,1 mld zł.

    Co wchodzi w skład ksiąg rachunkowych?

    Księgi rachunkowe. Z jakich elementów składają się księgi rachunkowe? Jak prowadzić konta księgi głównej oraz konta ksiąg pomocniczych? Co powinno zawierać zestawienie obrotów i sald?

    Zwrot akcyzy zawartej w cenie paliwa rolniczego -zmiany od 2022 roku

    Zwrot akcyzy od paliwa rolnikom 2022. Rada Ministrów przyjęła 30 lipca projekt nowelizacji ustawy o zwrocie akcyzy zawartej w cenie paliwa rolniczego. Nowe przepisy zwiększą m.in. limit oleju napędowego, zużywanego na 1 ha upraw rolnych.

    Wzrost otwartych postępowań restrukturyzacyjnych

    Restrukturyzacja przedsiębiorstw. Gospodarka z nadziejami, ale firmy wciąż mają problemy. Rynek restrukturyzacyjny odnotował bezprecedensowy wskaźnik otwartych postępowań na poziomie 460 w kwartale.

    Zasady opodatkowania nieruchomości komercyjnych

    Podatek od nieruchomości komercyjnych. Kto podlega opodatkowaniu? Co stanowi podstawę opodatkowania? Kiedy przysługuje zwolnienie z podatku od nieruchomości komercyjnych?

    Jak rząd powinien wspierać biznes - rekomendacje AICPA® i CIMA®

    Jak rząd powinien wspierać biznes. Association of International Certified Professional Accountants, reprezentujące AICPA & CIMA, wzywa polski rząd do podjęcia dalszych kroków w zakresie wspierania odbudowy gospodarczej w Polsce poprzez wdrażanie programów dla sektora MŚP w obszarze cyfryzacji i nowych technologii, wzmacnianie kluczowych zasobów Polski, takich jak wysoko wykwalifikowana pula talentów oraz wspieranie przedsiębiorstw w ich dążeniach do zrównoważonego rozwoju. Sugestie oraz rekomendacje dotyczące dalszego wsparcia przez polski rząd biznesu i rozwoju przemysłu zostały opracowane czerpiąc z szerokiego doświad¬czenia i dogłębnej, specjalistycznej wiedzy członków Instytutu Rachunkowości Zarządczej CIMA w Polsce.

    Zasady rozliczania kryptowalut w PIT

    Kryptowaluty a PIT. W ostatnich latach inwestycje w kryptowaluty rozwijają się bardzo dynamicznie. Już nie tylko bitcoin, ale dziesiątki innych walut wirtualnych pojawiają się na portalach inwestycyjnych. Warto przyjrzeć się jak wyglądają podstawowe zasady podatkowego rozliczenia dochodu z obrotu krytpowalutami.

    Podatki 2022 - co nowego dla firm?

    Podatki 2022 - co nowego dla firm? W przedstawionym przez rząd projekcie zmian w systemie podatkowym pozytywnie ocenić można m. in. rozszerzenie estońskiego CIT, zmiany w VAT i koncepcję spółki holdingowej. Projekt przewiduje też jednak szereg niekorzystnych rozwiązań i firmy będą musiały liczyć się ze wzrostem obciążeń - oceniają eksperci z KPMG. Wprowadzanie fundamentalnych zmian w systemie w tak krótkim czasie, w warunkach pandemii, niepokoi biznes.

    Likwidacja odliczenia składki zdrowotnej od podatku

    Składka zdrowotna. Jedną z najważniejszych dla osób prowadzących działalność gospodarczą zmian, zaplanowanych w Polskim Ładzie, jest likwidacja możliwości odliczenia zapłaconej składki zdrowotnej od podatku – wynika z analizy przygotowanej przez doradców podatkowych z Kancelarii Ożóg Tomczykowski.

    Stawka 5% VAT dla dostaw towarów na wynos

    Stawka VAT - jedzenie na wynos. W sprawach toczących się przy udziale Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców, Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach w sprawach połączonych I FSK 1290/18, I FSK 1678/18, I FSK 1461/18, I FSK 1749/18, I FSK 1516/18, I FSK 1649/18 wskazał, że dla dostaw towarów na wynos zastosowanie znajduje stawka 5% VAT.

    Upadłości i restrukturyzacje firm w 2021 roku

    Upadłości i restrukturyzacje firm. W pierwszej połowie 2021 r. sądy ogłosiły upadłość wobec 201 firm. 36 proc. z nich było notowanych w Krajowym Rejestrze Długów już rok przed ogłoszeniem upadłości przez sąd, a w dniu bankructwa 58 proc. Znacznie większa liczba przedsiębiorstw została objęta postępowaniem restrukturyzacyjnym - aż 1064.

    Opłata koncesyjna dla magazynów energii i zmiana opłaty dla offshore

    Wysokość opłat koncesyjnych dla magazynowania energii elektrycznej oraz zmiana wysokości opłaty koncesyjnej na wytwarzanie energii w morskich farmach wiatrowych zostanie uregulowana w III kwartale br.; nastąpi to w rozporządzeniu Rady Ministrów - wynika z wykazu prac legislacyjnych i programowych rządu.

    VAT e-commerce - nowe regulacje podatkowe w transgranicznej sprzedaży

    VAT e-commerce. Pakiet e-commerce to nic innego, jak szereg zmian w ustawie o podatku od towarów i usług w międzynarodowym handlu elektronicznym i imporcie w relacjach B2C. Adresowany jest do przedsiębiorców, którzy dokonują transgranicznych dostaw towarów i świadczą transgraniczne usługi unijnym konsumentom w transakcjach B2C.

    Uwalnianie pieniędzy z rachunku VAT w 2021 roku

    Uwalnianie pieniędzy z rachunku VAT. W pierwszych sześciu miesiącach 2021 r. wpłynęło prawie 20% mniej wniosków o uwolnienie środków zgromadzonych na rachunku VAT w porównaniu z analogicznym okresem ub.r. Jednak z danych resortu finansów wynika, że zgodzono się uwolnić kwotę prawie 80% większą niż wcześniej. W analizowanych okresach wydano niemal po tyle samo odmów. Ale w tym roku zablokowano znacznie więcej środków. Ostatnio negatywne postanowienia dotyczą głównie wnioskodawców bez wiodącego PKD.