Nowelizacja ustawy o rachunkowości - obowiązek raportowania niefinansowego

Podczas konferencji mówiono m.in. o nowych obowiązkach przedsiębiorców związanych z tzw. raportowaniem niefinansowym. Wynikają one z unijnej dyrektywy, która powinna zostać wdrożona do polskiego prawa. Odczytano list wiceministra finansów Wiesława Janczyka, z którego wynika, że resort finansów zamierza dostosować polskie prawo do unijnego wprowadzając zmiany w ustawie o rachunkowości.

"Prace legislacyjne jeszcze nie zostały zakończone. Projekt nowych przepisów zmieniających ustawę o rachunkowości zostanie wkrótce przekazany pod obrady rady ministrów i skierowany do parlamentu. Termin transpozycji dyrektywy (...) upływa 6 grudnia br., przy czym nowe przepisy będą stosowane przez spółki od 1 stycznia 2017 r. Czyli pierwsze obowiązkowe ujawnienie informacji niefinansowych nastąpi w 2018 r." - wyjaśnił Janczyk w liście.

Zapewnił, że MF w toku prac legislacyjnych starało się przyjąć takie podejście do wdrożenia dyrektywy, aby z jednej strony uwzględnić podstawowy cel oraz korzyści ze sprawozdawczości niefinansowej dla różnego rodzaju użytkowników takich informacji, a z drugiej strony, aby - tam gdzie to jest możliwe - pozostawić swobodę decyzji spółkom raportującym.

Wiceminister dodał, że mimo, iż w Polsce do tej pory nie było obowiązku raportowania niefinansowego, obserwowany jest pozytywny trend w takim raportowaniu - część największych spółek dobrowolnie przygotowuje i publikuje takie raporty. Według MF nowy obowiązek będzie dotyczył ok. 300 największych firm.

Polecamy: Monitor Księgowego – prenumerata

Zdaniem Janczyka nowe wymogi sprawozdawcze w zakresie ujawniania informacji niefinansowych mogą stać się przyczyną pozytywnych zmian w systemie zarządzania daną spółką, poprawić nie tylko jej wizerunek, ale podnieść jej wycenę.

"Jest wiele obszarów, w których ujawnianie informacji niefinansowych może przynieść pozytywne efekty" - zaznaczył Janczyk. Podkreślił, że MF zdaje sobie sprawę z roli społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstw (tzw. CSR), bowiem żadne z nich nie funkcjonuje w oderwaniu od swojego otoczenia. Jego działania mają konkretne skutki dla środowiska, lokalnej społeczności oraz zatrudnianych pracowników.

"Dlatego mamy nadzieję, że obowiązkowe raportowanie informacji niefinansowych nie będzie sprawozdawczością pro forma, ale będzie odzwierciedlać faktyczne podejście spółek do pewnych obszarów ogólnie określanych, jako społeczna odpowiedzialność biznesu" - napisał wiceminister.

Obecna na konferencji prezes GPW Małgorzata Zaleska powiedziała, że GPW od lat dokłada wielu starań do zapewnienia właściwego ładu korporacyjnego, jak i działania na rzecz odpowiedzialnego biznesu. Wskazała, że w 2002 r. GPW wprowadziła zasady ładu korporacyjnego i zasady przestrzegania dobrych praktyk, z kolei w 2009 r. wprowadzono RESPECT Index skupiający spółki przywiązujące dużą wagę do kwestii relacji inwestorskich, przejrzystości komunikacji i właściwej relacji z otoczeniem.

Polecamy: Ustawa o rachunkowości z komentarzem do zmian (książka)
Autorzy: prof. dr hab. Irena Olchowicz, dr Agnieszka Tłaczała, dr Wanda Wojas, Ewa Sobińska, Katarzyna Kędziora, Justyna Beata Zakrzewska, dr Gyöngyvér Takáts

"W tej chwili w tym indeksie mamy 20 spółek. Co ważne, dane niefinansowe, które te spółki publikują są sprawdzane przez niezależnych biegłych, co zwiększa ich wiarygodność. Czy warto być w RESPECT Index? Tak, bo rynek nagradza dobre praktyki, przejrzystość. Potwierdzeniem tego może być chociażby to, że od 2009 r. kurs tego rodzaju spółek w RESPECT Indexie wzrósł o 31 proc., podczas gdy kurs na warszawskiej giełdzie o 11 proc." - powiedziała.

Podkreśliła, że globalni uczestnicy rynku biorą pod uwagę to, jak zachowują się spółki. 75 proc. decydentów podkreśla, że uwzględnia to, iż spółka przestrzega zasad ładu korporacyjnego i jest transparentna. Zdaniem Zaleskiej mamy w tym zakresie wiele do zrobienia, bowiem 78 proc. respondentów określiło, iż zakres informacji niefinansowych przedstawianych przez spółki nie jest wystarczający, albo dostatecznie przejrzysty.

"GPW uważa, że zakres danych niefinansowych jest równie ważny, co dane finansowe" - dodała. Jej zdaniem najprawdopodobniej nowe zasady będą dotyczyły ok. 100 spółek notowanych na warszawskim parkiecie. "To ważne, żebyśmy tego rodzaju obowiązki traktowali, jako pewną przewagę konkurencyjną, abyśmy nie traktowali tego, jako kolejnych obowiązków, które nie przynoszą wymiernych efektów" - zaznaczyła.

W uzasadnieniu do projektu nowelizacji ustawy o rachunkowości napisano, że przewidziane dyrektywą zmiany polegają przede wszystkim na wprowadzeniu wymogu ujawniania w sprawozdaniu minimum istotnych informacji dotyczących co najmniej zagadnień społecznych, pracowniczych, środowiska naturalnego, poszanowania praw człowieka oraz przeciwdziałania korupcji i łapownictwu (tzw. sprawozdawczość w zakresie społecznej odpowiedzialności biznesu raporty CSR).

Spółkom nie zostaną narzucone zasady raportowania (dyrektywa zostawia tu spółkom pełną swobodę wyboru), dlatego mogą stosować wybrane przez siebie standardy (np. własne lub międzynarodowe).

Firmy objęte nowymi przepisami będą miały obowiązek zastosowania zasady „stosuj lub wyjaśnij” (comply or explain) tj. w przypadku, gdy dana jednostka nie prowadzi polityki w zakresie jednej lub kilku powyższych kwestii, będzie miała ona obowiązek ujawnić ten fakt wraz z podaniem przyczyn. (PAP)