Kategorie

Co-operative Tax Compliance – przez zaufanie do efektywności

Polska Izba Biegłych Rewidentów
Samorząd zawodowy biegłych rewidentów
Krzysztof Burnos, Prezes Krajowej Rady Biegłych Rewidentów  "Co-operative Tax Compliance – przez zaufanie do efektywności"
Krzysztof Burnos, Prezes Krajowej Rady Biegłych Rewidentów "Co-operative Tax Compliance – przez zaufanie do efektywności"
Zwiększenie ściągalności podatków wymaga budowy zaufania podatników do organów podatkowych. Jednym z obiecujących narzędzi jest Co-operative Tax Compliance.

Czym jest CTC?

Co-operative Tax Compliance (CTC), czyli zgodność z prawem podatkowym wynikająca ze współpracy, jest koncepcją relacji pomiędzy podatnikiem i fiskusem opartą na dobrowolności i horyzontalności. W krajach, w których ją wdrożono opiera się na odrębnej umowie, która przewiduje zwiększoną otwartość podatnika i  współpracę z organami podatkowymi na rzecz zapewnienia zgodności działań podatnika z prawem podatkowym.

CTC jest relatywnie nową ideą powstałą w ramach OECD. Pierwszy raz zastosowana w praktyce została w 2001 r. w Australii, a w kolejnych latach  własne zasady współpracy podatników i organów podatkowych oparte na CTC wdrożyły także Holandia, Irlandia, USA i RPA, potem wprowadzono je także w Kanadzie, Japonii, Nowej Zelandii, Słowenii, Hiszpanii, Danii, Niemczech, Szwecji i Korei Południowej, a pilotażowo wdrażane są we Francji, Finlandii i Norwegii.

Polecamy: INFORLEX Księgowość i Kadry

Polecamy: INFORLEX Ekspert

Warunki podatkowej efektywności

Dużą rolę w przekonywaniu kolejnych jurysdykcji podatkowych do CTC odegrał opublikowany w 2008 roku raport Forum of Tax Administration „Rola pośredników podatkowych”. Postawiono w nim tezę, że działania organów podatkowych na rzecz zapewnienia zgodności działań przedsiębiorców z prawem podatkowym są bardziej efektywne, jeżeli spełnione są następujące warunki:

  • Zrozumienie prowadzonej działalności gospodarczej. Element podatkowy jest jednym z wielu czynników podejmowania decyzji gospodarczych i nie można zakładać, że każde działanie powodujące obniżenie obciążenia podatkowego wynika z decyzji podejmowanych wyłącznie w tym celu. Organ podatkowy powinien mieć szerszą wiedzę, jak podatnik prowadzi biznes, - nie wystarczy znajomość przepisów podatkowych czy księgowych. Organ powinien rozumieć również sektor, w którym działa podatnik, trendy, konkurencję, ryzyka branżowe, sposób, w jaki podatnik zarządza ryzykiem gospodarczym, w tym ryzykiem podatkowym.
  • Bezstronność. Celem organu jest zapewnienie, aby podatnik zapłacił prawidłową kwotę podatku, a nie maksymalizował wpływy podatkowe.
  • Proporcjonalność. Proporcjonalność dotyczy wyborów po stronie organu podatkowego w odniesieniu do takich kwestii, jak lokowanie posiadanych zasobów, decydowanie, którzy podatnicy, które deklaracje i jakie kwestie podatkowe wymagają wyższego priorytetu dla działań organów podatkowych i w jaki sposób należy nimi się zająć. Określanie priorytetów wymaga więc po stronie organu podatkowego umiejętności decydowania o co nie pytać, czego nie kontrolować i nie badać. Przykładowo, organ kontrolny kończy kontrolę niezwłocznie po zbadaniu istotnej kwestii podatkowej.
  • Otwartość i przejrzystość organu podatkowego. Raport nie rekomenduje tutaj rozwiązań, jednak wskazuje na konieczność poprawy komunikacji wyjaśniającej, w jaki sposób organy podatkowe planują kontrole, jak typują zagadnienia do kontroli. Polskie prawo przedsiębiorców, które weszło w życie 30 kwietnia 2018 r., przewiduje publikowanie ogólnych schematów procedur kontrolnych wynikających z powszechnie obowiązujących przepisów prawa. Skoro ustawa mówi, że kontrole planuje się w oparciu o analizę ryzyka, można oczekiwać zakomunikowanie przedsiębiorcom ogólnych schematów postępowań w tym zakresie.
  • Responsywność. Podatnicy planując i podejmując decyzje gospodarcze chcą wiedzieć, jakie wiążą się z nimi konsekwencje podatkowe. Dlatego chcą znać stanowisko organów na wczesnym etapie procesu decyzyjnego.

Tax Control Framework – bezwzględny warunek CTC

Wdrożenie współpracy w modelu CTC wymaga dobrowolnej umowy zawartej pomiędzy podatnikiem i organem podatkowym. Podatnicy, którzy chcą przystąpić do programu wdrażają system kontroli wewnętrznej w odniesieniu do rozliczeń podatkowych (Tax Control Framework) i zapewniają organom podatkowym dostęp do niego. TCF to system polityk i procedur, których celem jest zapewnienie, że deklaracje podatkowe składane organom podatkowym są prawidłowo sporządzone (kompletne i dokładne). Podatnik wyraża również dobrowolną zgodę przekazywania organom podatkowym w uzgodnionym wcześniej formacie informacji o pojawiających się po jego stronie wątpliwościach podatkowych. Zapytania dotyczące złożonych interpretacji podatkowych wymagają otwartości i konstruktywnego dialogu pomiędzy podatnikiem i organem podatkowym w poszukiwaniu interpretacji zgodnej z charakterem transakcji.

Fundamentem TCF jest możliwość dostarczenia organom podatkowym weryfikowalnego zapewnienia, że przekazywane im informacje i deklaracje są kompletne i dokładne. Wydawałoby się, że to odwieczny obowiązek podatnika. Jednak koncepcja CTC oparta jest na jawności i otwartości. Podatnik gotowy jest więc informować fiskusa o zastosowanych rozwiązaniach podatkowych, które mogą być wątpliwe czy kontrowersyjne, i przekazywać informacje, które wykraczają poza standardowy obowiązek ustawowy. Otwartość oznacza zaś dzielenie się informacjami o systemie kontroli wewnętrznej: choćby w jaki sposób został zaprojektowany i wdrożony i jak zapewniono, że jest efektywny. To właśnie skuteczność kontroli wewnętrznych jest podstawą zaufania organu podatkowego w stosunku do podatnika.

Tworząc system kontroli wewnętrznej firmy korzystają z dobrych praktyk zapisanych w wytycznych i standardach antyfraudowej organizacji COSO. Według COSO na taki system składa się pięć powiązanych ze sobą komponentów, wywodzących się z różnych sposobów prowadzenia przedsiębiorstwa: środowisko kontroli, ocena ryzyka, działania kontrolne, informacja i komunikacja oraz monitoring. Wspólnie tworzą one ramy opisu i analizy kontroli wewnętrznej.

Organy podatkowe decydując się na współpracę z podatnikiem w ramach CTC dokonują oceny modelu oraz skuteczności wdrożenia kontroli wewnętrznej w odniesieniu do rozliczeń podatkowych. Wymaga to również oceny systemu rachunkowości, który jest integralnym elementem TCF. Dopiero gdy organ podatkowy uzna, że kontrola wewnętrzna jest skuteczna, współpraca w ramach CTC wchodzi w życie.

Jak na CTC korzysta podatnik, a jak fiskus?

Wejście we współpracę z organem podatkowym to dla przedsiębiorcy nie tylko ograniczenie stresu związanego z kontrolą podatkową i lepsze zrozumienie interpretacji fiskusa, ale przede wszystkim większa pewność skutków podatkowych planowanych decyzji gospodarczych na wczesnym etapie transakcji – a co za tym idzie, obniżenie kosztów funkcji compliance w zakresie prawa podatkowego. Większe zaufanie organu podatkowego do podatnika ogranicza z kolei ryzyko bycia uznanym za podmiot stosujący agresywne planowanie podatkowe.

Nie zapominajmy jednak o korzyściach systemowych. CTC zapewnia wyższy poziom zapewnienia zgodności działań podatnika z prawem podatkowym przy mniejszych nakładach ze strony administracji skarbowej. Uwolnione w ten sposób zasoby można wykorzystać tam, gdzie systemowe ryzyko podatkowe jest najwyższe. Analiza ryzyka pozwala zresztą skuteczniej planować kontrolę podatkową także na poziomie przedsiębiorstwa. Wreszcie CTC to doskonały sposób na podwyższanie kompetencji przez organy podatkowe, pozwala bowiem zdobywać wiedzę na temat trudnych spraw podatkowych podatników.

RegTech a CTC

Postępująca cyfryzacja gospodarki oznacza między innymi, że coraz więcej informacji w przedsiębiorstwach ma formę elektroniczną. Ale w gospodarce mamy również procesy kontrolne projektowane i wdrażane przez organy skarbowe. Wraz z digitalizacją przedsiębiorstw również procesy kontrolne przybierają formę cyfrową. W dynamicznie zmieniającym się środowisku gospodarczym model CTC może okazać się jedynym skutecznym narzędziem uzyskania przez organy skarbowe zapewnienia, że podatnik przestrzega prawa podatkowego. Dużą rolę odegra rozwijający się sektor RegTech, którego działalność z jednej strony dostarczać będzie narzędzi automatyzujących funkcje tax compliance, a z drugiej tworzyć bariery dla tradycyjnych metod kontroli podatkowych prowadzonych przez administrację fiskalną.    

Krzysztof Burnos, Prezes Krajowej Rady Biegłych Rewidentów

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po nasze publikacje
KOMPLET: VAT zmiany od 1 lipca 2021 + JPK_VAT +  VAT w e-commerce
KOMPLET: VAT zmiany od 1 lipca 2021 + JPK_VAT + VAT w e-commerce
Tylko teraz
99,00 zł
119,70
Przejdź do sklepu
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Księgowość
    1 sty 2000
    27 wrz 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Polski Ład. Nowa składka zdrowotna dla władz spółek

    Składka zdrowotna. W Polskim Ładzie znalazła się zmiana obniżająca wynagrodzenie członkom zarządów oraz prezesom spółek, a także innym osobom wybranym do pełnienia swoich funkcji w drodze powołania. Do tej pory uiszczali oni jedynie podatek dochodowy, a od 1 stycznia 2022 r. dojdzie jeszcze konieczność opłacania składki zdrowotnej.

    Koszty usług niematerialnych w CIT - usługi handlowe nie są podobne do doradczych

    Tematyka limitowanych kosztów uzyskania przychodów z tytułu niektórych usług niematerialnych nabywanych od podmiotów powiązanych budzi wiele sporów podatników z organami podatkowymi. W wyroku z 16 marca 2021 r. Naczelny Sąd Administracyjny zakwestionował interpretację Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, który usługi handlowe uznał za podobne do usług doradczych, badania rynku oraz reklamowych. W uzasadnieniu wyroku NSA trafnie stwierdził, że „(…) gdyby usługi doradcze odnosić do innych usług w taki sposób, jak czyni to Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, to byłyby do nich podobne wszystkie profesjonalne usługi, których świadczenie opiera się na wiedzy i doświadczeniu.”. Co ważne, wyrok ten pozostanie aktualny nawet w przypadku uchylenia art. 15e ustawy o CIT, co zakłada projekt nowelizacji ustawy o CIT przygotowany w ramach Polskiego Ładu.

    Kasy fiskalne online w gastronomii - wyrok WSA

    Kasy fiskalne online w gastronomii. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wydał wyrok w zakresie obowiązku stosowania kas fiskalnych online do rejestrowania sprzedaży w placówkach gastronomicznych. Czego dotyczyła sprawa i co orzekł WSA?

    Polski Ład. Dodatkowe obciążenia podatkowe w CIT

    Polski Ład zawiera propozycje zmian w ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych. Na jakie dodatkowe obciążenia podatkowe muszą być przygotowani podatnicy CIT?

    Polski Ład. Podatkowe zmiany dla rodzin

    Polski Ład. Zamiast preferencyjnego rozliczenia z dzieckiem będzie odliczenie 1500 zł rocznie dla samotnych rodziców. Pojawi się ulga „zero PIT dla dużych rodzin”. Poznaliśmy jej szczegóły.

    Ulga dla klasy średniej w PIT. Za niskie lub za wysokie zarobki to utrata ulgi

    Ulga podatkowa dla klasy średniej w PIT, przewidziana w pakiecie zmian podatkowych Polskiego Ładu od 2022 roku, może mieć zaskakujące skutki dla niektórych pracowników. Jeśli korzystali w niej w trakcie roku, a przy rozliczaniu PIT-u okaże się, że jednak zarobili za mało (tj. mniej niż 68 412 zł brutto rocznie) lub za dużo (więcej niż 133 692 zł brutto rocznie) - utracą prawo do ulgi i będą musieli zwrócić korzyści podatkowe.

    Podatek minimalny w CIT - kto zapłaci i jak będzie liczony?

    Podatek minimalny w CIT. Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (przygotowany w ramach Polskiego Ładu), przewiduje m.i. wprowadzenie nowego podatku – podatku minimalnego dla dużych korporacji. Przy czym korporacje na potrzeby podatku minimalnego rząd definiuje podobnym kluczem jak klasę średnią na potrzeby kalkulacji składki zdrowotnej.

    Ulga abolicyjna w PIT - zmiany 2021

    Ulga abolicyjna w PIT - zmiany 2021. Wejście w życie nowych przepisów ograniczających ulgę abolicyjną spowodowało, że od 1 stycznia 2021 r. polscy rezydenci podatkowi osiągający przychody w państwach, z którymi na mocy umów o unikaniu podwójnego opodatkowania stosuje się metodę proporcjonalnego odliczenia zapłacą wyższy PIT.

    Jaka inflacja w 2022 roku?

    Inflacja w 2022 roku. Rada Polityki Pieniężnej podtrzymuje strategię średniookresowego celu inflacyjnego na poziomie 2,5 proc. z symetrycznym przedziałem odchyleń +/- 1 pkt. proc. - wynika z opublikowanych przez NBP "Założeń polityki pieniężnej" na 2022 rok.

    Jak odzyskać pieniądze przelane pomyłkowo na inny rachunek bankowy?

    Pomyłkowy przelew - jak odzyskać pieniądze. Wykonując przelew bankowy należy upewnić się, czy numer rachunku odbiorcy jest właściwy. Rzecznik Finansowy ostrzega, że przelanie środków finansowych na zły numer rachunku, może skutkować całkowitą utratą pieniędzy. Jeśli jednak taki błąd nam się przydarzy, nie załamujmy się. Klienci instytucji finansowych dysponują pewnymi możliwościami prawnymi, by dochodzić zwrotu własnych pieniędzy. O szczegółach informuje Rzecznik Finansowy w przygotowanym poradniku, który powstał na bazie konkretnych spraw zgłaszanych przez klientów do biura Rzecznika Finansowego.

    Wysokość przeciętnego dochodu w gospodarstwach rolnych w 2020 r.

    Przeciętny dochód z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego wyniósł w 2020 r. 3819 zł - wynika z obwieszczenia Prezesa GUS opublikowanego w Monitorze Polskim.

    Klimat i biznes: oczekiwania po publikacji raportu IPCC

    Zmiany klimatu a biznes. Opublikowany w sierpniu szósty raport Międzyrządowego Zespołu ds. Zmiany Klimatu (IPCC) jednoznacznie potwierdza, że ograniczanie emisji CO2, a tym samym postępowania globalnego ocieplenia, absolutnie nie może być odkładane w czasie. Działać trzeba natychmiast. Dokument zawiera analizę badań z zakresu nauk o klimacie i jest podsumowaniem prac osób zajmujących się badaniem zjawiska zmian klimatu. W dobie nagłych i nieprzewidywalnych zjawisk pogodowych oraz innych skutków zmian klimatu, których teraz nie jesteśmy w stanie przewidzieć, sektor biznesu powinien zewrzeć szyki i wspólnie zastanowić się nad tym, jak sprostać negatywnym konsekwencjom aktywności przemysłowej i skutecznie zapobiegać dalszej degradacji środowiska. Stawka, jak wszyscy wiemy, jest wysoka. Ten temat komentuje dr Agata Rudnicka z Wydziału Zarządzania Uniwersytetu Łódzkiego.

    Ulga dla dużych rodzin - rozwiązanie potrzebne, ale czy optymalne

    Ulga dla dużych rodzin to ruch we właściwym kierunku i rozwiązanie, które było potrzebne. Ale można mieć wątpliwości, czy podobnego efektu nie da się osiągnąć w inny sposób – powiedział ekonomista prof. Marek Kośny. Ekspert podkreślał też konieczność poprawy sytuacji mieszkaniowej rodzin.

    Jak uzyskać dni wolne na opiekę nad chorym dzieckiem?

    Opieka nad chorym dzieckiem. Rozpoczynający się okres jesienny sprzyja infekcjom, zwłaszcza u najmłodszych. Pracownicy, którzy muszą zaopiekować się chorym dzieckiem, mają dwie możliwości uzyskania w tym celu dni wolnych.

    Ulga dla samotnych rodziców w PIT (1,5 tys. zł) zamiast wspólnego rozliczenia

    Ulga dla samotnych rodziców w PIT. Poprawka zgłoszona do ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zastąpi wspólne rozliczanie nową ulgą dla samotnych rodziców w wysokości 1,5 tys. zł. Wiceminister rodziny Barbara Socha zapewnia, że rozwiązania przewidziane w Polskim Ładzie będą dla rodziców korzystniejsze od obecnych.

    Podatek od nieruchomości a schematy podatkowe

    Schematy podatkowe nie omijają podatku od nieruchomości. Z wydanych w tym zakresie Objaśnień podatkowych wynika bezpośrednio, że Szef KAS jest zainteresowany także tym obszarem (str. 12). Wspiera to również kształt formularza MDR-1, w którym – w części, w której należy określić transakcje/zagadnienia obejmujące schemat podatkowy – wskazano dla przykładu: zwolnienia i definicje pojęcia budowla/budynek na gruncie podatku od nieruchomości.

    Polski Ład. Zmiany podatkowe z ulgą dla dużych rodzin

    Polski Ład. Sejmowa Komisja Finansów Publicznych przyjęła zmiany w ustawach podatkowych, jakie mają zostać wprowadzone w ramach Polskiego Ładu. Wśród wprowadzonych poprawek znalazł się zapis wprowadzający ulgę dla rodzin z czworgiem lub większą liczbą dzieci.

    E-faktury ustrukturyzowane od 2022 r. Czy znikną faktury papierowe?

    E-faktury ustrukturyzowane od 2022 r.. Nadciąga rewolucja w fakturowaniu. Znane do tej pory faktury papierowe, jak i stosowane obecnie faktury elektroniczne nie będą jedynymi dopuszczalnymi formami dokumentowania transakcji. Faktury ustrukturyzowane mają być wprowadzone na zasadach dobrowolności od 1 stycznia 2022 roku.

    Polski Ład - duże rodziny bez podatku

    Polski Ład. Jesteśmy otwarci na poprawkę w Polskim Ładzie wspierającą rodziny - powiedział rzecznik rządu Piotr Müller odpowiadając na pytanie o dodatkowe wsparcie podatkowe dla dużych rodzin. Dodał, że jest pakiet kilku rozwiązań wnoszonych przez parlamentarzystów PiS, są one poważnie rozważane.

    Stałe miejsce prowadzenia działalności a obecność pracowników

    Stałe miejsca prowadzenia działalności gospodarczej dla potrzeb podatku VAT jest istotne, ponieważ determinuje miejsce (kraj), na terytorium którego usługi powinny być opodatkowane. Jest to często kwestia sporna, będąca przedmiotem orzeczeń nie tylko krajowych sądów administracyjnych, ale także Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

    Ulga na powrót w PIT - zmiany od 2022 roku

    Ulga na powrót w PIT. Po konsultacjach związanych z podatkową częścią Polskiego Ładu, rząd zdecydował się zmienić niektóre z jego założeń, m.in. w zakresie konstrukcji ulgi na powrót. Przypomnijmy, że w pierwotnych założeniach Polskiego Ładu ulga na powrót miała mieć konstrukcję odliczenia od podatku indywidualnie wyliczonej kwoty, która miała być ustalona na podstawie podatku należnego za poprzednie lata.

    Czy darowizna od brata jest zwolniona z podatku?

    Darowizna od brata a podatek od spadków i darowizn. Czy darowizna, którą podatnik otrzyma od brata, podlega zwolnieniu z podatku zgodnie z art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn?

    Praca zdalna a obowiązek składania deklaracji CIT-ST

    Deklaracja CIT-ST a praca zdalna. Pandemia wirusa COVID-19 wymusiła na pracodawcach zmiany organizacji pracy w zakładach pracy. Gdzie tylko było to możliwe, pracownicy zostali skierowani do wykonywania pracy w formie zdalnej (home office). Było to ogromne wyzwanie logistyczne, w których dotychczas praca była świadczona głównie stacjonarnie w siedzibie pracodawcy. Zmiana sposobu świadczenia pracy przez osoby zatrudnione wpłynęła na wiele kwestii z zakresu prawa pracy, między innymi wymusiła na rządzących zajęcie się tematem uregulowania pracy zdalnej. Przepisy w tym zakresie są obecnie konsultowane w ramach Rady Dialogu Społecznego. Praca zdalna stawia przed nami jednak o wiele więcej pytań. Jednym z problemów, jaki pojawia się w nawiązaniu do tego tematu, jest obowiązek składania deklaracji CIT-ST do urzędu skarbowego w przypadku, gdy pracodawca posiada zakłady (oddziały) na terenie innej jednostki samorządu niż siedziba przedsiębiorstwa. Czy w przypadku świadczenia pracy zdalnej przez pracowników również możemy mówić o obowiązku składania deklaracji CIT-ST przez podmioty, które przed pandemią nie były do tego zobowiązane?

    Polski Ład w podatkach - jak uniknąć negatywnych zmian

    Polski Ład w podatkach. Już teraz pojawiają się różne pomysły mające na celu uniknięcie negatywnych dla podatników skutków Polskiego Ładu. Są to np.: przekształcenie w spółkę z o.o., w spółkę komandytowo-akcyjną, ucieczka za granicę, przejście na ryczałt od przychodów ewidencjonowanych albo estoński CIT. Eksperci przestrzegają jednak: każdy przedsiębiorca musi indywidualnie przeanalizować, co mu się opłaca. Radzą też wstrzymać się jeszcze z decyzjami.

    Spłata zaległości jest bez VAT. Problem z korektą odliczenia

    Spłata zaległości a VAT. Kto zalega z podatkiem wobec gminy, może uregulować dług, przekazując jej własność rzeczy lub prawa majątkowego. Ale co w sytuacji, gdy wcześniej przy ich zakupie odliczył VAT naliczony?