REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Wyjście prywatne pracownika w czasie pracy zdalnej – przepisy, zasady, wniosek, wynagrodzenie, odpracowanie. Co zmienia nowelizacja kodeksu pracy?

Wyjście prywatne pracownika w czasie pracy zdalnej – przepisy, zasady, wniosek, wynagrodzenie, odpracowanie.
Wyjście prywatne pracownika w czasie pracy zdalnej – przepisy, zasady, wniosek, wynagrodzenie, odpracowanie.
Shutterstock

REKLAMA

REKLAMA

Ministerstwo Rodziny i Polityki Społecznej w odpowiedzi na pytania redakcji portalu infor.pl udzieliło wyjaśnień odnośnie zasad i trybu udzielania pracownikom zwolnienia od pracy w celu załatwienia spraw osobistych (tzw. wyjścia prywatne). Czy takie wyjścia prywatne w czasie pracy dotyczą także pracowników na pracy zdalnej? Co zmieni się po wejściu w życie 7 kwietnia 2023 r. przepisów nowelizacji kodeksu pracy dot. pracy zdalnej? Kiedy trzeba odpracować takie wyjście prywatne?

Zwolnienia od pracy w celu załatwienia spraw osobistych (tzw. wyjścia prywatne) – przepisy, zasady

Zgodnie z art. 151 § 21 Kodeksu pracy nie stanowi pracy w godzinach nadliczbowych czas odpracowania zwolnienia od pracy, udzielonego pracownikowi, na jego pisemny wniosek, w celu załatwienia spraw osobistych. Odpracowanie zwolnienia od pracy nie może naruszać prawa pracownika do odpoczynku, o którym mowa w art. 132 i 133 Kodeksu pracy.

Zatem przepis ten pozwala pracodawcy udzielić pracownikowi praktycznie nieograniczonego przepisami czasu wolnego od pracy na „załatwienie spraw osobistych”. Jednak w praktyce z reguły chodzi o kilka godzin np. późniejszego przyjścia pracownika do pracy lub wcześniejszego wyjścia. Rzadziej spotyka się wyjście pracownika na pewien czas w trakcie dnia pracy.

Autopromocja

Przepis art. 151 § 21 Kodeksu pracy jest dość lakoniczny i budzi szereg wątpliwości.

Ale z pewnością można powiedzieć, że pracodawca może odmówić pracownikowi takiego zwolnienia bez względu na przyczynę podaną przez pracownika. Pracownik występując z wnioskiem o takie zwolnienie nie musi także podawać powodu swojego wyjścia prywatnego. 

Jednak jeżeli pracownik samowolnie (bez zgody pracodawcy udzielonej na wniosek pracownika) w celu załatwienia prywatnych spraw:
- wyjdzie wcześniej z pracy,
- przyjdzie do pracy później niż to wynika z godzin pracy albo 
- „wyskoczy” z pracy na jakiś czas,
to należy uznać, że działa bez podstawy prawnej i takie zachowanie może być uznane za naruszenie obowiązków pracowniczych.

Jak wskazało Ministerstwo Rodziny i Polityki Społecznej w odpowiedzi na pytania naszej redakcji:
Przepisy Kodeksu pracy nie regulują zasad i warunków udzielania zwolnienia od pracy w celu załatwienia spraw osobistych. Wyjścia takie wymagają złożenia przez pracownika pisemnego wniosku i zaakceptowania go przez przełożonego. Przepisy nie regulują jednak ani treści takiego wniosku, ani sposobu i terminu jego złożenia. Nie zobowiązują także  pracownika do uzasadniania przyczyny (potrzeby) wystąpienia o takie zwolnienie. Sprawy związane z udzielaniem takich zwolnień są często regulowane w wewnętrznych przepisach, np. w regulaminie pracy lub też mogą być ustalane każdorazowo na mocy porozumienia między pracodawcą a pracownikiem. 

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Wyjście prywatne pracownika a praca zdalna

W świetle dość ogólnie sformułowanego przepisu art. 151 § 21 Kodeksu pracy można przyjąć, że dotyczy on różnych trybów pracy, w tym telepracy i pracy zdalnej. 

Czy wchodząca w życie 7 kwietnia 2023 r. nowelizacja kodeksu pracy dot. pracy zdalnej zmienia coś w tym zakresie? Czy po wejściu w życie tych przepisów możliwe będzie korzystanie przez pracownika z ww. przepisu dot. wyjść prywatnych?

W odpowiedzi na pytanie redakcji portalu infor.pl Ministerstwo Rodziny i Polityki Społecznej wskazało, że przepisy ustawy o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2023 r. poz. 240) w zakresie pracy zdalnej nie odwołują się do kwestii zwolnień od pracy (wyjść prywatnych) co oznacza, że zastosowanie znajdą obowiązujące przepisy Kodeksu pracy tj.  art. 151 § 21, w myśl którego nie stanowi pracy w godzinach nadliczbowych czas odpracowania zwolnienia od pracy, udzielonego pracownikowi, na jego pisemny wniosek, w celu załatwienia spraw osobistych. 

 

W jakiej formie trzeba złożyć pracodawcy wniosek o zwolnienie od pracy „w celu załatwienia spraw osobistych” w przypadku pracy zdalnej? Czy można zrobić to w formie mailowej lub telefonicznej?

Ministerstwo Rodziny i Polityki Społecznej poinformowało, że zgodnie z art. 6732 Kodeksu pracy dodawanym ww. nowelizacją Kodeksu pracy w przypadku wykonywania pracy zdalnej wnioski pracownika, dla których przepisy kodeksu lub innych ustaw lub aktów wykonawczych, określających prawa i obowiązki z zakresu prawa pracy, wymagają formy pisemnej, mogą być złożone w postaci papierowej lub elektronicznej

Zdaniem Ministerstwa przepis ten umożliwi pracownikowi wykonującemu pracę zdalną składanie wszystkich wniosków, dla których przepisy Kodeksu pracy, inne ustawy lub akty wykonawcze, określające prawa i obowiązki z zakresu prawa pracy (np. tzw. pragmatyki zawodowe), przewidują formę pisemną, w postaci papierowej lub elektronicznej. Dotyczyć to będzie także wniosku o udzielenie zwolnienia od pracy w celu załatwienia spraw osobistych

Ponadto Ministerstwo wyjaśniło, że stosowana w przepisach Kodeksu pracy obok postaci papierowej postać elektroniczna jest w rzeczywistości formą dokumentową, o której mowa w art. 772 Kodeksu cywilnego. W myśl tego przepisu do zachowania dokumentowej formy czynności prawnej wystarcza złożenie oświadczenia woli w postaci dokumentu, w sposób umożliwiający ustalenie osoby składającej oświadczenie. Dokumentem natomiast jest nośnik informacji umożliwiający zapoznanie się z jej treścią (art. 773 K.c.). Z zachowaniem tej formy mamy zatem do czynienia np. w przypadku złożenia oświadczenia woli w wiadomości mailowej zakończonej wpisem imienia i nazwiska składającego to oświadczenie lub danymi pozwalającymi ustalić jego tożsamość. 
Taka postać uzgadniania kwestii z zakresu prawa pracy, obok alternatywnej postaci papierowej, wydaje się spełniać potrzeby obu stron stosunku pracy.   

 

 

Czy pracodawca ma prawo odmówić pracownikowi zwolnienia od pracy „w celu załatwienia spraw osobistych”? W jakich przypadkach? W jakim terminie pracodawca powinien rozpatrzyć wniosek pracownika złożony w trybie art. 151 § 21 Kodeksu pracy?

Na te pytania przepisy kodeksu pracy ani innych przepisów powszechnie obowiązujących nie udzielają odpowiedzi. Dlatego o ile nie jest to uregulowane w regulaminie pracy, to trzeba przyjąć, że pracodawca ma tu pełną dowolność. Dlatego (tak, jak to już wyżej wspomniano) pracodawca ma prawo negatywnie rozpatrzeć wniosek pracownika dot. wyjścia prywatnego bez względu na przyczynę podaną przez pracownika.

 

Wyjście prywatne a wynagrodzenie

Jak informuje Ministerstwo Rodziny i Polityki Społecznej na portalu rodzinaipraca.gov.pl wyjście prywatne pracownika (za zgodą pracodawcy) jest nieobecnością niepłatną i jeśli pracownik nie odpracuje tego czasu pracy, pracodawca ma prawo (nie musi) obniżyć mu z tego tytułu wynagrodzenie.

Odpracowanie wyjścia prywatnego i wynagrodzenie

Z przepisu ww. art. 151 § 21 Kodeksu pracy wynika, że odpracowanie tego zwolnienia nie może naruszać poniższych przepisów art. 132 i 133 Kodeksu pracy.

Art. 132. § 1. Pracownikowi przysługuje w każdej dobie prawo do co najmniej 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku, z zastrzeżeniem § 3 oraz art. 136 § 2 (praca przy dozorze urządzeń lub związana z pozostawaniem w pogotowiu do pracy  – przypisek Autora) i art. 137 (praca przy pilnowanie osób i mienia – przypisek Autora).

§ 2. Przepis § 1 nie dotyczy:
1) pracowników zarządzających w imieniu pracodawcy zakładem pracy;
2) przypadków konieczności prowadzenia akcji ratowniczej w celu ochrony życia lub zdrowia ludzkiego, ochrony mienia lub środowiska albo usunięcia awarii.

§ 3. W przypadkach określonych w § 2 pracownikowi przysługuje, w okresie rozliczeniowym, równoważny okres odpoczynku.

Art. 133. § 1. Pracownikowi przysługuje w każdym tygodniu prawo do co najmniej 35 godzin nieprzerwanego odpoczynku, obejmującego co najmniej 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku dobowego.

§ 2. W przypadkach określonych w art. 132 § 2 oraz w przypadku zmiany pory wykonywania pracy przez pracownika w związku z jego przejściem na inną zmianę, zgodnie z ustalonym rozkładem czasu pracy, tygodniowy nieprzerwany odpoczynek może obejmować mniejszą liczbę godzin, nie może być jednak krótszy niż 24 godziny.

§ 3. Odpoczynek, o którym mowa w § 1 i 2, powinien przypadać w niedzielę. Niedziela obejmuje 24 kolejne godziny, poczynając od godziny 600 w tym dniu, chyba że u danego pracodawcy została ustalona inna godzina.

§ 4. W przypadkach dozwolonej pracy w niedzielę odpoczynek, o którym mowa w § 1 i 2, może przypadać w innym dniu niż niedziela.

Jak wskazuje Ministerstwo Rodziny i Polityki Społecznej: Odpracowanie wyjścia prywatnego nie powinno następować w dni wolne od pracy z tytułu 5-dniowego tygodnia pracy (najczęściej soboty) ani w niedziele i święta wolne od pracy, gdyż wtedy pojawiłby się obowiązek oddania kolejnego dnia wolnego od pracy.

Jednak warto podkreślić, że decyzja co do samego terminu odpracowania wyjścia prywatnego należy tylko do pracodawcy. Kodeks pracy ani inne powszechnie obowiązujące przepisy nie określają też maksymalnych terminów na odpracowanie wyjścia prywatnego. Zatem wynikać to będzie z regulaminu pracy lub praktyki u danego pracodawcy.

Zwolnienie od pracy z tytułu siły wyższej – 2 dni (albo 16 godzin) w roku płatne połowę wynagrodzenia

W omawianym kontekście trzeba wspomnieć, że aktualnie w Sejmie i Senacie trwają prace legislacyjne nad uchwaloną 8 lutego 2023 r. ustawą o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw. Ustawa ta wprowadzić ma (prawdopodobnie jeszcze w I półroczu 2023 roku) nowy przepis - Art. 148kodeksu pracy. Zgodnie z  § 1 tego przepisu pracownikowi przysługuje w ciągu roku kalendarzowego zwolnienie od pracy, w wymiarze 2 dni albo 16 godzin, z powodu działania siły wyższej w pilnych sprawach rodzinnych spowodowanych chorobą lub wypadkiem, jeżeli jest niezbędna natychmiastowa obecność pracownika. W okresie tego zwolnienia od pracy pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia w wysokości połowy wynagrodzenia.

Przy czym w tym przypadku pracodawca będzie miał obowiązek udzielić tego zwolnieniainaczej niż w przypadku „wyjść prywatnych”.

Więcej na ten temat w artykule: Dodatkowe 2 dni wolnego w 2023 r.

 

Paweł Huczko

 

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie - zapraszamy do subskrybcji naszego newslettera
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(1)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
  • Rejestracja spółki z o.o.
    2023-02-23 14:54:21
    Szybka rejestracja firmy - załóż własną działalność z pomocą ekspertów!
    0
QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Podatek PIT - część 2
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Zeznanie PIT-37 za 2022 r. można złożyć w terminie do:
30 kwietnia 2023 r. (niedziela)
2 maja 2023 r. (wtorek)
4 maja 2023 r. (czwartek)
29 kwietnia 2023 r. (sobota)
Następne
Księgowość
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Ekoschematy obszarowe - są już stawki płatności za 2023 rok [tabela]

Ustalone zostały stawki płatności w ramach ekoschematów obszarowych za 2023 rok - informuje resort rolnictwa.

Zwrot podatku - kiedy? Czy da się przyspieszyć?

Gdy z zeznania podatkowego PIT wynika nadpłata podatku, to urząd skarbowy dokona jej zwrotu. W jakim terminie można spodziewać się zwrotu podatku? Czy można przyspieszyć zwrot korzystając z usługi Twój e-PIT?

Zwrot akcyzy za paliwo rolnicze a zmiana powierzchni użytków rolnych

Jak wygląda kwestia zwrotu akcyzy za paliwo rolnicze w przypadku zmiany powierzchni posiadanych przez producenta rolnego użytków rolnych? W jakich terminach składać wnioski o zwrot podatku akcyzowego wykorzystywanego do produkcji rolnej w 2024 roku?

Wynagrodzenie kierowcy zawodowego w 2024 roku. Co się zmienia? O czym muszą wiedzieć firmy transportowe i sami kierowcy?

Rok 2024 rozpoczął się kolejnymi, ważnymi zmianami dla polskich przewoźników, które przekładają się na wyższe koszty pracownicze, a wszystko wskazuje na to, że to jeszcze nie koniec. Od lipca czeka nas druga podwyżka płacy minimalnej, która może oznaczać wzrost kosztów zatrudnienia kierowców blisko o 900 zł. Istnieją jednak pewne sposoby optymalizacji wynagrodzeń kierowców, dzięki którym mogą zyskać nie tylko przedsiębiorcy transportowi, ale również sami truckerzy, wykonujący przewozy za granicę. Jakie są najważniejsze zmiany w wynagrodzeniach kierowców i co mogą zrobić firmy, by jak najwięcej zaoszczędzić?

Umowa o pracę na czas określony. TSUE: trzeba podać przyczynę wypowiedzenia

W wyroku z 20 lutego 2024 r. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) orzekł, że pracownik zatrudniony na czas określony musi zostać poinformowany przez pracodawcę o przyczynach rozwiązania z nim umowy o pracę za wypowiedzeniem, jeśli informacji takiej udziela się pracownikowi zatrudnionemu na czas nieokreślony. Zdaniem TSUE polskie przepisy przewidujące wskazanie tych przyczyn jedynie pracownikom zatrudnionym na czas nieokreślony naruszają prawo podstawowe pracownika na czas określony do skutecznego środka prawnego. W Polsce dopiero od 26 kwietnia 2023 r w Kodeksie pracy istnieje obowiązek podawania przyczyny wypowiedzenia umowy o pracę zawartej na czas określony. Wcześniej przyczynę wypowiedzenia pracodawca musiał wskazywać tylko w przypadku rozwiązania umowy bez zachowania wypowiedzenia. 

Ile wynosi przeciętne wynagrodzenie? Najnowsze dane GUS

GUS zaprezentował dane o zatrudnieniu i wynagrodzeniach w sektorze przedsiębiorstw w styczniu 2024 roku.

Tabela kursów średnich NBP z 20 lutego 2024 roku [nr 036/A/NBP/2024]

Tabela kursów średnich waluty krajowej w stosunku do walut obcych ogłoszona przez NBP 20 lutego 2024 roku [nr 036/A/NBP/2024]. Jaki dzisiaj kurs euro? Jakie zmiany w kursach walut?

Projekt CPK - potrzebne będą zmiany w prawie celno-podatkowym

Żeby projekt CPK miał szanse powodzenia, niezbędne będą zmian w prawie celno-podatkowym. Powstanie hubu lotniczo-kolejowego powinno się zacząć od przygotowań do prawno-celnej jego obsługi.

Ulga dla pracujących seniorów w usłudze Twój e-PIT. Czy jest automatycznie uwzględniana?

Czy ulga dla pracujących seniorów w usłudze Twój e-PIT jest uwzględniana automatycznie? Jak skorzystać z ulgi dla pracujących seniorów w rozliczeniu rocznym PIT?

Obowiązek raportowania ESG już za 2024 rok. Jak mierzyć oddziaływanie biznesu na otoczenie społeczne i środowisko?

Dyrektywa ds. sprawozdawczości przedsiębiorstw w zakresie zrównoważonego rozwoju (CSRD), opublikowana w grudniu 2022 r., nakłada na firmy obowiązek ujawniania konkretnych informacji pozafinansowych. Regulacje w zakresie ESG zaczną obowiązywać już od 2024 roku. Dzisiaj decydenci nie zastanawiają się czy mierzyć skalę oddziaływania biznesu na otoczenie społeczne i środowisko, ale jak to realnie robić. 

REKLAMA