Składki ZUS 2025: działalność gospodarcza, wspólnicy spółek, wolne zawody, twórcy, artyści. Najniższa podstawa wymiaru i składka wypadkowa

• Składki ZUS 2025 (preferencyjne, obniżone, tzw. mały ZUS) - przedsiębiorcy rozpoczynający działalność gospodarczą - GRUPA I
• Składki ZUS 2025 - inni przedsiębiorcy, wspólnicy spółek, wolne zawody, twórcy, artyści - GRUPA II
• Składki ZUS 2025 - osoby, które prowadzą działalność gospodarczą na mniejszą skalę (opłacają „mały ZUS plus”)
• Składka na ubezpieczenie wypadkowe 2025
• Nowa PKD 2025 a ustalanie stopy procentowej składki na ubezpieczenie wypadkowe w 2025 r.
• Kwota rocznego ograniczenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe w roku 2025

Składki ZUS 2025 (preferencyjne, obniżone, tzw. mały ZUS) - przedsiębiorcy rozpoczynający działalność gospodarczą - GRUPA I

Osoby, które prowadzą pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie Prawa przedsiębiorców [ Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców (Dz. U. 2024 r. poz. 236, z późn. zm.)] lub innych przepisów szczególnych przez okres pierwszych 24 miesięcy kalendarzowych od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności gospodarczej, z wyłączeniem osób, które:
- prowadzą lub w okresie ostatnich 60 miesięcy kalendarzowych przed dniem rozpoczęcia wykonywania działalności gospodarczej prowadziły pozarolniczą działalność,
- wykonują działalność gospodarczą na rzecz byłego pracodawcy, na rzecz którego przed dniem rozpoczęcia działalności gospodarczej w bieżącym lub poprzednim roku kalendarzowym wykonywały w ramach stosunku pracy lub spółdzielczego stosunku pracy czynności wchodzące w zakres wykonywanej działalności gospodarczej.

Od 1 stycznia do 31 grudnia 2025 r. minimalne wynagrodzenie za pracę wynosi 4.666 zł. Tak wynika z §1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 12 września 2024 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz wysokości minimalnej stawki godzinowej w 2025 r. (Dz. U. poz. 1362); zwanego dalej: „rozporządzeniem w sprawie minimalnego wynagrodzenia”.

Niezbędnik kadrowo- płacowy 2025 - seria 12 poradników

Podstawą wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne za miesiące styczeń - grudzień 2025 r. dla tych osób jest zadeklarowana kwota, nie niższa niż 1.399,80 zł (30% kwoty minimalnego wynagrodzenia obowiązującej w okresie od 1 stycznia do 31 grudnia 2025 r.). Tak wynika z art. 18a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 497, z późn. zm.); zwanej dalej „ustawą systemową”.

ZUS informuje, że składka na ubezpieczenia społeczne wcześniej wymienionych osób nie może być niższa od kwoty:
273,24 zł  /tj. 19,52%/ - na ubezpieczenie emerytalne,
111,98 zł  /tj. 8%/ - na ubezpieczenia rentowe,
34,30 zł  /tj. 2,45%/ - na ubezpieczenie chorobowe.

Składki ZUS 2025 - inni przedsiębiorcy, wspólnicy spółek, wolne zawody, twórcy, artyści - GRUPA II

Osoby, które prowadzą pozarolniczą działalność, tj.:
1) osoby, które prowadzą działalność gospodarczą na podstawie Prawa przedsiębiorców lub innych przepisów szczególnych, niewymienione w Grupie I,
2) twórcy i artyści,
3) osoby, które prowadzą działalność w zakresie wolnego zawodu w rozumieniu przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, a także osoby prowadzące działalność w zakresie wolnego zawodu, z której przychody są przychodami z działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych,
4) wspólnik jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz wspólnicy spółki jawnej, komandytowej lub partnerskiej,
5) akcjonariusze prostej spółki akcyjnej,
6) komplementariusz w spółce komandytowo-akcyjnej,
7) osoby, które prowadzą publiczną lub niepubliczną szkołę, inną formę wychowania przedszkolnego, placówkę lub ich zespół, na podstawie przepisów o systemie oświaty
oraz osoby współpracujące z osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność albo z osobami korzystającymi z „ulgi na start”.

Kwota prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia w 2025 roku wynosi 8.673 zł. Wynika to z obwieszczenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 10 grudnia 2024 r. w sprawie kwoty ograniczenia rocznej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe w roku 2025 oraz przyjętej do jej ustalenia kwoty prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia (M.P. poz. 1051).

Za miesiące styczeń - grudzień 2025 r. składka na ubezpieczenia społeczne osób wymienionych w Grupie II nie może być niższa od kwoty:
1.015,78 zł  /tj. 19,52%/ - na ubezpieczenie emerytalne,
416,30 zł  /tj. 8%/ - na ubezpieczenia rentowe,
127,49 zł  /tj. 2,45%/ - na ubezpieczenie chorobowe.

Składki ZUS 2025 - osoby, które prowadzą działalność gospodarczą na mniejszą skalę (opłacają „mały ZUS plus”)

Osoby, które prowadzą działalność gospodarczą na mniejszą skalę (opłacają „mały ZUS plus”). Wynika to z Art. 18c ustawy systemowej.

Informacje w zakresie najniższej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne w 2025 r. dla tej grupy ZUS opublikuje odrębnie.

Składka na ubezpieczenie wypadkowe 2025

ZUS zawiadamia do 20 kwietnia danego roku składkowego o wysokości stopy procentowej składki na ubezpieczenie wypadkowe obowiązującej w tym roku składkowym tych płatników składek, którzy przekazali informację ZUS IWA za trzy kolejne ostatnie lata kalendarzowe. Wynika to z Art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2189), zwanej dalej „ustawą wypadkową”.

Natomiast samodzielnie ustalają wysokość stopy procentowej składki na dany rok składkowy pozostali płatnicy, którzy zgłaszają do ubezpieczenia wypadkowego:
1) co najmniej 10 ubezpieczonych i nie mieli obowiązku przekazywania informacji ZUS IWA przez trzy kolejne, ostatnie lata kalendarzowe. Stopę procentową składki na to ubezpieczenie ustalają w wysokości stopy procentowej określonej dla grupy działalności, do której należą [art. 33 ust. 1 ustawy wypadkowej],
2) nie więcej niż 9 ubezpieczonych. Stopę procentową składki na ubezpieczenie wypadkowe ustalają w wysokości 50% najwyższej stopy procentowej ustalonej na dany rok składkowy dla grup działalności. [Art. 28 ust. 1 ustawy wypadkowej]

Stopa procentowa składki na ubezpieczenie wypadkowe jest ustalana na okres roku składkowego i obowiązuje do składek należnych za okres od 1 kwietnia danego roku do 31 marca następnego roku. [Art. 2 pkt 8 ustawy wypadkowej]

Nowa PKD 2025 a ustalanie stopy procentowej składki na ubezpieczenie wypadkowe w 2025 r.

ZUS informuje ponadto, że od 1 stycznia 2025 r. obowiązuje nowa Polska Klasyfikacja Działalności PKD 2025. Zgodnie z przepisami równocześnie ze stosowaniem klasyfikacji PKD 2025 w statystyce, ewidencji i dokumentacji oraz rachunkowości, a także w urzędowych rejestrach i systemach informacyjnych administracji publicznej można stosować klasyfikację PKD 2007 do działalności oznaczonej zgodnie z tą klasyfikacją rozpoczętej przed 1 stycznia 2025 r., jednak nie dłużej niż do 31 grudnia 2026 r. 

Płatnicy składek, którzy rozpoczęli działalność przed 1 stycznia 2025 r., od 1 stycznia 2025 r. do 31 grudnia 2026 r. do ustalenia rodzaju przeważającej działalności wg PKD stosują wyłącznie klasyfikację PKD 2007. Na jej podstawie określają oni grupę działalności, do której należą, i obowiązującą ich wysokość stopy procentowej składki na ubezpieczenie wypadkowe.

Natomiast płatnicy składek, którzy rozpoczynają działalność po 1 stycznia 2025 r., od 1 stycznia 2025 r. do 31 grudnia 2026 r. do ustalenia rodzaju przeważającej działalności wg PKD stosują klasyfikację PKD 2007 w oparciu o klucze przejścia (powiązań) pomiędzy PKD 2025 i PKD 2007, stanowiące integralną część klasyfikacji PKD 2025. Na tej podstawie określają grupę działalności, do której należą, i obowiązującą ich wysokość stopy procentowej składki na ubezpieczenie wypadkowe. 

Podstawa prawna: 
- Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 grudnia 2024 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) (Dz.U. poz. 1936).
- Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 listopada 2002 r. w sprawie różnicowania stopy procentowej składki na ubezpieczenie społeczne z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych w zależności od zagrożeń zawodowych i ich skutków (Dz.U. z 2024 r. poz. 451).

Kwota rocznego ograniczenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe w roku 2025

ZUS poinformował również, że kwota rocznego ograniczenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe w roku 2025 wynosi 260.190 zł. Wynika to z Obwieszczenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 10 grudnia 2024 r. w sprawie kwoty ograniczenia rocznej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe w roku 2025 oraz przyjętej do jej ustalenia kwoty prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia (M.P. poz. 1051).