Szczepienia przeciwko grypie - czy to przychód pracownika?

Finansowane przez pracodawcę świadczenia zdrowotne, m.in. szczepienia ochronne przeciw grypie, których zapewnienie nie wynika z powszechnie obowiązujących przepisów, jest przychodem pracowników ze stosunku pracy (art. 12 ust. 1 updof).

W praktyce firmy opłacają szczepienia ochronne również osobom zatrudnionym na innej podstawie niż stosunek pracy, np. zleceniobiorcom. Przychody tych osób są zaliczane do przychodów z działalności wykonywanej osobiście, które obejmują wszelkie otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń (art. 11 ust. 1 updof). W konsekwencji kwota ufundowanej szczepionki, której wykonanie nie wynika z przepisów bhp, stanowi dla tych osób opodatkowany przychód wynikający z zatrudnienia na podstawie stosunku cywilnoprawnego.

Jeżeli podmiot zatrudniający potrafi określić, jaka wartość szczepionki przypada na jednego pracownika lub zleceniobiorcę, to jest ona przysporzeniem majątkowym, które w miesiącu przeprowadzenia szczepienia należy doliczyć do pozostałych przychodów tej osoby z tytułu umowy o pracę (lub umowy zlecenia). Wówczas od sumy wynagrodzeń należy pobrać składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne oraz zaliczkę na podatek dochodowy. W przypadku zleceniobiorcy składki na ubezpieczenia społeczne będą jednak należne wtedy, gdy z tytułu wykonywania umowy zlecenia podlega on tym ubezpieczeniom. Jeśli zleceniobiorca nie podlega ubezpieczeniom społecznym, to od wartości szczepienia nie należy naliczać składek na te ubezpieczenia. Wówczas wartość szczepienia należy włączyć do podstawy wymiaru składki zdrowotnej i opodatkować. Jeżeli zleceniobiorca jest uczniem lub studentem, który nie ukończył 26 lat, przychód ze szczepienia należy wyłącznie opodatkować.

Po stronie zatrudnionych nie powstanie przychód, gdy nie będzie możliwe przypisanie jednostkowej wartości szczepionki do konkretnej osoby. Jednak takie sytuacje występują bardzo rzadko, ponieważ z reguły możliwe jest imienne wskazanie pracowników poddanych szczepieniu, np. na podstawie sporządzonej w tym celu listy. Ponadto ewentualne trudności towarzyszące indywidualizacji świadczeń na rzecz poszczególnych pracowników mają charakter drugorzędny i nie mogą wpływać na byt i zakres obowiązku podatkowego (wyrok NSA z 3 czerwca 1998 r., I SA/Ka 1719/96). Dlatego płatnik ma obowiązek dołożyć należytych starań w celu przypisania konkretnym pracownikom i zleceniobiorcom wartości przychodu z tytułu zapewnienia im określonych świadczeń.

Więcej na ten temat znajdziesz w płatnej części serwisu Kadry w artykule: Czy wartość szczepień przeciw grypie jest przychodem pracownika i zleceniobiorcy