REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Jak rozwiązywać spory zbiorowe w zakładzie pracy?

 Kancelaria Prawna Nowicki & Ziemczyk Adwokaci i Radcowie prawni Sp. P.
Specjaliści od prawa pracy, prawa nieruchomości i prawa korporacyjnego
Sposoby rozwiązywania sporu zbiorowego w zakładzie pracy /shutterstock.com
Sposoby rozwiązywania sporu zbiorowego w zakładzie pracy /shutterstock.com
www.shutterstock.com

REKLAMA

REKLAMA

Rozwiązywanie sporów zbiorowych stanowi wyzwanie dla pracodawców, którzy w sytuacji zaistnienia sporu muszą porozumieć się z pracownikami w celu załagodzenia zaistniałych konfliktów. Spór zbiorowy przebiega w kilku etapach, zaś każdy z etapów charakteryzuje się zupełnie innymi cechami, o których należy pamiętać podejmując się jakichkolwiek działań.

REKLAMA

Autopromocja

Rozważając zagadnienie sposobów rozwiązania sporu zbiorowego w zakładzie pracy należy pamiętać przede wszystkim o tym, że prowadzenie sporu zbiorowego nie jest dopuszczalne w celu dochodzenia przez pracowników spraw indywidualnych. Spory zbiorowe nie są bowiem sporami o roszczenia, a więc o dopełnienie obowiązków pracodawcy wynikających z obowiązujących przepisów prawa. Przedmiotem sporu zbiorowego mogą być natomiast zagadnienia dotyczące zbiorowości pracowników, tj.: (1) warunki pracy, (2) warunki płacy lub świadczeń socjalnych, (3) prawa i wolności związkowe pracowników lub innych grup, które mają prawo zrzeszania się w związki zawodowe.

Należy pamiętać, że w razie zamiaru zainicjowania sporu zbiorowego w zakładzie pracy, w którym obowiązuje układ zbiorowy pracy lub inne porozumienie, którego stroną jest organizacja związkowa, konieczne jest uprzednie wypowiedzenie tegoż układu lub porozumienia, zaś ewentualne wszczęcie lub prowadzenie sporu zbiorowego możliwe jest nie wcześniej niż z dniem wypowiedzenia. Jest to tzw. „zasada zachowania pokoju społecznego”.

Spór zbiorowy – od czego zacząć?

Zgodnie z ustawą z dnia 23 maja 1991 r. o rozwiązywaniu sporów zbiorowych (tj. Dz. U. z 2015 r. poz. 295 z późn. zm.) formalnie spór zbiorowy istnieje od dnia wystąpienia przez związek zawodowy z żądaniami. W doktrynie wskazuje się jednak, że najbardziej uzasadnione jest przyjęcie, iż faktyczne rozpoczęcie sporu zbiorowego następuje z dniem odrzucenia przez pracodawcę całości lub części żądań pracowniczych. Wydaje się, że stanowisko to jest uzasadnione, ponieważ ciężko jest mówić o istnieniu sporu zbiorowego w momencie, gdy pracodawca jeszcze nie wie czy spełni albo też w całości spełni żądania pracowników.

Wystąpienie związku zawodowego może zostać dokonane praktycznie w dowolnej formie. Względy celowości przemawiają jednak za tym, aby zostało ono sporządzone w formie pisemnej, bądź mailowej. Należy również pamiętać, że żądania stawiane przez pracowników muszą być na tyle skonkretyzowane, aby pracodawca mógł się do nich odnieść. W wystąpieniu powinien być również zawarty wyraźnie wskazany termin, do którego pracodawca powinien przedstawić swoje stanowisko w sprawie, przy czym termin ten nie może być krótszy niż 3 dni. Przyjmuje się jednak, że w przypadku bezskutecznego upływu tego terminu i braku reakcji ze strony pracodawcy, nie następuje automatyczne wyrażenie przez niego zgody lub dokonanie odmowy.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Rokowania

Wszczęcie sporu zbiorowego przez związek zawodowy jest równoznaczne z powstaniem po stronie pracodawcy obowiązku podjęcia rokowań z przedstawicielami pracowników. Pracodawca nie ma jednak wyraźne wyznaczonego terminu na podjęcie tychże działań. Niemniej jednak użyty w ustawie termin „niezwłocznie” oznacza, że powinno to zostać dokonane najszybciej, jak tylko jest to możliwe w konkretnych okolicznościach, bez jakiejkolwiek nieuzasadnionej zwłoki.

Poza samym obowiązkiem podjęcia rokowań ze związkami zawodowymi, pracodawca ma również obowiązek zawiadomienia okręgowego inspektora pracy o zaistniałej sytuacji. Należy jednak zauważyć, że niedopełnienie tego obowiązku nie jest obwarowane żadną sankcją, zaś ustawa z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (tj. Dz. U. z 2017 r. poz. 786 z późn. zm.) nie przewiduje szczególnych uprawnień Państwowej Inspekcji Pracy w przedmiocie prowadzonego sporu zbiorowego.

Efektem rokowań prowadzonych ze związkiem zawodowym powinno być zawarcie porozumienia w przedmiocie przyjętych żądań albo sporządzenie protokołu rozbieżności.

Zgodnie z ukształtowaną linią orzeczniczą porozumienie ze związkami zawodowymi może zostać zawarte praktycznie na każdym etapie sporu zbiorowego, a więc również w czasie lub po zakończeniu strajku lub akcji protestacyjnej. W związku z tym początkowy brak porozumienia między stronami nie stoi na przeszkodzie późniejszemu ustaleniu zgodnego stanowiska.

Zanim dojdzie do strajku…

Jeżeli po podpisaniu protokołu rozbieżności związki zawodowe podtrzymują swoje żądania, strony powinny przeprowadzić mediacje z udziałem osoby zapewniającej bezstronność. Strony ustalają wspólnie mediatora, jeżeli dokonają tego w ciągu 5 dni – po upływie tego terminu, na wniosek jednej ze stron, mediatora ustala minister właściwy ds. pracy.

Polecamy: Monitor prawa pracy i ubezpieczeń

Mediacje to drugi po rokowaniach pokojowy sposób zakończenia sporu zbiorowego. Niemniej jednak jeżeli już w ich trakcie dostrzegalne jest, że przeprowadzenie mediacji nie doprowadzi do pozytywnego zakończenia sporu, organizacja związkowa może zorganizować maksymalnie jeden dwugodzinny strajk ostrzegawczy, bez możliwości dzielenia tego czasu na części. Może to mieć miejsce m.in. w sytuacji, gdy pracodawca swą obstrukcyjną postawą uniemożliwia racjonalne rozwiązanie sporu zbiorowego na drodze porozumienia.

Arbitraż jako alternatywa dla strajku

REKLAMA

Zakończenie mediacji bez zawarcia przez strony porozumienia nie oznacza, iż jedyną alternatywą, jaka pozostaje związkom zawodowym w celu dochodzenia swoich żądań jest strajk. Strony mogą bowiem skorzystać z arbitrażu. Forma ta jest jednak dobrowolna i nie musi zaistnieć, jak ma to miejsce w przypadku rokowań i mediacji.

Arbitraż prowadzony jest przez kolegium arbitrażu społecznego, który nie jest wprawdzie organem wymiaru sprawiedliwości, jednak personalnie związany jest z sądem. W skład kolegium, jako przewodniczący wchodzi zawodowy sędzia, zaś pozostałych członków w liczbie po trzech z każdej strony wyznaczają pracodawca oraz związki zawodowe.

Zobacz także: Kadry


Brak porozumienia jako podstawa rozpoczęcia strajku

Strajk jest ostatecznym środkiem jaki może, ale nie musi, podjąć związek zawodowy w celu rozwiązania sporu zbiorowego. Trzeba bowiem zaznaczyć, że brak porozumienia z pracodawcą nie determinuje rozpoczęcia przez pracowników strajku.

Strajkiem jest zbiorowe powstrzymywanie się pracowników od wykonywania pracy. W związku jednak z tym, iż jest to działanie legalne, pracodawca nie może podjąć żadnych działań dyscyplinarnych wobec pracowników, którzy do niego przystąpili. Ogłoszenie strajku powinno nastąpić na co najmniej 5 dni przed jego rozpoczęciem po uzyskaniu zgody większości głosujących pracowników, jeżeli w głosowaniu wzięło udział co najmniej 50 % załogi (strajk zakładowy). Należy przy tym pamiętać, że strajk jest dobrowolny, w związku z czym pracownik nie jest zobowiązany do jego przystąpienia. Jeżeli jednak podejmie taką decyzję, przez czas trwania strajku ma on prawo do świadczeń z ubezpieczenia społecznego oraz stosunku pracy, z wyjątkiem prawa do wynagrodzenia.

Istotne jest jednak, że nie wszyscy pracownicy mogą skorzystać z prawa do strajku. Zakazane jest bowiem strajkowanie w sytuacji, gdy przerwanie pracy miałoby nastąpić na stanowiskach pracy, urządzeniach i instalacjach, na których zaniechanie pracy zagraża życiu o zdrowiu ludzkiemu lub bezpieczeństwu państwa. W związku z tym, iż w ustawie brak jest wyraźnego katalogu stanowisk pracy, których dotyczy zakaz, w doktrynie prawa pracy wymienia się m.in. pracowników jednostek organizacyjnych służby zdrowia, opieki społecznej, energetyki, transportu, służb komunalnych czy ratownictwa. Prawa do strajku nie mają również funkcjonariusze jednostek Policji i Sił Zbrojnych RP, Służby Więziennej, Straży Granicznej, ABW, CBA i innych, pracownicy organów władzy państwowej, administracji rządowej i samorządowej oraz w sądów i prokuratur.

Jeżeli nie strajk, to…?

W obronie praw i interesów pracowniczych, w zakresie warunków pracy i płacy lub świadczeń socjalnych oraz praw i wolności związkowych pracowników lub innych grup, które mają prawo zrzeszania się w związki zawodowe, po dokonaniu rokowań możliwe jest podjęcie akcji protestacyjnej, czyli pozastrajkowej formy rozwiązania sporu zbiorowego.

Akcja protestacyjna może zostać przeprowadzona wyłącznie bez przerywania przez pracowników pracy oraz w sposób niezagrażający życiu lub zdrowiu ludzkiemu. Co istotne, prawo do jej przeprowadzenia przysługuje również tym pracownikom, którzy nie mają prawa do strajku. Należy jednak pamiętać, że przepisy szczególne wyłączają możliwość uczestniczenia niektórym grupom pracowników również w akcjach protestacyjnych, jeżeli zakłócają one normalne funkcjonowanie urzędu. Dotyczy to m.in. członków korpusu służby cywilnej, urzędników państwowych, pracowników Najwyższej Izby Kontroli, czy też radców Prokuratorii Generalnej Rzeczpospolitej Polskiej.

Akcje protestacyjne mogą przybierać różne formy: oflagowanie lub oplakatowanie budynków pracodawcy, akcje ulotkowe organizowane na wiecach czy manifestacje. Zdarza się również, iż pracownicy okazują swój protest w postaci zwolnionego tempa pracy (tzw. strajk włoski) czy też drobiazgowo wykonując wszelkie czynności (tzw. strajk gorliwości). Te dwie ostatnie formy akcji protestacyjnej nie są jednak jednoznacznie uznawane za legalne, ponieważ stanowią one wprawdzie realizację obowiązków pracowniczych, jednak poziom ich utrudnienia oraz sposób ich wykonywania są w rzeczywistości pozornym wykonywaniem obowiązków.

Podsumowanie

Spór zbiorowy, który zaistnieje w zakładzie pracy może stanowić znacznie utrudnienie dla obu stron stosunku pracy. Należy jednak pamiętać, że droga, jaką zarówno pracodawca, jak i związek zawodowy muszą przejść w celu zawarcia porozumienia jest długa. Wobec tego istotne jest, aby w miarę możliwości nie eskalować istniejącego już konfliktu i doprowadzić do jak najszybszego rozwiązania problemu. Zważyć należy, że spór zbiorowy nie powinien stanowić formy wymuszenia na pracodawcy żądań pracowniczych, a sposób na opracowanie najbardziej optymalnego stanowiska, które pomoże zaspokoić interesy obu stron stosunku pracy.

Sposoby rozwiązywania sporu zbiorowego w zakładzie pracy

Autor: Katarzyna Grygo

Źródło: Kancelaria Nowicki i Ziemczyk

Autopromocja

REKLAMA

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code
Podatek PIT - część 2
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Zeznanie PIT-37 za 2022 r. można złożyć w terminie do:
30 kwietnia 2023 r. (niedziela)
2 maja 2023 r. (wtorek)
4 maja 2023 r. (czwartek)
29 kwietnia 2023 r. (sobota)
Następne
Księgowość
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Nowości w KSeF: faktury papierowe czasowo poza KSeF, faktury konsumenckie, złożone załączniki. Konsultacje Ministerstwa Finansów

W dniu 18 lipca 2024 r. w Ministerstwie Finansów przy ul. Świętokrzyskiej 12 odbyło się kolejne spotkanie konsultacyjne dotyczące Krajowego Systemu e-Faktur zorganizowane przez Ministerstwo Finansów i Krajową Administrację Skarbową. Przedstawiciele MF podsumowali dotychczasowe prekonsultacje zmian w zakresie obowiązkowego KSeF. Eksperci Ministerstwa Finansów zaprezentowali też propozycje rozwiązań biznesowych tj. wymianę środowiska KSeF na docelowe, wdrożenie załączników i aktualizację struktury e-faktury,  a także planowane rozwiązania i nowe funkcjonalności KSeF.

Nowe dane o wynagrodzeniach Polaków. GUS odsłania karty

GUS opublikował dane dotyczące przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw w czerwcu 2024 r. Przeciętna płaca wyniosła 8144,83 zł. Wzrost okazał się niższy od prognozowanego przez ekspertów. Mamy też nowe statystyki dotyczące zatrudnienia.

Podatek od nieruchomości od obiektów sportowych. Będą zmiany od 2025 roku. Czy podatek obejmie place zabaw?

W ramach analiz opublikowanego projektu zmian w podatku od nieruchomości, chwilę uwagi należy poświęcić obiektom sportowym. Jako że standardowo ich wartość nie należy do niskich, ewentualne ruchy w tym zakresie, mogą generować istotne skutki podatkowe. Aczkolwiek, akurat w tym obszarze, MF zaproponował też trochę korzyści. Niekorzyści też.

Większe sumy gwarancyjne w OC posiadaczy pojazdów i rolników. Jednolity formularz zaświadczeń o przebiegu ubezpieczenia. Rząd przyjął projekt nowelizacji

W dniu 16 lipca 2024 r. Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy, która ma dostosować polskie prawo do unijnych przepisów dotyczących ubezpieczenia OC za szkody, które powstały w związku z ruchem pojazdów mechanicznych. Projekt ten przewiduje m.in. zwiększenie minimalnych sum gwarancyjnych w ubezpieczeniu OC posiadaczy pojazdów mechanicznych a także rolników. Czy w związku z tymi zmianami wzrosną ceny polis OC?

REKLAMA

Drastyczne podwyżki akcyzy na wyroby tytoniowe. Najwięcej na płyn do e-papierosów, aż o 75 proc.

Rząd chce wprowadzić drastyczne podwyżki akcyzy na wyroby tytoniowe. Ich skala ma być kilkukrotnie większa, niż zakładała mapa akcyzowa. Już w 20225 r. akcyza na wyroby tytoniowe ma wzrosnąć: o 25 proc. na papierosy, o 38 proc. na tytoń do palenia oraz o 50 proc. na wkłady do podgrzewaczy tytoniu. Będzie podwyżka również płynów do e-papierosów, na które w 2025 r. akcyza wzrośnie aż o 75 proc.

Zakup sprzętu IT? Czasem lepiej wynająć. Na czym polega DaaS?

Na czym polega model biznesowy Device as a Service (DaaS)? Komu i kiedy się opłaca? Co sprawia, że jest to rosnący trend nie tylko w polskich firmach?

Twój biznes działa dobrze ale pieniądze gdzieś wyciekają. Ekspert podpowiada gdzie szukać przyczyn i źródeł wycieków

Takie pytanie często zadają sobie przedsiębiorcy, którzy osiągając spore przychody, realizując duże i zyskowne projekty nagle stwierdzają brak gotówki na koncie. Dlaczego tak się dzieje? Gdzie są pieniądze? Na te i inne pytania odpowiada dr nauk ekonomicznych Elżbieta Sobów – specjalistka ds. finansów z kilkudziesięcioletnim doświadczeniem.

Korekta podatku naliczonego: kiedy trzeba rozliczyć fakturę korygującą

Jak należy rozliczyć faktury korygujące? Podatnik będący nabywcą zgłosił reklamację oraz otrzymał mailową odpowiedź, w której sprzedawca uznał reklamację i wskazał kwotę korekty. Wiadomości mailowe są z marca 2024 r., a korekta wpłynęła w kwietniu 2024 r. Podatnik odliczył VAT naliczony z faktury pierwotnej w marcu 2024 r. Czy korektę należy rozliczyć w marcu 2024? 

REKLAMA

Prezesa skazano za zaległości podatkowe spółki. Ale to sąd popełnił błąd

Samo tylko objęcie funkcji prezesa zarządu spółki nie może powodować automatycznego przyjęcia na siebie odpowiedzialności karnej za cudze działania. Tak uznał Rzecznik Praw Obywatelskich, informując o wniesieniu skargi kasacyjnej na korzyść prezesa spółki, którego sąd skazał za nieodprowadzenie zaliczek na podatek dochodowy, powstałych w okresie gdy nie objął jeszcze funkcji.

Podatek od nieruchomości obejmie nawet panele fotowoltaiczne. Takie zmiany już od 2025 roku

Zmiany w podatku od nieruchomości zmierzają do opodatkowania urządzeń energetycznych, np. paneli fotowoltaicznych. Budowle mają być opodatkowane jako całość techniczno-użytkowa. Podatkiem od nieruchomości (inaczej niż obecnie) już od 2025 roku objęte zostaną więc wszystkie elementów farmy fotowoltaicznej (w tym panele).

REKLAMA