| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Księgowość > Obrót gospodarczy > Fundacje, stowarzyszenia > Kto sprawuje nadzór nad fundacjami i stowarzyszeniami

Kto sprawuje nadzór nad fundacjami i stowarzyszeniami

Działalność stowarzyszeń i fundacji podlega dość szeroko określonemu nadzorowi. Zakres nadzoru, organy nadzorujące oraz metody i podstawy sprawowania nadzoru są różne dla obu rodzajów jednostek. Ustawa o fundacjach nie posługuje się, co prawda, wprost pojęciem kontroli lub nadzoru, jednak na podstawie treści jej poszczególnych postanowień można ustalić organy kontroli i nadzoru oraz ich uprawnienia w tym zakresie. W ustawie Prawo o stowarzyszeniach wprost określono zarówno zakres, jak i organy sprawujące nadzór.


W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na same pojęcia nadzoru i kontroli oraz istniejące między nimi różnice. Powszechnie przyjęło się, że nadzór jest pojęciem szerszym od kontroli. Obejmuje on bowiem nie tylko - jak to ma miejsce w przypadku kontroli - prawo do ustalenia stanu faktycznego, ale też prawo korygowania działalności jednostki nadzorowanej.

Kto jest uprawniony do nadzoru fundacji

O wpisaniu fundacji do Krajowego Rejestru Sądowego decyduje sąd rejestrowy - przy czym o fakcie tym sąd zobowiązany jest zawiadomić ministra właściwego ze względu na zakres działania oraz cele fundacji oraz starostę właściwego ze względu na siedzibę fundacji - przesyłając im jednocześnie statut.

Z powyższego zapisu wynika więc, że obecnie organami nadzorczymi fundacji są: właściwy ze względu na zakres działania i cele fundacji minister oraz miejscowo właściwy starosta.

Właściwego ministra ustala się, co do zasady, na podstawie zapisów statutu fundacji. Gdy jednak statut w tym zakresie milczy, wówczas ministra powinien wskazać bezpośrednio sąd rejestrowy (wskazanie powinno znaleźć odzwierciedlenie w rejestrze).

Właściwego starostę określa się według kryterium siedziby fundacji.

Starosta będzie właściwy również w wypadkach prowadzenia działalności przez fundację na obszarze całego kraju. Z tym jednak, że w stosunku do fundacji korzystającej ze środków publicznych i prowadzącej działalność na obszarze całego kraju - w zakresie działalności prowadzonej na obszarze właściwości miejscowej samorządu powiatowego - nadzór wykonuje również starosta tego powiatu (niekoniecznie zatem starosta siedziby fundacji, lecz miejsca prowadzenia przez nią działalności - tj. w sytuacji gdy inna jest siedziba, a inne miejsce wykonywania działalności).

Dodatkowo, obok wskazanych podmiotów administracji, organem nadzoru będzie dla fundacji również - a raczej przede wszystkim - sąd rejestrowy. I tak, w myśl przepisów ustawy o fundacjach, o zgodności działania fundacji z przepisami prawa i ze statutem, a także z celem, w jakim fundacja została ustanowiona, orzeka sąd w postępowaniu nieprocesowym.

Przepisy szczególne określają również inne podmioty, które sprawują nadzór - niezależny od nadzoru państwowego. Dotyczy to fundacji utworzonych przez kościoły. W takich wypadkach zasadą jest, że organem nadzoru będzie osoba prawna będąca fundatorem lub wskazana w statucie fundacji.

Co do zasady, nadzór nad fundacją sprowadza się do sprawdzenia zgodności działalności fundacji z prawem i statutem oraz celami fundacji.

Uprawnienia organów nadzoru ograniczone są do występowania do sądu z wnioskami o zastosowanie określonego środka nadzoru oraz do wyznaczenia odpowiedniego terminu do usunięcia uchybień w działalności zarządu albo do żądania dokonania w wyznaczonym terminie zmiany zarządu. To właśnie sąd, na wniosek właściwego ministra lub starosty, orzeka o zgodności działania fundacji z przepisami prawa i statutem oraz z celem, w jakim fundacja została ustanowiona.

Właściwy minister lub starosta może wystąpić do sądu o uchylenie uchwały zarządu fundacji, pozostającej w rażącej sprzeczności z jej celem, z postanowieniami statutu fundacji lub z przepisami prawa. Organ ten może jednocześnie zwrócić się do sądu o wstrzymanie wykonania uchwały do czasu rozstrzygnięcia sprawy.

Jeżeli zaś działanie zarządu fundacji w istotny sposób narusza przepisy prawa lub postanowienia jej statutu albo jest niezgodne z jej celem, organ nadzoru może wyznaczyć odpowiedni termin do usunięcia tych uchybień w działalności zarządu albo może żądać dokonania w wyznaczonym terminie zmiany zarządu fundacji.

Po bezskutecznym upływie takiego terminu albo w razie dalszego uporczywego działania zarządu fundacji w sposób niezgodny z prawem, statutem lub celem fundacji - organ może wystąpić do sądu o zawieszenie zarządu fundacji i wyznaczenie zarządcy przymusowego. Zarządca przymusowy będzie w takim wypadku reprezentować fundację w sprawach wynikających z zarządu - w tym również w postępowaniu sądowym. Będzie on również zobowiązany wykonywać czynności potrzebne do prawidłowego działania fundacji.

Uchylenie postanowienia o ustanowieniu zarządcy sąd wyda na wniosek zarządu fundacji dopiero wówczas, gdy z okoliczności sprawy wynikać będzie, że działania stanowiące podstawę jego ustanowienia zostały zaniechane.

reklama

Narzędzia księgowego

POLECANE

WYWIADY

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Jednolity Plik Kontolny

Eksperci portalu infor.pl

Polskie Stowarzyszenie Producentów Styropianu

Ekspert w dziedzinie ociepleń

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »