| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJE | KARIERA | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Księgowość > Poradniki > Księgowanie rozrachunków z zagranicą

Księgowanie rozrachunków z zagranicą

Transakcje z kontrahentami z zagranicy w księgach rachunkowych przedsiębiorcy krajowego ewidencjonuje się w walucie polskiej. Powstają w związku z tym różnice kursowe. Mają one odzwierciedlenie w bilansie albo w rachunku zysków i strat.

W księgach rachunkowych można kompensować należności i zobowiązania dotyczące tego samego kontrahenta również te wyrażone w walutach obcych. Art. 498 par. 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. nr 16, poz. 93 z późn. zm.) dopuszcza możliwość kompensowania swojej wierzytelności z wierzytelnością drugiej strony, pod warunkiem że dwie osoby są jednocześnie względem siebie dłużnikami i wierzycielami oraz przedmiotem obu wierzytelności są pieniądze (lub rzeczy tej samej jakości oznaczone tylko co do gatunku). Ponadto obie wierzytelności powinny być wymagalne i możliwe do dochodzenia przed sądem lub innym organem państwowym. W myśl art. 498 par. 2 kodeksu cywilnego, kompensata skutkuje wzajemnym umorzeniem obu wierzytelności do wysokości wierzytelności niższej.
W praktyce gospodarczej bardzo często dochodzi do sytuacji, w której strony transakcji raz występują jako dostawcy określonych dóbr lub usług, następnym zaś razem jako odbiorcy. Taka sytuacja – wzajemnego świadczenia sobie usług – powoduje, że operacje gospodarcze prowadzone z tym samym kontrahentem skutkują powstaniem w księgach rachunkowych zarówno ich należności z tytułu świadczenia dostaw, jak i zobowiązań wobec dostawcy określonych dóbr. Kompensaty dokonuje się przez złożenie drugiej stronie transakcji oświadczenia, które ma moc wsteczną od chwili, kiedy potrącenie stało się możliwe. Należy pamiętać również o warunkach przewidzianych przepisami prawa cywilnego, które wyłączają możliwość zastosowania potrącenia. W myśl art. 505 kodeksu cywilnego, nie mogą zostać umorzone poprzez potrącenie wierzytelności nieulegające zajęciu (np. zobowiązania zabezpieczone na majątku spółki), wierzytelności o dostarczenie środków utrzymania, wierzytelności wynikające z czynów niedozwolonych oraz wierzytelności, co do których potrącenie jest wyłączone przez przepisy szczególne.
Najczęstszymi sytuacjami, w których mamy do czynienia z kompensatą należności i zobowiązań, są rozliczenia saldami (zgodnie z ustalonymi w umowie okresami i terminami rozliczeń) oraz rozliczenia w ramach umów barterowych.
W sytuacji kompensowania rozrachunków wyrażonych w walutach obcych należy ponadto mieć na uwadze dosyć dyskusyjną kwestię, jaką z całą pewnością jest problem ujęcia różnic kursowych powstałych z tytułu wzajemnych kompensat rozrachunków jako kosztów lub przychodów podatkowych. Istnieje wiele interpretacji organów podatkowych mówiących o tym, że wspomniane różnice kursowe nie mają wpływu na podstawę opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych. Interpretacje te, mimo iż przyznają, że potrącenie jest formą regulowania wzajemnych zobowiązań i należności, wskazują jednocześnie na brak występowania przesłanki „faktycznej zapłaty”, o której mowa w ustawie z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 54, poz. 654 z późn. zm.). Tym samym interpretacje organów podatkowych często zakazują traktowania różnic kursowych z tytułu potrąceń jako przychodów i kosztów w rozumieniu ustawy podatkowej. Natomiast przedstawiciele doktryny sugerują, iż należałoby w tym przypadku posłużyć się wnioskowaniem per analogiam (tj. potraktowaniem potrącenia analogicznie do zapłaty), którego stosowanie w prawie podatkowym, chociaż z pewnymi wyjątkami, jest akceptowane.
reklama

Polecamy artykuły

Narzędzia księgowego

POLECANE

WYWIADY

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Jednolity Plik Kontolny

Eksperci portalu infor.pl

Marcin Pietrusiński

Doradca podatkowy

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »
Notyfikacje
Czy chcesz otrzymywać informacje o najnowszych zmianach? Zaakceptuj powiadomienia od ksiegowosc.Infor.pl
Powiadomienia można wyłączyć w preferencjach systemowych
NIE
TAK