| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Księgowość > Poradniki > Księgowanie rozrachunków z zagranicą

Księgowanie rozrachunków z zagranicą

Transakcje z kontrahentami z zagranicy w księgach rachunkowych przedsiębiorcy krajowego ewidencjonuje się w walucie polskiej. Powstają w związku z tym różnice kursowe. Mają one odzwierciedlenie w bilansie albo w rachunku zysków i strat.

W księgach rachunkowych można kompensować należności i zobowiązania dotyczące tego samego kontrahenta również te wyrażone w walutach obcych. Art. 498 par. 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. nr 16, poz. 93 z późn. zm.) dopuszcza możliwość kompensowania swojej wierzytelności z wierzytelnością drugiej strony, pod warunkiem że dwie osoby są jednocześnie względem siebie dłużnikami i wierzycielami oraz przedmiotem obu wierzytelności są pieniądze (lub rzeczy tej samej jakości oznaczone tylko co do gatunku). Ponadto obie wierzytelności powinny być wymagalne i możliwe do dochodzenia przed sądem lub innym organem państwowym. W myśl art. 498 par. 2 kodeksu cywilnego, kompensata skutkuje wzajemnym umorzeniem obu wierzytelności do wysokości wierzytelności niższej.
W praktyce gospodarczej bardzo często dochodzi do sytuacji, w której strony transakcji raz występują jako dostawcy określonych dóbr lub usług, następnym zaś razem jako odbiorcy. Taka sytuacja – wzajemnego świadczenia sobie usług – powoduje, że operacje gospodarcze prowadzone z tym samym kontrahentem skutkują powstaniem w księgach rachunkowych zarówno ich należności z tytułu świadczenia dostaw, jak i zobowiązań wobec dostawcy określonych dóbr. Kompensaty dokonuje się przez złożenie drugiej stronie transakcji oświadczenia, które ma moc wsteczną od chwili, kiedy potrącenie stało się możliwe. Należy pamiętać również o warunkach przewidzianych przepisami prawa cywilnego, które wyłączają możliwość zastosowania potrącenia. W myśl art. 505 kodeksu cywilnego, nie mogą zostać umorzone poprzez potrącenie wierzytelności nieulegające zajęciu (np. zobowiązania zabezpieczone na majątku spółki), wierzytelności o dostarczenie środków utrzymania, wierzytelności wynikające z czynów niedozwolonych oraz wierzytelności, co do których potrącenie jest wyłączone przez przepisy szczególne.
Najczęstszymi sytuacjami, w których mamy do czynienia z kompensatą należności i zobowiązań, są rozliczenia saldami (zgodnie z ustalonymi w umowie okresami i terminami rozliczeń) oraz rozliczenia w ramach umów barterowych.
W sytuacji kompensowania rozrachunków wyrażonych w walutach obcych należy ponadto mieć na uwadze dosyć dyskusyjną kwestię, jaką z całą pewnością jest problem ujęcia różnic kursowych powstałych z tytułu wzajemnych kompensat rozrachunków jako kosztów lub przychodów podatkowych. Istnieje wiele interpretacji organów podatkowych mówiących o tym, że wspomniane różnice kursowe nie mają wpływu na podstawę opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych. Interpretacje te, mimo iż przyznają, że potrącenie jest formą regulowania wzajemnych zobowiązań i należności, wskazują jednocześnie na brak występowania przesłanki „faktycznej zapłaty”, o której mowa w ustawie z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 54, poz. 654 z późn. zm.). Tym samym interpretacje organów podatkowych często zakazują traktowania różnic kursowych z tytułu potrąceń jako przychodów i kosztów w rozumieniu ustawy podatkowej. Natomiast przedstawiciele doktryny sugerują, iż należałoby w tym przypadku posłużyć się wnioskowaniem per analogiam (tj. potraktowaniem potrącenia analogicznie do zapłaty), którego stosowanie w prawie podatkowym, chociaż z pewnymi wyjątkami, jest akceptowane.
reklama

Narzędzia księgowego

POLECANE

WYWIADY

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Jednolity Plik Kontolny

Eksperci portalu infor.pl

Tomasz Sobaś

Aplikant radcowski

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »