REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Sukcesja przedsiębiorstwa osoby fizycznej – zasady, terminy, prawa i obowiązki zarządcy sukcesyjnego

Lubasz i Wspólnicy
Kancelaria Radców Prawnych
Sukcesja przedsiębiorstwa osoby fizycznej – zasady, terminy, prawa i obowiązki zarządcy sukcesyjnego
Sukcesja przedsiębiorstwa osoby fizycznej – zasady, terminy, prawa i obowiązki zarządcy sukcesyjnego
ShutterStock

REKLAMA

REKLAMA

Ustawa o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej miała być odpowiedzią na nierzadki problem kontynuacji działalności gospodarczej w przypadku śmierci prowadzącej ją osoby fizycznej. Dotychczas przedsiębiorstwo po śmierci jego właściciela faktycznie przestawało istnieć, co wiązało się z dużymi kłopotami dla jego pracowników i kontrahentów. W związku z powyższym wprowadzono instytucję tzw. zarządu sukcesyjnego.

Powołanie zarządu sukcesyjnego

Zgodnie z nowymi przepisami, zarządca sukcesyjny może zostać powołany na dwa sposoby: za życia przedsiębiorcy – przez niego samego lub po śmierci przedsiębiorcy – przez wymienione w ustawie osoby uprawnione. W tym drugim przypadku powołanie zarządcy powinno nastąpić w terminie 2 miesięcy od śmierci przedsiębiorcy. Do kręgu osób, które mogą podjąć decyzję o powołaniu zarządcy sukcesyjnego po śmierci właściciela, należą: małżonek, któremu przysługuje udział w przedsiębiorstwie, spadkobiercy ustawowi, którzy przyjęli spadek, spadkobiercy testamentowi lub zapisobiercy windykacyjni, którzy przyjęli spadek.

Autopromocja

W celu powołania zarządcy należy sporządzić oświadczenie o powołaniu i uzyskać pisemną zgodę powołanego na pełnienie tej funkcji, oraz zgłosić powołanie zarządcy do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. Zgłoszenie do CEIDG jest bezpłatne i można dokonać go przez Internet lub we właściwym urzędzie, wypełniając odpowiednie formularze.

Zarządcą sukcesyjnym może być wyłącznie osoba fizyczna posiadająca pełną zdolność do czynności prawnych, może to być np. jeden ze spadkobierców lub prokurent. Sam zarządca nie musi być przedsiębiorcą wpisanym do CEIDG. Zasadniczo ustanawia się jednego zarządcę, ale możliwe jest powołanie tzw. zarządcy rezerwowego, który zajmie się firmą, jeśli obecny zarządca nie będzie mógł pełnić tej funkcji.

Prawa i obowiązki zarządcy sukcesyjnego

Zarządca sukcesyjny może samodzielnie zarządzać przedsiębiorstwem w sprawach bieżących. W obrocie posługuje się własnymi danymi oraz firmą zmarłego przedsiębiorcy, dodając do niej oznaczenie „w spadku”, a także numerem identyfikacji podatkowej zmarłego przedsiębiorcy. Działa w imieniu własnym, ale na rachunek właścicieli przedsiębiorstwa w spadku. Za zobowiązania powstałe w trakcie zarządu sukcesyjnego odpowiadają więc solidarnie właściciele przedsiębiorstwa w spadku. Jedynie jeśli przed sądem wykażą oni, że zarządca nieprawidłowo gospodaruje majątkiem firmy, mogą dochodzić od niego rekompensaty.

Zarządca dysponuje rachunkiem bankowym przedsiębiorstwa (konto firmy nie jest automatycznie zamykane przez bank z chwilą śmierci przedsiębiorcy), jest zobowiązany i uprawniony do wykonywania umów, np. realizacji zleceń, wykonywania usług, dostaw, płatności. Jeżeli zarządca został powołany jeszcze przez przedsiębiorcę, to umowy są płynnie kontynuowane, natomiast jeśli przedsiębiorca nie powołał zarządcy, każda ze stron umowy może powstrzymać się od jej wykonywania do czasu ustanowienia zarządcy przez spadkobierców, w tym czasie nie są naliczane odsetki ani kary umowne.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

W zakresie rozliczeń podatkowych zarządca sukcesyjny podlega takim samym zasadom, jak zmarły przedsiębiorca, przy czym w przypadku podatku od towaru i usług powinien zaktualizować zgłoszenie rejestracyjne VAT-R. Może pozywać i być pozywany za zobowiązania przedsiębiorstwa.

Niezwłocznie po ustanowieniu zarządca powinien sporządzić przed notariuszem spis inwentarza. Nie odpowiada osobistym majątkiem za długi firmy, jednak ponosi odpowiedzialność za działanie na szkodę przedsiębiorstwa. Zarządca za swoje czynności może pobierać wynagrodzenie, natomiast właściciele przedsiębiorstwa (spadkobiercy) maja prawo do zysku, wypłacanego raz do roku.

Inne skutki śmierci przedsiębiorcy

Zarządca powołany przez przedsiębiorcę przejmuje obowiązki związane z wykonywaniem umów o pracę – umowy te wygasną dopiero wraz z wygaśnięciem zarządu sukcesyjnego. Jeżeli przedsiębiorca nie powołał zarządcy, umowy o pracę wygasają w ciągu 30 dni od śmierci przedsiębiorcy – w tym okresie tzw. osoba uprawniona do czynności zachowawczych albo zarządca powołany przez spadkobierców może zawrzeć z pracownikiem porozumienie o kontynuowaniu zatrudnienia.

Śmierć przedsiębiorcy nie powoduje już automatycznego wygaśnięcia zezwoleń i koncesji, jednak aby zachować je w mocy zarządca sukcesyjny powinien w terminie 3 miesięcy od ustanowienia złożyć wniosek o potwierdzenie możliwości wykonywania tych decyzji. Zezwolenia lub koncesje mogą być również przeniesione na właściciela przedsiębiorstwa w spadku, jeżeli złoży on stosowny wniosek za zgodą pozostałych właścicieli przedsiębiorstwa w terminie 6 miesięcy od śmierci przedsiębiorcy albo wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego.

Śmierć przedsiębiorcy nie oznacza też wykreślenia wpisów w rejestrze działalności regulowanej, pod warunkiem, że w ciągu miesiąca od ustanowienia zarządcy sukcesyjnego zostanie złożony wniosek o zmianę wpisu (dodanie oznaczenia „w spadku”) i oświadczenie, że spełnione są warunki wymagane do wykonywania danej działalności.

Czas trwania zarządu sukcesyjnego

Zarząd sukcesyjny trwa co do zasady 2 lata od śmierci przedsiębiorcy, jednak z ważnych powodów sąd może przedłużyć ten okres do 5 lat. Zarząd sukcesyjny lub możliwość jego powołania może wygasnąć, jeżeli w ciągu 2 miesięcy od śmierci przedsiębiorcy nikt nie przyjął spadku, stwierdzono nabycie przedsiębiorstwa w spadku przez jednego spadkobiercę/ zapisobiercę, jedna osoba nabyła całe przedsiębiorstwo (np. wniesiono je aportem do spółki), zarządca został wykreślony z CEIDG i w ciągu miesiąca nie powołano nowego, ogłoszono upadłość firmy lub nastąpił dział spadku.

Polecamy: INFORLEX Ekspert

Polecamy: INFORLEX Biznes

Czynności zachowawcze

Jeżeli przedsiębiorca nie wyznaczył zarządcy sukcesyjnego, to jego prawdopodobni spadkobiercy (następcy prawni - małżonek, dzieci) mogą w ciągu 2 miesięcy dokonywać niezbędnych czynności do przetrwania firmy. Są to tzw. czynności zachowawcze. Kontynuowanie działalności w ramach czynności zachowawczych należy zgłosić naczelnikowi urzędu skarbowego właściwemu ze względu na miejsce prowadzenia działalności.

Jeżeli żadna z osób uprawnionych do dokonywania czynności zachowawczych nie będzie chciała prowadzić spraw firmy lub nie będzie miała niezbędnych kwalifikacji, to wykonywanie wszelkich umów i innych czynności zostaje wstrzymane (zawieszone) na okres 2 miesięcy. Po tym czasie firma albo będzie kontynuowała swoją działalność albo zostanie zamknięta.

Nierozwiązane problemy

Ustawa nie rozwiązuje wszystkich problemów z kontynuowaniem działalności przedsiębiorcy, a jej stosowanie może być trudne szczególnie w przypadku, gdy zarządcy nie ustanowił sam przedsiębiorca, ale zadanie to spoczywa na spadkobiercach. Do powołania zarządcy wymagana jest zgoda osób, którym łącznie przysługuje udział w przedsiębiorstwie w spadku większy niż 85 procent, co w praktyce oznacza, że wszyscy spadkobiercy muszą zgodzić się na osobę zarządcy. Wydaje się jednak, że mimo to regulacja zyska uznanie przedstawicieli wielu jednoosobowych firm.

Ustawa o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej z 5 lipca 2018 r. (Dz.U. z 2018 r. poz. 1629).

Autopromocja

REKLAMA

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
QR Code
Podatek PIT - część 2
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Zeznanie PIT-37 za 2022 r. można złożyć w terminie do:
30 kwietnia 2023 r. (niedziela)
2 maja 2023 r. (wtorek)
4 maja 2023 r. (czwartek)
29 kwietnia 2023 r. (sobota)
Następne
Księgowość
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Podatek u źródła (WHT) w świetle nowych technologii

Podatek u źródła (WHT) może stanowić wyzwanie dla branży informatycznej, w kontekście stale rozwijającej się technologii. Z chęci świadczenia kompleksowych usług, przedsiębiorstwa nabywają różnego rodzaju oprogramowania, dostępy do platform, usługi w chmurze, serwery, urządzenia przemysłowe czy usługi niematerialne. Wykorzystanie najnowszej technologii jest niezbędne, aby oferowane usługi pozostały konkurencyjne na rynku. Często dostawcami takich produktów są zagraniczne spółki, co rodzi wątpliwości – czy nabycie tego rodzaju usług wiąże się z ryzykiem w podatku u źródła?

Obligacje skarbowe - czerwiec 2024 r. Zmiana oprocentowania obligacji oszczędnościowych (detalicznych)

Ministerstwo Finansów w komunikacie z 24 kwietnia 2024 r. poinformowało o oprocentowaniu i ofercie obligacji oszczędnościowych Skarbu Państwa nowych emisji, które będą sprzedawane w czerwcu 2024 roku. Oprocentowanie i marże tych obligacji uległy zmianie w porównaniu do oferowanych w maju br. Od 27 maja można nabywać nową emisję obligacji skarbowych w drodze zamiany.

Zwrot podatku z Austrii – ile, dla kogo, jak uzyskać (formalności)

Austria to zyskujący na popularności kierunek emigracji zarobkowej wśród Polaków. Jeśli podejmowane zatrudnienie jest legalne, z łatwością można ubiegać się o zwrot podatku z tego kraju. Wysokość zwrotu może być naprawdę spora, przy małym nakładzie wysiłku ze strony podatnika. 

Dłuższy okres ważności znaków akcyzy do końca 2024 r.

Aktualnie znajdują się w legalnej sprzedaży wyroby winiarskie oznaczone znakami akcyzy, których ważność została przedłużona do 31 grudnia 2024 r.

Sanatorium na koszt ZUS 2024 - choroby psychosomatyczne. Nerwice, lęki, depresja, ciężki stres i inne. Jak uzyskać skierowanie?

Zakład Ubezpieczeń Społecznych informuje, że cały czas – także w 2024 roku - można skorzystać z rehabilitacji leczniczej w sanatorium na koszt ZUSu. Dotyczy to różnych schorzeń, także psychosomatycznych. 

Podatek od nieruchomości w przypadku najmu lokali mieszkalnych. Kiedy stawka niższa a kiedy nawet 28 razy wyższa?

Wynajęcie swojego mieszkania lub domu nie zwalnia właściciela z obowiązku zapłaty podatku od nieruchomości. Ale w tym przypadku wątpliwe jest jaka stawka podatku od nieruchomości jest właściwa. Ta dla budynków mieszkalnych, czy dla budynków mieszkalnych zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej? Problem jest istotny, bo ta druga stawka jest ponad 28 razy wyższa.

Jak długo przechowywać firmowe dokumenty podatkowe?

Jak długo przechowywać firmowe dokumenty podatkowe? Przepisy wskazują na obowiązek przechowania dokumentacji podatkowej do czasu upływu okresu przedawnienia zobowiązania podatkowego, czyli przez pięć lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku (o ile nie został zawieszony/przerwany bieg terminu przedawnienia).

Wniosek o zaliczenie nadpłaty na przyszłe podatki

Wniosek o zaliczenie nadpłaty na przyszłe podatki. Podatnikowi przysługuje możliwość złożenia wniosku o zaliczenie w całości lub w części nadpłaty podatku na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych. Ma do tego prawo, gdy spełnione są przesłanki zawarte w przepisach Ordynacji podatkowej.

Ulgi w spłacie podatków (odroczenie, rozłożenie na raty, umorzenie). Dla kogo? Kiedy? Warunki udzielenia

Ordynacja podatkowa przewiduje w szczególnych sytuacjach możliwość zastosowania wobec podatnika trzech ulg w spłacie podatków lub zaległości podatkowej. Chodzi o odroczenie terminu płatności, rozłożenie zapłaty na raty lub umorzenie całości lub części podatku lub zaległości podatkowej. Kiedy można liczyć na taki gest fiskusa?

Kontrola podatkowa: czy musi być zapowiedziana. Zasada i wyjątki

Kontrola podatkowa, to oczywiście nic przyjemnego dla podatnika ale czasem się zdarza. Na taką okoliczność trzeba być przygotowanym. W szczególności warto wiedzieć, że taka kontrola z urzędu skarbowego powinna być w większości przypadków zapowiedziana z 7-dniowym wyprzedzeniem. Ale od tej zasady są niestety liczne wyjątki. Zobaczmy co na ten temat mówią przepisy.

REKLAMA