Ważne limity pod koniec 2024 r.: VAT, PIT, ryczałt, składka zdrowotna [działalność gospodarcza]

• Próg do VATu
• Skala podatkowa PIT
• Uprawnienia do ryczałtu ewidencjonowanego
• Wysokość składki zdrowotnej przy ryczałcie
• Status małego podatnika
• PIT kasowy - nowość dla podatników

Próg do VATu

Jeśli roczny przychód przedsiębiorcy przekroczy 200 000 zł, pojawi się konieczność rejestracji do VAT i odprowadzania podatku VAT.

Przedsiębiorcy korzystający ze zwolnienia podmiotowego zobowiązani są do rejestracji jako czynni podatnicy podatku VAT w momencie, kiedy ich obroty osiągną wyżej wymieniony limit.  Dzięki danym z uproszczonej ewidencji sprzedaży, podatnik z łatwością zorientuje się, kiedy zbliża się do tej granicy. Gdy to nastąpi, należy dokonać w Urzędzie Skarbowym rejestracji na formularzu VAT-R.

Czynny podatnik VAT zyskuje dodatkowe obowiązki. Przykładem może być konieczność prowadzenia ewidencji sprzedaży i zakupów w celu prawidłowego obliczenia należnego i naliczonego podatku VAT, obowiązek wystawiania faktur VAT oraz terminowego składania miesięcznych lub kwartalnych deklaracji czy plików JPK_VAT. 

Polecamy: Komplet podatki 2025

Skala podatkowa PIT

Przekroczenie 120 000 zł dochodu rocznego skutkuje wejściem na wyższy próg podatkowy – stawka wzrasta wtedy z 12% do 32%.

Opodatkowanie według skali podatkowej to inaczej opodatkowanie na zasadach ogólnych. Można więc odliczyć kwotę wolną od podatku, a od samego dochodu dostępne dla przedsiębiorców ulgi. Dzięki takim zabiegom dochód będzie niższy i przedsiębiorca uniknie wejścia w drugi próg podatkowy. Korzystne jest także rozliczenie wspólnie z małżonkiem, zwłaszcza, jeśli jego dochody są niskie.

Ważnym elementem optymalizacji podatków są koszty. Pozwalają pomniejszyć uzyskany przychód o wydatki związane z prowadzoną działalnością gospodarczą. Dla rozliczających się na zasadach ogólnych wyższe koszty to sposób na obniżenie podatku do zapłaty. Przedsiębiorca może np. zawrzeć pod koniec roku umowę leasingu operacyjnego na samochód, dzięki czemu zaliczy do kosztów opłaty wstępne, koszty manipulacyjne oraz ratę leasingową za grudzień.     

Uprawnienia do ryczałtu ewidencjonowanego

Przekroczenie limitu 2 mln euro*  (9 218 000 PLN) skutkuje koniecznością zmiany formy opodatkowania od nowego roku.
* Przeliczenia dokonujemy według średniego kursu euro ogłoszonego przez NBP na pierwszy dzień roboczy października 2023 roku, który wynosił 4,6091 zł/euro.

Ryczałt, jako uproszczona forma opodatkowania, ma wśród polskich przedsiębiorców wielu zwolenników. Dzięki niskim stawkom podatkowym, mieszczącym się w przedziale pomiędzy 2% a 17%, nie stanowi dużego obciążenia dla podatnika. Ze względu na brak możliwości odliczenia kosztów prowadzonej działalności, sprawdza się głównie w tych branżach, gdzie nakłady są niewielkie. Jako jego zaletę przedsiębiorcy wskazują także prostotę rozliczeń. 

Utrata prawa do ryczałtu może być szczególnie dotkliwa dla osób, które dzięki jego preferencyjnym składkom płacą niższe podatki. W ich przypadku przejście na zasady ogólne oznacza znacznie wyższe zobowiązania podatkowe, dlatego jeśli w kolejnym roku podatkowym chcą nadal rozliczać się w tej formie, muszą skrupulatnie monitorować przychody.

Wysokość składki zdrowotnej przy ryczałcie

Składka zdrowotna na ryczałcie wynosi 9% i jest liczona od procentu przychodu w następujących progach:

• 60% wynagrodzenia przy przychodach do 60 000 zł,
• 100% przy przychodach od 60 001 zł do 300 000 zł,
• 180% przy przychodach powyżej 300 000 zł.

Przedsiębiorcy prowadzący działalność gospodarczą opodatkowaną ryczałtem ewidencjonowanym muszą śledzić swoje przychody. Składka zdrowotna ściśle wiąże się z ich wysokością i jest liczona w ujęciu miesięcznym oraz rocznym. Jeśli wysokość rocznej składki różni się od sumy składek opłaconych miesięcznie, przedsiębiorca będzie musiał uregulować niedopłatę bądź starać się o zwrot nadpłaty. 

Co ważne, przy ryczałcie nie można odliczyć kosztów podatkowych. Przekroczenie wymienionych limitów zawsze wiąże się z obowiązkiem zapłaty wyższej składki zdrowotnej. 

Zdaniem Anity Chmielewskiej, Księgowej KPIR, eksperta ds. VAT UE i poza UE, oraz podatku u źródła z CashDirector S.A., wyższy przychód może się ryczałtowcom zwyczajnie nie opłacać:
- Przedsiębiorca rozliczający się w formie ryczałtu, który pod koniec roku prognozuje u siebie niewielki wzrost przychodów, powinien sprawdzić ze swoim księgowym, czy faktycznie jest to dla niego korzystne. Przychody mogą być zbyt niskie, by zrekompensować wydatki związane z podwyższoną składką zdrowotną. Każdą tego typu sytuację należy analizować indywidualnie.

Status małego podatnika

Mały podatnik PIT/CIT/VAT: Przekroczenie progu 2 mln euro* (9 218 000 PLN) wiąże się z utratą statusu „małego podatnika", co oznacza istotne zmiany w zasadach rozliczeń z Urzędem Skarbowym.
* Przeliczenia dokonuje się według średniego kursu euro ogłoszonego przez NBP na pierwszy dzień roboczy października 2023 roku, który wynosił 4,6091 zł/euro

Dzięki statusowi małego podatnika, firmy opłacające PIT mogą rozliczać się kwartalnie. Z kolei podatnicy zobligowani do płacenia podatku CIT, po spełnieniu dodatkowych warunków skorzystają z preferencyjnej 9-procentowej stawki podatku dochodowego. 

Korzyści małych podatników dotyczą także jednorazowej amortyzacji środków trwałych oraz VATu. Przykładem przywilejów z zakresu podatku od towarów i usług jest możliwość składania kwartalnych deklaracji oraz stosowania kasowej metody rozliczania VATu. 

PIT kasowy - nowość dla podatników

PIT kasowy to opcja dla podatników, których przychody z działalności w poprzednim roku podatkowym nie przekroczyły kwoty 1 mln zł.
PIT kasowy zacznie obowiązywać od 1 stycznia 2025 roku. Limit przychodów uprawniający do zastosowania tego sposobu rozliczeń dotyczy 2024 roku. Anita Chmielewska wyjaśnia, na czym polega nowa metoda:
- Istota PIT-u kasowego polega na odroczeniu obowiązku zapłaty podatku. W tej metodzie przedsiębiorca zapłaci podatek dopiero po otrzymaniu należności za wydany towar lub wykonaną usługę. Obowiązek podatkowy wiąże się tutaj z datą wpłaty, a nie jak przy tradycyjnych rozliczeniach z datą wystawienia faktury. 
Możliwość skorzystania z kasowej metody rozliczeń została mocno ograniczona i obwarowana dodatkowymi wymaganiami. Przedsiębiorcy mający zamiar ją stosować, już teraz powinni zweryfikować wysokość swoich przychodów.

Przekroczenie wymienionych powyżej limitów grozi firmom niekorzystnymi skutkami finansowymi lub utratą ważnych przywilejów. Warto wyjaśnić wątpliwości z księgowym, który podpowie jak pokierować swoją działalnością gospodarczą, w szczególności na koniec roku, gdy wielu przedsiębiorców zbliża się do wyznaczonych limitów.