REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Sukcesja przedsiębiorstwa osoby fizycznej - propozycje BCC

Sukcesja przedsiębiorstwa osoby fizycznej - propozycje BCC
Sukcesja przedsiębiorstwa osoby fizycznej - propozycje BCC

REKLAMA

REKLAMA

Ministerstwo Rozwoju zwróciło się do Business Centre Club z prośbą o konsultację projektu ustawy o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej. Planowany czas wejścia w życie nowych regulacji to 1 stycznia 2018 roku. BCC pozytywnie ocenia fakt podjęcia przez ustawodawcę próby rozwiązania problemu sukcesji przedsiębiorstw jednoosobowych, w tym dostrzeżenia jego istotności dla obrotu gospodarczego. Ustawa przewiduje wiele rozwiązań, które będą stanowiły znaczne ułatwienie dla działalności przedsiębiorców jednoosobowych, m.in.: nadanie podmiotowości podatkowej przedsiębiorstwu w spadku, czy zapewnienie możliwości wykonywania przez zarządcę sukcesyjnego praw i obowiązków zmarłego.

Aby nowa regulacja jak najlepiej funkcjonowała w praktyce i prowadziła do wzrostu udziału firm rodzinnych w polskiej gospodarce, BCC proponuje następujące rozwiązania:

REKLAMA

Autopromocja
  • wydłużenie terminu na powołanie zarządcy sukcesyjnego, ponieważ projekt zakłada jedynie dwa miesiące na jego ustanowienie, przy jednoczesnej konieczności zachowania formy aktu notarialnego,
  • wydłużenie przez ustawodawcę podstawowego czasu działalności zarządcy sukcesyjnego na okres pięciu lat,
  • wprowadzenie przez ustawodawcę obowiązku posiadania przez osobę będącą zarządcą sukcesyjnym profesjonalnego przygotowania do prowadzenia działalności
  • wprowadzenie dodatkowej możliwości wyboru zarządcy sukcesyjnego poprzez umożliwienie podjęcia decyzji np. większością głosów,
  • wprowadzenie rozwiązań zabezpieczających przed konfliktem, np. umożliwienie wyrażenia większościowej zgody na dokonanie czynności przekraczającej zwykły zarząd,
  • stworzenie możliwości powołania instytucji zarządcy sukcesyjnego, również w przypadku stwierdzenia niemożności wykonywania działalności z uwagi na stan zdrowia przedsiębiorcy.

Polecamy: Poradnik Gazety Prawnej 9/18 Firma w spadku – zarząd sukcesyjny

Projekt przewiduje, iż zarządca sukcesyjny umocowany jest do działania jedynie przez okres dwóch lat. Czas ten, w pewnych przypadkach może okazać się niewystarczający, zwłaszcza w przypadku skomplikowanych i złożonych postępowań sądowych prowadzących do uregulowania kwestii spadkowych. Ustawodawca przewidział co prawda możliwość wydłużenia, decyzją sądu, czasu działalności zarządcy sukcesyjnego na okres maksymalnie do pięciu lat, jednak jedynie w razie zaistnienia „ważnych przyczyn”, uzasadniających przedłużenie, a to będzie przesłanka uznaniowa. Zasadnym wydaje się więc wydłużenie przez ustawodawcę podstawowego czasu działalności zarządcy sukcesyjnego na okres pięciu lat, a także wprowadzenie katalogu przesłanek umożliwiających przedłużenie okresu podstawowego przez sąd przy zachowaniu otwartego charakteru katalogu.

Warto również zwrócić uwagę ustawodawcy na kwestię profesjonalizmu osoby powołanej do pełnienia funkcji zarządcy sukcesyjnego. Nie ulega wątpliwości, że dotychczasowy przedsiębiorca prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą najczęściej wykazuje się dużym doświadczeniem biznesowym i dbałością o prowadzenie przedsiębiorstwa. Możliwość powołania na stanowisko zarządcy sukcesyjnego każdej osoby fizycznej, posiadającej pełną zdolność do czynności prawnych, niezależnie od jej kwalifikacji, może stwarzać ryzyko nierzetelnego czy niedbałego prowadzenia dalszej działalności, co w konsekwencji może prowadzić do strat finansowych, czy w skrajnym wypadku nawet konieczności zakończenia działalności. Dlatego też BCC proponuje wprowadzenie przez ustawodawcę obowiązku posiadania przez osobę będącą zarządcą sukcesyjnym profesjonalnego przygotowania do prowadzenia działalności, np. licencji doradcy restrukturyzacyjnego.

Problematyczny w praktyce może okazać się sposób powołania zarządcy sukcesyjnego. Ustawodawca przewiduje dwie możliwości – osobę do pełnienia funkcji zarządcy może wyznaczyć jeszcze za życia sam przedsiębiorca, drugą zaś możliwością jest powołanie zarządcy już po śmierci przedsiębiorcy. W tym drugim przypadku, do podjęcia decyzji w kwestii wyboru odpowiedniej osoby konieczne będzie jednak współdziałanie lub zgoda osób, które wchodzą w krąg potencjalnych spadkobierców przedsiębiorcy, a także małżonka, który posiada prawo do przedsiębiorstwa z tytułu małżeńskiej wspólności majątkowej. Nie ulega więc wątpliwości, że w praktyce wymóg współdziałania lub zgody rodzić może wiele trudności, zwłaszcza w sytuacji konfliktu pomiędzy spadkobiercami. Dlatego celowym i praktycznym rozwiązaniem byłoby wprowadzenie dodatkowej możliwości wyboru zarządcy sukcesyjnego poprzez umożliwienie podjęcia decyzji np. większością głosów.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Istotnym wydaje się również problem dokonywania przez zarządcę sukcesyjnego czynności przekraczających zakres czynności zwykłego zarządu. Zarządca uprawniony jest bowiem do ich dokonania jedynie po uzyskaniu zgody wszystkich potencjalnych następców prawnych i małżonka przedsiębiorcy. Również  i w tym przypadku rozwiązanie zaproponowane przez ustawodawcę okazać może się mało efektywne, z uwagi na możliwość wystąpienia konfliktów pomiędzy spadkobiercami. Postuluje się więc wprowadzenie rozwiązań zabezpieczających przed konfliktem, np. umożliwienie wyrażenia większościowej zgody na dokonanie czynności przekraczającej zwykły zarząd.

Analizując projekt ustawy w zakresie okoliczności uzasadniających możliwość powołania zarządcy sukcesyjnego, słusznym wydaje się pomysł umożliwienia powołania zarządcy również w przypadku długotrwałej choroby przedsiębiorcy. Z pewnością długotrwała i przewlekła choroba, a zwłaszcza utrata świadomości przez przedsiębiorcę uniemożliwia skuteczne podejmowanie czynności w zakresie prowadzonego przedsiębiorstwa, jednakże okoliczności te na tle przedstawionego projektu ustawy nie stanowią podstawy do powołania zarządcy sukcesyjnego. Zdaniem BCC, byłoby pożądane stworzenie możliwości powołania instytucji zarządcy sukcesyjnego, również w przypadku stwierdzenia niemożności wykonywania działalności z uwagi na stan zdrowia przedsiębiorcy.

REKLAMA

Warto również rozważyć możliwość rozszerzenia zakresu zastosowania postanowień ustawy poprzez objęcie regulacją nie tylko osób fizycznych prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą, ale także osób będących wspólnikami w ramach osobowych spółek prawa handlowego. Zgodnie z obecnie obowiązującymi regulacjami, jeżeli prawa zmarłego wspólnika przysługiwać mają wspólnie kilku spadkobiercom, są oni obowiązani wyznaczyć jedną osobę ze swego grona do wykonywania ich praw. Za spadkobierców uznaje się osoby które przyjęły spadek po zmarłym wspólniku. Powoduje to, że do czasu przyjęcia bądź odrzucenia spadku przez wszystkich spadkobierców (co może zająć kilka miesięcy) nie ma możliwości wyznaczenia jednej osoby, która będzie wykonywać prawa zmarłego wspólnika, co może negatywnie przełożyć się na działalność spółki, w której zmarły uczestniczył.

Podsumowując, projektowana ustawa przewiduje wiele rozwiązań, które z pewnością będą stanowiły znaczne ułatwienie dla działalności przedsiębiorców jednoosobowych. Nowelizacja kodeksu cywilnego w zakresie umożliwienia powoływania prokury przez osoby prowadzące jednoosobową działalność gospodarczą, nowelizacja prawa pracy w zakresie możliwości utrzymania w mocy umów o pracę po śmierci przedsiębiorcy czy zmiany prawa administracyjnego odnoszące się do utrzymania w mocy dotychczasowych decyzji administracyjnych, z pewnością skutkowały będą umożliwieniem płynnego kontynuowania działalności po śmierci przedsiębiorcy. Powyższe nowelizacje uzupełnia szereg zmian w przepisach prawa podatkowego, bez których w praktyce niemożliwe byłoby kontynuowanie działalności gospodarczej zmarłego. Wśród szczególnie istotnych rozwiązań zaproponowanych przez projektodawcę należy wskazać m.in. nadania podmiotowości podatkowej przedsiębiorstwu w spadku, czy też zapewnienia możliwości wykonywania przez zarządcę sukcesyjnego praw i obowiązków zmarłego.


Pozostaje wątpliwość, w jakim stopniu nowa regulacja zostanie wykorzystana w praktyce i czy zgodnie z przewidywaniami ustawodawcy, w dalszej perspektywie będzie skutkowała zwiększeniem udziału firm rodzinnych w polskiej gospodarce, zwłaszcza w sytuacjach konfliktu pomiędzy spadkobiercami czy też braku powoływania zarządcy sukcesyjnego za życia przedsiębiorcy. Zgodnie z założeniami nowej regulacji, w tej ostatniej sytuacji, konieczne będzie współdziałanie osób zainteresowanych kontynuacją przedsiębiorstwa, poprzez wyrażenie zgody przez wszystkich potencjalnych następców prawnych na osobę zarządcy sukcesyjnego, co w powiązaniu z dość krótkim terminem dwóch miesięcy na jego ustanowienie, przy jednoczesnej konieczności zachowania formy aktu notarialnego, może przekładać się na trudności w zakresie praktycznej realizacji założeń ustawy.

Mateusz Rogoziński, ekspert BCC ds. transakcji (fuzje, przejęcia, ekspansja zagraniczna i sukcesja firm rodzinnych)

Autopromocja

REKLAMA

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code
Podatek PIT - część 2
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/9
Są kosztem uzyskania przychodu:
koszty reprezentacji, w szczególności poniesione na usługi gastronomiczne, zakup żywności oraz napojów, w tym alkoholowych
udzielone pożyczki, w tym stracone pożyczki
wydatki na wystrój wnętrza biurowego nie będące wydatkami reprezentacyjnymi
wpłaty dokonywane do pracowniczych planów kapitałowych, o których mowa w ustawie o pracowniczych planach kapitałowych – od nagród i premii wypłaconych z dochodu po opodatkowaniu podatkiem dochodowym
Następne
Księgowość
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Pracownik może czasem nie wykonywać pracy i zachować prawo do wynagrodzenia. W jakich przypadkach?

Wynagrodzenie jest – co do zasady - świadczeniem przysługującym w zamian za świadczoną przez pracownika pracę (czyli wynagrodzenie przysługuje za pracę wykonaną). Za czas niewykonywania pracy pracownik ma prawo do wynagrodzenia, jeżeli wynika to z przepisów prawa pracy.

Zmiana zasad wysyłania pocztą pism (urzędowych, podatkowych, sądowych) z zachowaniem terminu. Łatwiej będzie też uzyskać oprocentowanie nadpłat

Do Sejmu trafił już rządowy projekt nowelizacji Ordynacji podatkowej i kilku innych ustaw, który ma na celu dostosowania polskiego prawa do dwóch wyroków Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE). Nowe przepisy przewidują, że m.in. w procedurze podatkowej, administracyjnej, cywilnej, można będzie nadać pismo (z zachowaniem terminu) do urzędu u dowolnego operatora pocztowego, a nie jak do tej pory tylko za pośrednictwem Poczty Polskiej. Zmienione omawianą nowelizacją przepisy zapewnią też oprocentowanie nadpłat powstałych w wyniku orzeczeń TSUE lub TK za okres od dnia powstania nadpłaty do dnia jej zwrotu, niezależnie od czasu złożenia wniosku o zwrot nadpłaty.

Bałagan w dokumentach firmy? Sprawdź, jak skutecznie nad nimi zapanować

Papierowy bałagan w dokumentacji firmowej. Dlaczego tradycyjne przechowywanie dokumentów sprawia tyle problemów? Co musisz wiedzieć, aby to zmienić?

Ile wyniesie rata kredytu po obniżce stóp procentowych o 0,5 pp, 0,75 pp, 1 pp.? Jak wzrośnie zdolność kredytowa? Stopy NBP spadną dopiero w II połowie 2025 r.?

Rada Polityki Pieniężnej na posiedzeniu w dniach 15-16 stycznia 2024 r. utrzymała wszystkie stopy procentowe NBP na niezmienionym poziomie. RPP nie zmieniła poziomu stóp procentowych w styczniu 2025 r. Rankomat.pl zwraca jednak uwagę, że jest szansa na to, że w 2025 roku (raczej w II połowie) stopy spadną o 0,75 p.p. (punkt procentowy). To wywołałoby spadek raty przeciętnego kredytu o 196 zł i wzrost zdolności kredytowej. Okazuje się, że bankach obniżki już się zaczęły i to nie tylko w przypadku lokat, ale również kredytów. Jak wynika z danych NBP, średnie oprocentowanie lokat założonych w listopadzie (najnowsze dostępne dane) spadło poniżej 4% po raz pierwszy od maja 2022 r. Średnie oprocentowanie kredytów hipotecznych również było najniższe od maja 2022 r. i wyniosło 7,35%. Zauważalnie staniały nawet kredyty konsumpcyjne, których RRSO po raz pierwszy od grudnia 2021 r. spadło poniżej 13%.

REKLAMA

E-akta osobowe pracowników: co muszą zawierać i jak je prowadzić?

Elektroniczna forma akt osobowych, czyli e-akta, staje się coraz bardziej popularna, oferując wygodę, efektywność i oszczędność czasu. Ale czym właściwie są e-akta osobowe pracowników i jak je prawidłowo prowadzić?

Procedura VAT-OSS – na czym polega, jak stosować i dlaczego warto. Jak wypełnić zgłoszenie VIU-R

Wprowadzenie procedury VAT-OSS (One Stop Shop – co można przetłumaczyć jako: Sklep w jednym miejscu), to istotne uproszczenie rozliczeń podatkowych dla firm prowadzących działalność transgraniczną w Unii Europejskiej. Procedura ta umożliwia przedsiębiorcom rozliczać w jednym miejscu podatek VAT z tytułu sprzedaży towarów i usług na rzecz konsumentów w innych krajach UE. Pozwala to na uniknięcie skomplikowanych procesów rejestracji i rozliczeń w każdym państwie członkowskim oddzielnie.

Automatyzacja i sztuczna inteligencja w księgowości: przykłady konkretnych zastosowań. System wykryje oszusta i fałszywego dostawcę

Automatyzacja procesów finansowych (w tym zastosowanie sztucznej inteligencji) już teraz pomaga przedsiębiorcom oszczędzać czas, redukować koszty oraz minimalizuje ryzyko błędów. I choć jej korzyści odkrywają głównie najwięksi rynkowi gracze, wkrótce te narzędzia mogą stać się niezbędnym elementem każdej firmy, chociażby ze względu na ich nieocenioną pomoc w wykrywaniu cyberoszustw. O tym, dlaczego automatyzacja w księgowości jest niezbędna, mówi Marzena Janta-Lipińska, ekspertka ds. podatków, specjalizująca się w księgowości zewnętrznej i propagatorka nowoczesnych, elastycznych rozwiązań z zakresu usług operacyjnych, zgodności z przepisami i sprawozdawczości.

Świetna wiadomość dla podatników. Chodzi o odsetki z urzędu skarbowego

Odsetki od nadpłat podatkowych będą naliczane już od dnia ich powstania aż do momentu zwrotu – taką zmianę przewiduje projekt nowelizacji ordynacji podatkowej przyjęty przez rząd. Co jeszcze ulegnie zmianie?

REKLAMA

Podatek od nieruchomości w 2025 r. Budynek i budowla inaczej definiowane, przesunięcie złożenia deklaracji DN-1 i inna stawka dla garaży

Budynek i budowla zmieniły od początku 2025 r. swoje definicje w podatku od nieruchomości.  Do tej pory podatnicy posługiwali się uregulowaniami pochodzącymi z prawa budowlanego, dlatego wprowadzenie przepisów regulujących te kwestie bezpośrednio w przepisach podatkowych to spora zmiana. Sprawdzamy, w jaki sposób wpłynie ona na obowiązki podatkowe polskich przedsiębiorców. 

Tsunami zmian podatkowych – kto ucierpi najbardziej?

Rok 2025 przynosi kolejną falę zmian podatkowych, które dotkną zarówno najmniejszych przedsiębiorców, jak i największe firmy. Eksperci alarmują, że brak stabilności prawa zagraża inwestycjom w Polsce, a wprowadzenie nowych przepisów w pośpiechu prowadzi do kosztownych błędów. Czy czeka nas poprawa w zakresie przewidywalności i uproszczenia systemu fiskalnego?

REKLAMA