REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Co zrobić, gdy zagraniczny kontrahent nie płaci? Wskazówki radcy prawnego

Subskrybuj nas na Youtube
Dołącz do ekspertów Dołącz do grona ekspertów
windykacja należności, dług, dłużnik
Co zrobić, gdy zagraniczny kontrahent nie płaci? Wskazówki radcy prawnego
Shutterstock

REKLAMA

REKLAMA

Jednolity rynek Unii Europejskiej ułatwia obrót gospodarczy pomiędzy podmiotami z państw członkowskich. Podejmując współpracę z kontrahentem z UE, polski przedsiębiorca często nie kalkuluje ryzyka związanego z brakiem zapłaty i potrzebą dochodzenia swojej wierzytelności w obcym państwie. Zakłada uczciwą i bezkonfliktową kooperację, która jednak czasem ma swój finał w sądzie. W artykule sygnalizujemy podstawowe dylematy, jakie musi rozstrzygnąć polski przedsiębiorca, zanim  zdecyduje się na spór sądowy z podmiotem z kraju UE.

Regulacje UE (cały czas modyfikowane i rozszerzane) mają ułatwiać windykację w ramach państw członkowskich. Pierwsze z nich zostały wprowadzane do naszego porządku prawnego już ponad dekadę temu. Cały czas pojawiają się też kolejne. Pomimo długoletniego obowiązywania niektórych z tych przepisów, jest to nadal specjalistyczna i wąska dziedzina procedury cywilnej, jakiej cały czas „uczą się”, nie tylko profesjonalni pełnomocnicy, ale też polskie sądy. 

REKLAMA

Autopromocja

Spór sądowy z kontrahentem z UE: dylematy polskiego przedsiębiorcy 

W pierwszej kolejności należy wziąć pod uwagę problem ekonomiczny związany z opłacalnością inicjowania takiej sprawy. Chodzi w szczególności o adekwatność dochodzonej kwoty oraz potencjalnych kosztów procesowych. 

Drugi problem, to ocena faktycznej możliwości odzyskania tej kwoty, czyli wiedza o sytuacji finansowej dłużnika, a w szczególności weryfikacja możliwości potencjalnego zaspokojenia się z rachunku bankowego dłużnika (ustalenie takiego rachunku). 

Podejmując działania sądowe wobec dłużnika zagranicznego, często nie identyfikujemy tych podstawowych problemów i działamy schematycznie – po prostu kierujemy sprawę do sądu. Dopiero wielość pojawiających się komplikacji i kolejnych kosztów, uświadamia nam, że sprawa wymaga specjalistycznego podejścia. Niezbędne jest biegłe poruszanie się w różnorakich procedurach, jakie wprowadziły, również do naszego porządku prawnego, regulacje UE. 

Warto się przygotować do sporu sądowego

Zanim w wyniku typowej sprawy sądowej, kolejno ponoszonych kosztów, długotrwałej procedury doręczeń zagranicznych itd. uzyskamy w końcu tzw. zaświadczenie europejskiego tytułu egzekucyjnego, powinniśmy dokonać analizy, jakie procedury i jakie regulacje UE, możemy wykorzystać w celu optymalizacji naszych działań. W szczególności chodzi o orzeczenia uzyskiwane w specjalnych postępowaniach wprowadzonych do naszego porządku prawnego (zwykle wiążą się one z niższymi kosztami i pewnymi uproszczeniami w stosunku do typowego postępowania sądowego). Inne z kolei umożliwiają uzyskanie zabezpieczenia na zagranicznym rachunku bankowym dłużnika, zarówno na etapie trwania sporu, jak i po jego prawomocnym zakończeniu. 

Wybór określonego działania zależy w pierwszej kolejności od właściwej identyfikacji jurysdykcji krajowej, dalej zaś właściwego wyboru sądu, następnie rozstrzygnięcia, czy sprawa nadaje się do jednego ze specjalnych trybów postępowań (Europejskiego postępowania nakazowego, Europejskiego postępowania w sprawach drobnych roszczeń), czy też musi być dochodzona w zwykłym procesie cywilnym (ewentualnie w postępowaniu upominawczym). 

Nasze decyzje związane z wyborem i przebiegiem samego postępowania sądowego, pozwalają w pewnych sytuacjach zakończyć spór bez jego merytorycznego rozstrzygania. Dotyczyć to będzie zwłaszcza takich  okoliczności, kiedy dalsza kontynuacja procesu jest możliwa tylko przed sądem zagranicznym. Wtedy decyzja o umorzeniu postępowania może być bardziej opłacalna niż konieczność zlecenia sprawy zagranicznemu prawnikowi i ponoszenia dodatkowych kosztów. Wybór właściwego trybu postępowania będzie też ważny z punktu widzenia możliwości uzyskania Zaświadczenia europejskiego tytułu egzekucyjnego. 

Warunki obowiązujących w tym zakresie regulacji (kilku regulacji), nie zawsze dają możliwość wydania stosownego orzeczenia (zaświadczenia), stwierdzającego wykonalność każdego polskiego tytułu egzekucyjnego w innym państwie UE. Do tego niezbędne jest spełnienie dodatkowych warunków wynikających z różnych Rozporządzeń WE  - w szczególności nr 805/2004, nr 1896/2006, nr 861/2007, nr 1215/2012 (w tym miejscu pomijamy inne szczególne regulacje dotyczące na przykład roszczeń alimentacyjnych).

Ustalenie oraz uzyskanie zabezpieczenia na rachunku bankowym kontrahenta

Często o tym, czy celowe jest kontynuowanie sprawy sądowej z zagranicznym kontrahentem, decydować będzie możliwość ustalenia danych jego rachunku bankowego, a także jego blokada na czas procesu. W tym zakresie do wykorzystania pozostaje instytucja Europejskiego nakazu zabezpieczenia na rachunku bankowym, regulowana przepisami polskiego k.p.c. oraz Rozporządzenia WE nr 655/2014. Po spełnieniu warunków określonych w art. 7 tego rozporządzenia możliwa jest blokada rachunku podmiotu zagranicznego, z którym prowadzimy spór sądowy. Co ważne, instytucja ta pozwala uzyskać zabezpieczenie roszczenia na etapie prowadzonej, niezakończonej jeszcze prawomocnie sprawy, ale może być stosowana także wtedy, kiedy dysponujemy już orzeczeniem polskiego sądu nadającym się do wykonania (orzeczeniem prawomocnym).

Zanim zatem zdecydujemy się na skierowanie sprawy do zagranicznego organu egzekucyjnego, mamy możliwość ustalenia, czy i w jakich bankach posiada on rachunki bankowe (jeśli ich nie znamy) lub mamy możliwość ich zablokowania (jeśli je znamy). Informacje o zagranicznych rachunkach bankowych, ich numery i nazwy banków je prowadzących, pozyskiwane są za pośrednictwem Ministerstwa Sprawiedliwości w specjalnej procedurze wynikającej z regulacji rozporządzenia nr 655/2014.  

Warto podkreślić, że w taki sam sposób możemy też ustalić i w konsekwencji zablokować, nie tylko rachunek dłużnika zagranicznego, ale również dłużnika zamieszkałego lub mającego siedzibę w Polsce. Będzie tak wtedy, kiedy mamy uzasadnione podejrzenia, że korzysta on z rachunków zagranicznych, a egzekucja prowadzona w Polsce z jego rachunków bankowych nie przynosi rezultatów.       

Sławomir Wątroba, radca prawny, Partner w Kancelarii Gorazda, Świstuń, Wątroba i Partnerzy Adwokaci i Radcowie Prawni

Zapisz się na newsletter
Chcesz uniknąć błędów? Być na czasie z najnowszymi zmianami w podatkach? Zapisz się na nasz newsletter i otrzymuj rzetelne informacje prosto na swoją skrzynkę.
Zaznacz wymagane zgody
loading
Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich
Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj.
success

Potwierdź zapis

Sprawdź maila, żeby potwierdzić swój zapis na newsletter. Jeśli nie widzisz wiadomości, sprawdź folder SPAM w swojej skrzynce.

failure

Coś poszło nie tak

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
Autopromocja

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

REKLAMA

Księgowość
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Dobroczynność, dzięki której zapłacisz niższy podatek. Sprawdź, jak to zrobić!

Angażujesz się w działania filantropijne? Wspierasz darowiznami fundacje i stowarzyszenia? Choć robisz to bezinteresownie, możesz na tym zyskać nie tylko w wymiarze społeczno-emocjonalnym. Darowiznę możesz odliczyć od dochodu przed opodatkowaniem podatku. Pamiętaj jednak, że to nie jest to samo co przekazanie 1,5% podatku.

Rozliczenie VAT przy uznanej reklamacji, gdy kupujący zatrzymuje część wadliwego towaru

Zgłosiliśmy reklamację w związku z wadliwym towarem. Kontrahent uznał reklamację, ale zamiast wystawić fakturę korygującą, wystawił notę uznaniową. Zwrócił nam zapłatę za część towaru, który został u nas i który sami zutylizujemy. Część towaru została wymieniona na towar wolny od wad. Czy korygujemy odliczony VAT? Czy dokonując utylizacji we własnym zakresie świadczymy usługę na rzecz sprzedawcy? Czy ta wymiana towaru powinna być rozliczona w VAT?

Odstąpienie od umowy: kiedy trzeba skorygować VAT z faktury zaliczkowej

Otrzymanie zaliczki na poczet dostawy towarów lub świadczenia usług wiąże się zasadniczo z powstaniem obowiązku podatkowego w podatku od towarów i usług. Rezygnacja z transakcji, skutkująca zwrotem zaliczki i wystawieniem faktury korygującej, umożliwia sprzedawcy obniżenie kwoty podatku należnego. Nabywca jest z kolei obowiązany do odpowiedniej korekty odliczonego wcześniej podatku naliczonego. Jak jednak postąpić w sytuacji, gdy kontrahenci odstępują wprawdzie od zawartej umowy, lecz zaliczka zostaje zwrócona znacznie później lub jej zwrot w ogóle nie następuje. Transakcja nie dochodzi ostatecznie do skutku. Nie ma jednak również zwrotu zaliczki, a to jej wpłata generowała powstanie obowiązku podatkowego.

Ulga na ekspansję

Ulga na ekspansję to jedno z rozwiązań podatkowych, które miało na celu wsparcie przedsiębiorców w pozyskiwaniu nowych rynków poprzez możliwość zaliczenia do kosztów wydatków na reklamę nowych produktów oraz udział w targach. Przepisy w tym zakresie budzą jednak liczne wątpliwości interpretacyjne, zwłaszcza w odniesieniu do podmiotów, które nie wytwarzają fizycznie produktów, lecz jedynie sprzedają je pod własną marką.

REKLAMA

Czy można sprzedać środek trwały w czasie zawieszenia działalności gospodarczej.? Jak rozliczyć podatki od tej sprzedaży?

Wielu przedsiębiorców, którzy decydują się na zawieszenie działalności gospodarczej, zastanawia się, jak prawidłowo rozliczyć sprzedaż środków trwałych. Często pojawiają się pytania, czy w trakcie zawieszenia można sprzedać firmowy majątek i czy od takiej transakcji należy odprowadzić podatek. Wbrew pozorom, sprawa nie jest skomplikowana.

CFO w firmie – dlaczego warto go docenić, zwłaszcza w sytuacji kryzysowej

O roli dyrektorów finansowych w zarządzaniu kryzysowym na przykładzie sytuacji, w jakiej znalazły się międzynarodowe organizacje pozarządowe – pisze Jarosław Czubacki, Head of Finance w Fundacji Save the Children Polska.

KSeF tuż za rogiem! Księgowi mówią jasno: za zgodność e-faktur odpowiadać będą przedsiębiorcy

KSeF już jest na horyzoncie. Przedsiębiorcy wciąż jednak zwlekają z przygotowaniami do e-faktur, licząc na pomoc księgowych z biur rachunkowych. Tymczasem to oni sami będą odpowiadać za zgodność z nowymi przepisami. Jak dobrze przygotować firmę i uniknąć kosztownych potknięć? Sprawdź, co zrobić już teraz.

Umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania między Polską a Wielką Brytanią – kompendium wiedzy dla polskich rezydentów podatkowych

W erze globalnej mobilności zawodowej i kapitałowej coraz więcej Polaków uzyskuje dochody z zagranicy. Najczęściej chodzi o Wielką Brytanię – kraj, który od lat przyciąga naszych obywateli do pracy, prowadzenia działalności gospodarczej czy inwestowania. W takim kontekście kluczowa staje się znajomość zasad opodatkowania dochodów uzyskiwanych w UK przez osoby będące polskimi rezydentami podatkowymi.

REKLAMA

Prof. W. Modzelewski: VAT unijny to największe zagrożenie dla uczciwych podatników. Trzeba zrezygnować z pozornych działań uszczelniających i napisać od nowa ustawę o VAT

Powoli ale skutecznie przebija się do świadomości podatników diagnoza, że VAT unijny, wprowadzony w Polsce w 2004 r., był od początku nieznaną w historii pułapką zastawioną nie tylko na nasze państwo, lecz również na dziesiątki tysięcy naiwnych i uczciwych podatników, którzy mieli być (i są nadal) ofiarami tego eksperymentu – pisze prof. dr hab. Witold Modzelewski.

Ordynacja podatkowa - MF szykuje liczne zmiany od 2026 r. Przedawnienie, zapłata podatku, zwrot nadpłaty, MDR i wiele innych nowości w projekcie nowelizacji

W dniu 28 marca 2025 r. opublikowany został projekt bardzo obszernej nowelizacji Ordynacji podatkowej i kilkunastu innych ustaw. Zmiany są bardzo liczne i mają wejść w życie 1 stycznia 2026 r. Ministerstwo Finansów informuje, że celem tej nowelizacji jest poprawa relacji między podatnikami i organami podatkowymi, zwiększenie efektywności działania organów podatkowych oraz doprecyzowanie przepisów, których stosowanie budzi wątpliwości. Zobaczmy jakie zmiany czekają podatników od początku przyszłego roku.

REKLAMA