Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Zakres ochrony prawnej podwykonawców w zamówieniach publicznych

Kancelaria Prawna Skarbiec
Kancelaria Prawna Skarbiec, specjalizuje się w kompleksowej obsłudze prawnej podmiotów gospodarczych.
Zakres ochrony podwykonawców w zamówieniach publicznych
Zakres ochrony podwykonawców w zamówieniach publicznych
PAP
W trakcie procesu budowlanego to zwykle najwięksi gracze, czyli inwestor i generalny wykonawca rozdają karty. Podwykonawcy, mimo iż często ponoszą odpowiedzialność za wybudowanie i oddanie poszczególnych zadań inwestycyjnych, mają problem z odzyskaniem przysługujących im należności. Przyjrzyjmy się zatem po jaką ochronę prawną mogą sięgnąć podwykonawcy przy zamówieniach publicznych.

Niejednokrotnie podwykonawcy w celu dochodzenia przysługujących im należności, zamiast poszukiwać ochrony na drodze prawnej, wybierali rozwiązania siłowe, takie jak np. blokowanie inwestycji bądź w skrajnych przypadkach – zabór mienia znajdującego się na placu budowy. Problem został dostrzeżony przez ustawodawcę, który wprowadził w życie szereg nowelizacji najważniejszych ustaw, w tym Kodeks cywilny oraz Prawo zamówień publicznych. Niemniej z perspektywy podwykonawcy, samo uchwalenie nowych przepisów może nie być wystarczające w celu uzyskania pełnej ochrony. Inną kwestią jest właściwe zastosowanie tychże przepisów już na etapie analizy umowy o roboty budowlane bądź w trakcie prowadzenia korespondencji z generalnym wykonawcą lub inwestorem.

Nieuczciwe praktyki generalnych wykonawców

W latach 90. XX w. przeszła ogromna fala upadłości małych przedsiębiorstw, w związku z brakiem wypłaty należnego wynagrodzenia po zakończeniu budowy obiektów. Konieczność odzyskiwania należności na drodze sądowej i wynikający z niej obowiązek uiszczenia wysokiej opłaty sądowej od pozwu, a następnie przedłużający się proces sądowy doprowadzały do „zamrożenia” środków i w konsekwencji bankructwa podwykonawców.

Polecamy: e-Zamówienia publiczne. Przewodnik po elektronicznych zamówieniach publicznych

W ostatnich latach również dochodziło do licznych nadużyć ze strony generalnych wykonawców. Jedno z nich polegało na braku zgłaszania inwestorowi okoliczności wykonywania części prac przez podwykonawców, co automatycznie powodowało utratę możliwości powoływania się na powstanie solidarnej odpowiedzialności inwestora z generalnym wykonawcą za wynagrodzenie należne podwykonawcy. Wykorzystywano w ten sposób brak precyzyjności przepisów kodeksu cywilnego w brzmieniu do 31 maja 2017 r., które literalnie wskazywały generalnego wykonawcę, jako obowiązanego do zawiadomienia inwestora o wykonywaniu części prac przez inwestora oraz spory w interpretacji tychże norm prawnych co do zakresu udzielenia informacji.

Innym przykładem nieuczciwych praktyk, dobrze znanym podwykonawcom, jest wydłużanie terminów płatności wynagrodzenia podwykonawcy poprzez odmowę dokonania odbiorów poszczególnych etapów prac z uwagi na stwierdzenie rzekomych wad lub usterek.

Ochrona podwykonawców z ustawy o zamówieniach publicznych i kodeksu cywilnego

W przypadku realizacji inwestycji z udziałem środków publicznych wzięto pod uwagę doświadczenia z przebiegu prac budowlanych przy budowie dróg lub innych obiektów użyteczności publicznej w ramach przygotowania Polski do roli gospodarza Mistrzostw Europy w 2012 r. W lipcu 2016 r. weszła w życie nowelizacja przepisu art. 36b prawa zamówień publicznych, przewidująca obligatoryjne żądanie zamawiającego do wskazania przez wykonawcę, które części zamówienia publicznego zamierza wykonać z udziałem podwykonawcy. Do lipca 2016 r. żądanie było fakultatywne i dotyczyło wyłącznie tych podwykonawców, na których zasoby powoływał się generalny wykonawca w celu wykazania spełnienia kryteriów niezbędnych do udzielenia zamówienia, a o których mowa w art. 22 ust.1 ustawy Prawo zamówień publicznych.

Wcześniej, bo w 2013 r., wprowadzono do ustawy Prawo zamówień publicznych inny, bardzo ważny przepis – art. 143a. Zgodnie z przywołanym przepisem w przypadku umów, których termin wykonywania jest dłuższy niż 12 miesięcy, wypłata przez zamawiającego wynagrodzenia z tytułu drugiej i kolejnych transz uzależniona jest od przedstawienia dowodów zapłaty wymagalnego wynagrodzenia podwykonawcom i dalszym podwykonawcom.

Polecamy: Przeciwdziałanie praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu – nowe procedury

W przypadku inwestycji budowlanych finansowanych ze środków publicznych istnieje szeroki zakres ochrony podwykonawców, gwarantowany przepisami prawa zamówień publicznych. Odnośnie do pozostałych inwestycji na rynku komercyjnym, podwykonawcy powinni baczniej przyglądać się podpisywanej umowie, ponieważ w tych relacjach istnieje większa swoboda umów i mniejszy zakres obowiązywania przepisów bezwzględnie obowiązujących. W dniu 1 czerwca 2017 r. weszła w życie bardzo ważna nowelizacja przepisu art. 6471 kodeksu cywilnego. Celem nowelizacji miało być rozwiązanie problemu braku zgłaszania inwestorowi wykonywania części zadań przez podwykonawców poprzez doprecyzowanie, iż inwestor odpowiada solidarnie z wykonawcą za zapłatę wynagrodzenia należnego podwykonawcy również po zgłoszeniu przez podwykonawcę szczegółowego zakresu robót. Inwestor odpowiada do wysokości wynagrodzenia umówionego przez generalnego wykonawcę z podwykonawcą. Natomiast w sytuacji, gdy zostało przewidziane wyższe wynagrodzenie, odpowiedzialność inwestora jest ograniczona do wysokości wynagrodzenia określonego w umowie o roboty budowlane pomiędzy inwestorem a wykonawcą.


Grunt to dobra umowa

Przed podpisaniem umowy na roboty budowlane warto wnikliwie przeanalizować poszczególne klauzule. Co prawda w praktyce często zdarza się, że generalni wykonawcy będący dużymi korporacjami od razu przedstawiają do podpisu wzory umów, bez możliwości ich negocjowania. Niemniej warto przynajmniej nawiązać kontakt z działem prawnym takiego przedsiębiorstwa i wystąpić z pytaniem o zakres poszczególnych postanowień. Z punktu widzenia podwykonawcy istotne jest uregulowanie kwestii dokonywania odbiorów poszczególnych etapów prac oraz odbioru końcowego, niezbędnych do rozpoczęcia procesu wypłaty wynagrodzenia. Podwykonawca powinien być uprawniony do dokonania wezwania wykonawcy do stawienia się celem dokonania odbioru pod rygorem dokonania jednostronnego odbioru przez podwykonawcę. Istotne jest także zamieszczanie w protokole odbioru rozbieżności, które w przypadku wyłącznie śladowej skali nie powinny determinować decyzji o braku wypłaty wynagrodzenia.

Inną kwestią pozostaje zachowanie prawidłowości przy realizacji uprawnień podwykonawcy w toku procesu inwestycyjno-budowlanego. Zgodnie z brzmieniem przepisu art. 6471 kodeksu cywilnego po nowelizacji, aby inwestor stał się odpowiedzialny solidarnie za wynagrodzenie podwykonawcy, wykonawca bądź ten, który jest najbardziej zainteresowany, czyli podwykonawca, powinien na piśmie – przed przystąpieniem do rozpoczęcia wykonywania robót – przesłać szczegółowy przedmiot tych robót. Inwestor, aby zwolnić się od odpowiedzialności solidarnej za wynagrodzenie podwykonawcy, powinien w terminie 30 dni na piśmie złożyć sprzeciw. Zgłoszenie pozostaje zbędne, jeżeli wcześniej w umowie o roboty budowlane inwestor i wykonawca na piśmie, pod rygorem nieważności określą zakres robót do wykonania przez podwykonawcę.

Podsumowując powyższe rozważania, przed „wbiciem pierwszej łopaty” należy zwrócić uwagę na postanowienia umowy, a także wykonać określone kroki prawne (które być może nie będą wprost wyartykułowane w umowie) celem zwiększenia ochrony prawnej w toku postępu prac związanych z procesem inwestycyjno-budowlanym.

Autor: radca prawny Robert Nogacki

Kancelaria Prawna Skarbiec specjalizuje się w ochronie majątku oraz doradztwie strategicznym dla przedsiębiorców

Przygotuj się do stosowania nowych przepisów!
Przygotuj się do stosowania nowych przepisów!

Poradnik prezentuje praktyczne wskazówki, w jaki sposób dostosować się do zmian w podatkach i wynagrodzeniach wprowadzanych nowelizacją Polskiego Ładu.

Tyko teraz książka + ebook w PREZENCIE
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Ordynacja podatkowa - część 1
    certificate
    Jak zdobyć Certyfikat:
    • Czytaj artykuły
    • Rozwiązuj testy
    • Zdobądź certyfikat
    1/10
    Niedające się usunąć wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego rozstrzyga się na korzyść:
    płatnika
    podatnika
    urzędu skarbowego
    budżetu państwa lub budżetu jednostki samorządu terytorialnego
    Następne
    Księgowość
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    PIT-DZ (informacja o dzieciach uprawniających podatnika do ulgi dla rodzin 4+) - konsultacje podatkowe MF
    Ministerstwo Finansów prowadzi konsultacje wzoru nowego formularza podatkowego - PIT-DZ, czyli informacji o dzieciach uprawniających podatnika do zwolnienia podatkowego w PIT zwanego potocznie "ulgą dla rodzin 4+". Formularz ten będzie niezbędny dla rocznego rozliczenia tego zwolnienia.
    Dobrowolny CIT? Jaki CIT płacą w Polsce spółki z niemieckim kapitałem? Z reguły poniżej 1% przychodów
    W raporcie z 30 czerwca 2022 r. Związek Przedsiębiorców i Pracodawców wskazuje, że podatek CIT staje się niemal dobrowolną daniną w Polsce dla dużych koncernów. Spośród badanych 18 niemieckich spółek jedynie 4 zapłaciły podatek CIT w badanym okresie większy niż 1% przychodów. Żadna z badanych firm motoryzacyjnych nie zapłaciła podatku wynoszącego choćby 1% przychodów. Przykładowo Volkswagen Motor Polska zapłacił w latach 2012-2022 podatek dochodowy od osób prawnych (CIT), w kwocie wynoszącej 0,003% przychodów tej spółki.
    Podatek u źródła 2022 - ułatwienia dla płatników technicznych od 1 lipca
    Ministerstwo Finansów informuje, że od 1 lipca 2022 r. weszły w życie rozporządzenia, które wyłączają stosowanie tzw. mechanizmu pay & refund (MPR) względem tzw. płatnika technicznego. Z MPR wyłączone zostają również wypłaty na rzecz podatnika-nierezydenta odsetek i dyskonta od obligacji emitowanych przez Bankowy Fundusz Gwarancyjny.
    Podatek od sprzedaży rzeczy używanych
    Wiele serwisów zachęca użytkowników do sprzedaży niepotrzebnych rzeczy przy użyciu internetowego ogłoszenia. Lepiej pozbyć się nieużywanych mebli za niewielką cenę niż przechowywać bez celu na balkonie. Pojawia się jednak pytanie – jak to wygląda od strony podatkowej? Czy urząd skarbowy może nas ścigać za niezgłoszoną sprzedaż na OLX?
    Ceny benzyny, diesla i LPG na stacjach benzynowych - początek lipca 2022 r.
    Promocja Orlenu stała się wyzwaniem dla innych sieci stacji paliw, które w ostatnim tygodniu czerwca obniżyły ceny benzyny, oleju napędowego i autogazu. W kolejnych dniach tendencja spadkowa dotycząca cen benzyn może się utrzymać - oceniają analitycy e-petrol.pl w analizie z 1 lipca 2022 r.
    PIT od lipca 2022 r. Kto zyska a kto straci? 4 grupy podatników
    Pracodawcy już wiedzą, że mimo propagandy medialnej o „obniżce podatków” większość pracowników otrzyma mniej do ręki w lipcu niż w czerwcu. Skorzystają tylko najwyżej zarabiający; oni zarobią w dwójnasób: będą płacić mniejszą zaliczkę o pięć punktów procentowych oraz otrzymają zwrot nadpłaty za pierwsze pół roku (stawkę 12% stosuje się od początku roku) - wyjaśnia prof. dr hab. Witold Modzelewski.
    Prosta Spółka Akcyjna. Jak założyć?
    Prosta Spółka Akcyjna (P.S.A.) obchodzi dzisiaj swoje pierwsze urodziny. P.S.A. jest nowoczesnym, prostym i zarazem tanim narzędziem dla polskich przedsiębiorców, działających zwłaszcza w obszarze nowych technologii. P.S.A., łącząca cechy spółki z o.o. z zaletami spółki akcyjnej, to odpowiedź na wyzwania współczesnej gospodarki.
    Ceny gazu w 2022 roku - obniżka 15% dla biznesu od lipca
    PGNiG Obrót Detaliczny obniża w lipcu 2022 roku ceny gazu dla klientów biznesowych o 15 proc. od cen określonych w cenniku w okresie od 1 lipca 2022 r. do 31 lipca 2022 r. - poinformowała spółka 1 lipca.
    Inflacja w czerwcu 2022 r. - 15,6 proc. (rdr), 1,5 proc. (mdm) - GUS [tabela]
    Ceny towarów i usług konsumpcyjnych w czerwcu 2022 r. wzrosły o 15,6 proc. (rdr - czyli w porównaniu do cen w czerwcu 2021 roku), a w porównaniu z majem 2022 r. (mdm) ceny wzrosły o 1,5 proc. - podał 1 lipca Główny Urząd Statystyczny.
    Naczelnicy urzędów skarbowych z wglądem w rachunki bankowe podatników od 1 lipca 2022 r.
    Od 1 lipca 2022 r., w życie wchodzi zmiana w ustawie o Krajowej Administracji Skarbowej, na mocy której naczelnicy urzędów skarbowych będą mogli uzyskać dostęp do danych o rachunkach bankowych podatników.
    Zaświadczenia podatkowe - nowe wzory od 7 lipca 2022 r. Zaświadczenie o niezaleganiu w podatkach (ZAS-W) i inne
    Minister Finansów przygotował projekt rozporządzenia, które zmieni rozporządzenie w sprawie zaświadczeń wydawanych przez organy podatkowe. Rozporządzenie to zmieni w szczególności wzory zaświadczeń podatkowych w tym zaświadczenia o niezaleganiu w podatkach lub stwierdzającego stan zaległości (ZAS-W), zaświadczenia o wysokości obrotu w podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym, a także dochodu podatnika w podatku dochodowym od osób fizycznych (ZAS-DF) i zaświadczenia o wysokości obrotu w podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym, a także dochodu podatnika w podatku dochodowym od osób prawnych (ZAS-DP). Ponadto pojawi się nowe zaświadczenie o wysokości przychodu, dochodu, podatku należnego oraz składek na ubezpieczenia wykazane w podatku dochodowym od osób fizycznych (ZAS-DFU).
    Handel na targowisku - co warto wiedzieć?
    Targowiska stanowią tradycyjną alternatywę dla nowoczesnych centrów handlowych. Pomimo radykalnej zmiany struktury handlu w ostatnich 30 latach, liczne grono osób w dalszym ciągu wybiera zakupy na targu. Targowiska to nie tylko okazje do niższych cen niszowych produktów ale również specyficzne uregulowania prawne.
    Zmiany w PIT od 1 lipca 2022 r. Niskie Podatki?
    1 lipca 2022 r. wchodzą w życie zmiany podatkowe (głównie w podatku dochodowym od osób fizycznych - PIT), które mają na celu skorygowanie błędów podatkowego Polskiego Ładu. Nowelizację z 9 czerwca, która wprowadza te zmiany określa się potocznie "Polski Ład 2.0" a Ministerstwo Finansów na jej określenie posługuje się frazą "Niskie Podatki". W komunikacie z 30 czerwca resort finansów wskazuje najważniejsze nowości podatkowe, które zaczną obowiązywać od lipca.
    Podatki od 1 lipca 2022 r. Najważniejsze zmiany i pułapki nowych przepisów
    Księgowi pod koniec czerwca 2022 r. mają wrażenie jakby już zleciał cały rok. Jeszcze ostatni CIT do złożenia, podpis na sprawozdaniu a tu już trzeba chyba kolejny rok zamykać …. gdzie się podziały te miesiące? Spokojnie, to tylko nowelizacja przepisów podatkowych. Dla odmiany tym razem w połowie roku i - by wzmocnić efekt – zmiany obowiązują od samego początku niezwykłego 2022 roku. Co się zmienia w PIT od 1 lipca? Na jakie pułapki trzeba uważać?
    Kiedy dywidenda krajowa nie jest objęta podatkiem u źródła?
    Jakie warunki muszą zostać spełnione, żeby dywidenda krajowa została zwolniona z podatku u źródła?
    Obowiązek integracji kasy fiskalnej z terminalem płatniczym dopiero od 2025 roku
    Ministerstwo Finansów w komunikacie z 29 czerwca 2022 r. poinformowało o odroczeniu obowiązku integracji kas rejestrujących online z terminalem płatniczym do 1 stycznia 2025 r. Pierwotnie ta integracja miała być obowiązkowa od 1 lipca 2022 r.
    Badanie: aż 66 proc. firm nadal korzysta z faktur papierowych
    Aż 66 proc. firm w Polsce nadal korzysta z faktur papierowych. Tylko 17 proc. firm wystawia je jedynie w formie elektronicznej – wynika z badania dotyczącego stosowania w Polsce faktur.
    Zmiany w CIT od 2023 roku. Uchylenie przepisów o tzw. ukrytej dywidendzie
    Ministerstwo Finansów przygotowało projekt obszernej nowelizacji podatku dochodowego od osób prawnych. Projekt ten zakłada m.in. uchylenie przepisów o tzw. ukrytej dywidendzie, które miały wejść w życie 1 stycznia 2023 r.
    ZUS: na zmianach podatkowych od 1 lipca skorzysta 3,1 mln emerytów i rencistów
    1 lipca w życie wchodzą ważne zmiany podatkowe, które obejmą emerytów i rencistów. Na zmianach zyska ok. 3,1 mln osób, które za cały 2022 r. zapłacą niższy podatek niż na zasadach z roku ubiegłego. Świadczenie na rękę może wzrosnąć nawet o ponad 100 zł – poinformował ZUS.
    Cyfryzacja KAS. Ponad 10 mln faktur testowych w KSeF. 66% firm w Polsce wystawia faktury papierowe
    Odnotowaliśmy w środowiskach testowych 804 tys. uwierzytelnień w systemie i 10,4 mln wystawionych faktur testowych w systemie KSeF – powiedział PAP wiceminister finansów i szef Krajowej Administracji Skarbowej Bartosz Zbaraszczuk. Aż 66 proc. firm w Polsce nadal korzysta z faktur papierowych. Tylko 17 proc. firm wystawia je jedynie w formie elektronicznej – wynika z badania dotyczącego stosowania w Polsce faktur.
    Opłata od deszczu. Kto zapłaci podatek od deszczu?
    Opłata za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej to potocznie podatek od deszczu. Ten rodzaj daniny publicznej obciąża właścicieli nieruchomości z określonym dolnym limitem powierzchni, których określona część jest „zabetonowana” poprzez utworzenie np. parkingu lub asfaltowego podjazdu do garażu. Nie wszyscy wiedzą o istnieniu tego obowiązku. Korzystniej jest zapłacić z własnej inicjatywy niż narażać się na interwencje fiskusa oraz odsetki od niezapłaconej w terminie należności.
    Fogiel: tarcze antyinflacyjne w razie potrzeby będą przedłużane
    Na razie tarcza antyinflacyjna jest przedłużona o kilka miesięcy. Jeżeli będzie taka potrzeba, to te tarcze będą przedłużane - powiedział w środę rzecznik PiS Radosław Fogiel. "Będziemy pomagać Polakom tak długo, jak sytuacja będzie tego wymagać" - zapewnił.
    Maląg: obywatele Ukrainy mogą wnioskować o pomoc w uzyskaniu nostryfikacji dyplomu ukończenia studiów
    W systemie praca.gov.pl obywatele Ukrainy mogą już składać wnioski o przyznanie finansowania opłaty pobieranej przez uczelnie wyższe za postępowanie nostryfikacyjne lub postępowanie w sprawie potwierdzenia ukończenia studiów na określonym poziomie - poinformowała PAP szefowa MRiPS Marlena Maląg.
    Czym jest poręczenie za dług? Jak wyegzekwować poręczenie?
    Poręczenie to forma zabezpieczenia płatności przez dłużnika, która jest bardzo często wykorzystywana w praktyce gospodarczej. Przyczyną dużej popularności poręczenia może być fakt, iż jest to forma stosunkowo prosta i wygodna dla wierzyciela. Co więcej, udzielenie poręczenia nie powoduje zbyt wielu formalności. Co jeszcze warto wiedzieć na ten temat?
    Koszty windykacji - ile wynoszą? Czy można prowadzić windykację na koszt dłużnika?
    Zwlekający z zapłatą kontrahenci to niechlubny standard w polskich firmach. Niestety niemal każdy przedsiębiorca spotyka się w końcu z sytuacją, w której druga strona transakcji będzie zwlekać z regulacją wymagalnych zobowiązań. Przyczyny takiego stanu rzeczy bywają różne, a w wielu przypadkach koniecznością okazuje się wszczęcie sprawy sądowej. Warto wiedzieć, że kosztami postępowania można obciążyć dłużnika.