reklama
| INFORLEX | GAZETA PRAWNA | KONFERENCJE | INFORORGANIZER | APLIKACJE | KARIERA | SKLEP
reklama
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Księgowość > Podatki > CIT > CIT > Podatnicy i zakres opodatkowania > Spółki komandytowe i jawne opodatkowane CIT od 2021 roku

Spółki komandytowe i jawne opodatkowane CIT od 2021 roku

Od 1 stycznia 2021 r. podatnikami podatku dochodowego od osób prawnych (CIT) staną się spółki komandytowe i niektóre spółki jawne.

Tak wynika z opublikowanego 16 września 2020 r. projektu ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne oraz niektórych innych ustaw.

CIT od spółek komandytowych i (niektórych) spółek jawnych

Jednym z głównych celów tej nowelizacji ma być uszczelnienie systemu podatku dochodowego. W ramach realizacji tego celu projekt przewiduje objęcie (już od 1 stycznia 2021 r.) opodatkowaniem wg ustawy o CIT mających siedzibę lub zarząd na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej spółek komandytowych oraz niektórych spółek jawnych (tych, których wspólnikami nie są wyłącznie osoby fizyczne i w przypadku których podatnicy podatku dochodowego partycypujący w zyskach takich spółek jawnych nie są ujawniani, co powoduje możliwość uchylania się tych podmiotów z opodatkowania podatkiem dochodowym).

W art. 1 ustawy o CIT wprowadzone zostaną przepisy nadające status „podatnika podatku dochodowego”:

  • mającym siedzibę lub zarząd na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej spółkom komandytowym, oraz
  • mającym siedzibę lub zarząd na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej spółkom jawnym, których wspólnikami nie są wyłącznie osoby fizyczne, ale tylko tym, w przypadku których tożsamość ich wspólników podlegających opodatkowaniu z racji uzyskiwanych przez spółkę dochodów nie jest znana polskim organom podatkowym i nie będzie tym organom ujawniona.

Opodatkowaniem CIT nie będą więc objęte spółki jawne, w przypadku których tożsamość wszystkich wspólników spółki, będących podatnikami podatku dochodowego (osoby fizyczne lub prawne) zostanie ujawniona właściwemu urzędowi skarbowemu.

Zwolnienie dla komandytariuszy

Ponadto (jak czytamy w uzasadnieniu omawianego projektu nowelizacji) w przypadku spółek komandytowych, w których powiązania między wspólnikami nie wskazują na „optymalizacyjny cel” ich utworzenia, przewiduje się wprowadzenie zwolnienia z opodatkowania podatkiem dochodowym przychodów komandytariuszy takich spółek.

Efektem tego zwolnienia będzie to, że efektywne opodatkowanie dochodów takich komandytariuszy z udziału w zyskach spółki komandytowej (opodatkowanej stawką podatku CIT wynoszącą 9% uzyskanych dochodów) pozostanie na porównywalnym poziomie, do efektywnego opodatkowania takich komandytariuszy wynikającego z przepisów ustawy CIT i ustawy PIT w ich brzmieniu obowiązującym do końca 2020 r.

W art. 21 ust. 1 ustawy o PIT (" 1. Wolne od podatku dochodowego są:) zostanie dodany pkt 51a w brzmieniu:
„51a) kwoty stanowiące 50% przychodów uzyskanych przez komandytariusza z tytułu udziału w zyskach w spółce komandytowej mającej siedzibę lub zarząd na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, nie więcej jednak niż 60 000 zł takich przychodów uzyskanych w roku podatkowym odrębnie z tytułu udziału w zyskach w każdej takiej spółce komandytowej, w której podatnik jest komandytariuszem.”

A na podstawie nowego art. 21 ust. 40 ustawy o PIT:
40. Zwolnienia, o którym mowa w ust. 1 pkt 51a, nie stosuje się do komandytariusza spółki komandytowej mającej siedzibę lub zarząd na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, który:
1) posiada bezpośrednio lub pośrednio co najmniej 5% udziałów (akcji) w spółce posiadającej osobowość prawną lub spółce kapitałowej w organizacji będących komplementariuszem w tej spółce komandytowej lub
2) jest członkiem zarządu:
     a) spółki posiadającej osobowość prawną lub spółki kapitałowej w organizacji będących komplementariuszem w tej spółce komandytowej, lub
    b) spółki posiadającej bezpośrednio lub pośrednio co najmniej 5% udziałów (akcji) w spółce posiadającej osobowość prawną lub spółce kapitałowej w organizacji będących komplementariuszem w tej spółce    komandytowej, lub
3) jest podmiotem powiązanym w rozumieniu art. 23m ust. 1 pkt 4 z członkiem zarządu lub wspólnikiem spółki posiadającej bezpośrednio lub pośrednio co najmniej 5% udziałów (akcji) w spółce posiadającej osobowość prawną lub spółce kapitałowej w organizacji będących komplementariuszem w tej spółce komandytowej.

Analogiczne przepisy zostaną dodane w art. 22 ustawy o CIT (nowe ustępy 4e i 4f).

Celem tych zwolnień jest uniknięcie zwiększenia obciążeń podatkowych komandytariuszy uzyskujących przychody z udziału w zyskach spółki komandytowej będącej małym podatnikiem - czyli przychody relatywnie na niewysokim poziomie.

Wyłączenie z klauzuli ogólnej przeciwko unikaniu opodatkowania

Dodatkowo omawiana nowelizacja przewiduje wyłączenie z zakresu stosowania klauzuli ogólnej przeciwko unikaniu opodatkowania dochodów komandytariusza osiągniętych z tytułu uczestnictwa w zysku spółki komandytowej prowadzącej działalność operacyjną, która nie ma sztucznego charakteru.

Zgodnie bowiem z art. 14 omawianego projektu nowelizacji:
1. D
ecyzji z zastosowaniem art. 119a Ordynacji podatkowej nie wydaje się podatnikowi podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie korzyści podatkowej polegającej na braku opodatkowania wypłaty zysku ze spółki komandytowej uzyskanego z działalności operacyjnej prowadzonej przez tę spółkę pod warunkiem, że działalność ta nie była sztuczna w rozumieniu art. 119c Ordynacji podatkowej.
2. Przepis ust. 1 stosuje się do korzyści podatkowej uzyskanej do dnia 31 grudnia 2020 r.
3. Do postępowań, o których mowa w art. 119a Ordynacji podatkowej, wszczętych do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy w brzmieniu dotychczasowym
.

Jednokrotne opodatkowanie dochodu to zdaniem MF korzyść podatkowa

Zdaniem Ministerstwa Finansów spółki komandytowe, w których komplementariuszem z minimalnym prawem do udziału w zysku jest spółka kapitałowa, stanowią dobrze znany administracji skarbowej "wehikuł optymalizacyjny". W takim przypadku podatnik uzyskuje korzyść podatkową związaną z jednokrotnym opodatkowaniem dochodu, który wypracowany został za pośrednictwem spółki komandytowej. Dotyczy to w szczególności sytuacji, gdy spółka komandytowa powstaje z przekształcenia spółki kapitałowej. Gdyby bowiem podatnik PIT prowadził działalność poprzez spółkę kapitałową, opodatkowanie dochodu występowałoby dwukrotnie – najpierw na poziomie spółki w trakcie jej działalności (bieżące opodatkowanie CIT), następnie zaś na etapie dystrybucji zysku do wspólnika (opodatkowanie PIT w związku z wypłatą dywidendy). Znane są też przypadki powstawania spółek komandytowych z przekształcenia spółek komandytowo-akcyjnych – w związku ze zmianą zasad opodatkowania tych ostatnich.

Resort finansów wie, że utworzenie spółki komandytowej, w której spółka z o.o. jest komplementariuszem, może skutkować osiągnięciem korzyści podatkowej w postaci jednokrotnego opodatkowania dochodu z działalności gospodarczej przy jednoczesnym zachowaniu atrybutów działalności charakterystycznych dla spółek kapitałowych (ograniczona odpowiedzialność wspólnika za zobowiązania spółki). W ten sposób następuje połączenie podstawowych zalet spółek osobowych i spółek kapitałowej: jednokrotne opodatkowanie dochodu oraz ograniczona odpowiedzialność za zobowiązania. Jednocześnie ustawodawca w przepisach ustawy o CIT oraz PIT w sposób spójny przewidział zasadę podwójnego opodatkowania dochodów w przypadku spółek kapitałowych, a więc opodatkowanie także efektywnej dystrybucji zysku ze spółki kapitałowej do jej wspólników.

Zdaniem MF jeżeli więc spełnione zostałyby pozostałe (oprócz wystąpienia korzyści podatkowej) przesłanki zastosowania ogólnej klauzuli przeciwko unikania opodatkowania, uregulowane w Dziale IIIA Ordynacji podatkowej, w przypadku braku projektowanego przepisu art. 14 przepisy klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania mogłyby stanowić podstawę do kwestionowania skutków podatkowych przeprowadzonego działania – czyli utworzenia spółki komandytowej i prowadzenia za jej pośrednictwem działalności, a co za tym idzie, opodatkowania dochodu jedynie na poziomie wspólnika (z jednoczesnym ograniczeniem odpowiedzialności za zobowiązania w obszarze prawa prywatnego).
W projektowanym przepisie art. 14 zastrzeżono też, że jego zastosowanie ogranicza się do jednokrotnego opodatkowania dochodu uzyskanego z działalności operacyjnej – dlatego zdaniem MF przepis ten nie znajdzie zastosowania do korzyści podatkowych, których źródłem powstania byłyby np. przeprowadzone działania restrukturyzacyjne w grupie podmiotów.

Przyczyny zmian

Tłumacząc potrzebę objęcia spółek komandytowych opodatkowaniem CIT Ministerstwo Finansów przypomniało, że już w 2013 roku powstał taki pomysł (i projekt) jednak wtedy nadano (ze skutkiem od 1 stycznia 2014 r.) status podatnika CIT jedynie mniej licznym spółkom komandytowo-akcyjnym. Ministerstwo Finansów zauważyło w danych podawanych przez GUS znaczny wzrost liczby spółek komandytowych w ostatnich latach. Spółka komandytowa stała się drugim najpopularniejszym typem spółki prawa handlowego, ustępując miejsca jedynie spółce z ograniczoną odpowiedzialnością. Ministerstwo Finansów zdaje sobie sprawę, że ta popularność jest spowodowana w głównej mierze tym, że podatkiem dochodowym (aktualnie PIT) są opodatkowani jedynie wspólnicy tych spółek, a same spółki nie płacą ani PIT ani CIT.

Zdaniem Ministerstwa Finansów, aktualnie w celu optymalizacji podatkowej (w tym również w celu uniknięcia opodatkowania przez wspólników zagranicznych) wykorzystywane są spółki komandytowe oraz w ograniczonym zakresie spółki jawne.

Jednym z rozpoznanych przez Krajową Administrację Skarbową schematów podatkowych z użyciem spółki komandytowej jest uzgodnienie, które polega na rozpoczęciu działalności polegającej na prowadzeniu inwestycji budowlanych (działalność deweloperska) przez spółkę z grupy kapitałowej, która prowadziła wcześniej działalność gospodarczą, występując jako generalny wykonawca prac budowlanych, a która z tytułu wykonywanej działalności gospodarczej poniosła stratę podatkową. Zgodnie ze schematem działalność deweloperska będzie wykonywana przez spółki komandytowe, w których wspólnikiem będzie Korzystający (spółka ze stratą podatkową). Strata podatkowa Korzystającego ma zostać rozliczona z dochodem wygenerowanym przez spółki komandytowe.
Taki schemat pozwala na powstanie korzyści podatkowej polegającej na niepowstaniu, odsunięciu w czasie powstania lub obniżeniu wysokości zobowiązania podatkowego. Taka restrukturyzacja może prowadzić do wniosku, że głównym celem jest nabycie przywilejów podatkowych – a nie względy ekonomiczne związane z potrzebą utworzenia struktury gospodarczej odpowiedniej dla realizacji celów planowanej działalności deweloperskiej.

Organy KAS obserwują również wykorzystywanie w optymalizacji podatkowej funduszu inwestycyjnego zamkniętego, transparentnych spółek prawa luksemburskiego (SCSp) i powiązanych z tymi podmiotami  polskich spółek komandytowych. Podmioty te wykorzystując przepisy prawa luksemburskiego, zapewniające anonimowość wspólników tej podatkowo transparentnej luksemburskiej spółki, tworzą grupę powiązanych przedsiębiorstw, w przypadku której formalnie trudno jest wskazać podatnika podatku dochodowego w zakresie dochodów uzyskiwanych przez spółki tworzące tę grupę w ramach prowadzonej na terytorium Polski rzeczywistej działalności gospodarczej. Jednocześnie, podatnikiem lub podatnikami w zakresie dochodów uzyskiwanych „za pośrednictwem” transparentnych podatkowo spółek jest lub są rezydent / rezydenci krajowi będącymi osobami fizycznymi.

Polecamy: Prenumerata elektroniczna Dziennika Gazety Prawnej KUP TERAZ!

Polecamy: INFORLEX Biznes

reklama

Czytaj także

Narzędzia księgowego

reklama
reklama

POLECANE

reklama
reklama

Ostatnio na forum

reklama

Nowy JPK_VAT

Oznaczenia dostawy towarów i świadczenia usług (kody GTU) w nowym JPK_VAT z deklaracją

reklama

Eksperci portalu infor.pl

Najda Consulting

Realizacja projektów inwestycyjnych dla sektora małych i średnich przedsiębiorstw

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »
reklama
reklama
reklama