Nieodpłatne sprawowanie funkcji prezesa a przychód spółki

Takie stanowisko zajął Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach w interpretacji, której fragment przedstawiamy.

Nieodpłatnym świadczeniem jest zatem uzyskana przez podatnika wymierna korzyść majątkowa niezwiązana z poniesieniem wydatków, powstaniem kosztów, z obowiązkiem uiszczenia wynagrodzenia lub inną formą ekwiwalentu.

Natomiast pojęcie „świadczenia” rozpatrywane jest z punktu widzenia zobowiązaniowego, tj. w świetle postanowień art. 353 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 380 ze zm.), zgodnie z którym zobowiązanie polega na tym, że wierzyciel może żądać od dłużnika świadczenia, a dłużnik powinien świadczenie spełnić. Świadczenie może polegać na działaniu albo na zaniechaniu (art. 353 § 2).

Zatem, w świetle art. 12 ust. 1 pkt 2 updop, aby można było określone świadczenie zaliczyć do kategorii świadczeń nieodpłatnych, stanowiących źródło przychodu podlegającego opodatkowaniu, musi dojść do stosunku prawnego, w wyniku którego jeden podmiot dokonuje określonego świadczenia, drugi natomiast to świadczenie otrzymuje nieodpłatnie, zwiększając w ten sposób swoje przychody podatkowe. Dla celów podatkowych za nieodpłatne świadczenia należy przyjmować te wszystkie zdarzenia prawne lub gospodarcze, których skutkiem jest nieodpłatne, tj. niezwiązane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu przysporzenie w majątku podatnika mające konkretny wymiar finansowy.

Polecamy: Monitor Księgowego – prenumerata

W ramach stosunków łączących spółkę kapitałową ze wspólnikami takiej spółki szczególną rolę odgrywają świadczenia wynikające z umowy spółki. Do takich świadczeń zaliczyć można m.in. obowiązek wniesienia wkładu na kapitał zakładowy spółki, obowiązek wnoszenia dopłat uchwalonych przez zgromadzenie wspólników, pełnienie funkcji w organach spółki itp. W przypadku tego rodzaju świadczeń wspólnika na rzecz spółki nie można uznać, że spółka uzyskała nieodpłatne świadczenie, nawet jeżeli nie zostało określone z tego tytułu dodatkowe wynagrodzenie wspólnika.

Z przedstawionego we wniosku opisu zdarzenia przyszłego wynika, że Wnioskodawca zamierza utworzyć zależną spółkę z o.o. w której będzie posiadał 100% udziałów. Wnioskodawca planuje, że funkcję prezesa zarządu w zależnej spółce, na podstawie powołania, będzie pełnił nieodpłatnie Prezes Zarządu spółki matki.

Biorąc powyższe pod uwagę stwierdzić należy, że nieodpłatne pełnienie funkcji Prezesa Zarządu spółki zależnej, na podstawie powołania, przez osobę zatrudnioną równocześnie na podstawie umowy o pracę w spółce matce, nie skutkuje po stronie spółki zależnej powstaniem przychodu podatkowego z tytułu nieodpłatnych świadczeń, w rozumieniu art. 12 ust. 1 pkt 2 updop, bowiem świadczeniodawca (spółka matka) uzyskuje lub uzyska w przyszłości od świadczeniobiorcy (spółki córki) świadczenie(a) ekwiwalentne (np. w postaci dywidendy).

Interpretacja indywidualna Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z 8 listopada 2016 r., sygn. 2461-IBPB-1-3.4510.810.2016.1.AB

---

Od redakcji:

Warto dodać, że jest to kolejna interpretacja, w której organy podatkowe zajmują korzystne dla podatników stanowisko. Wcześniej podobnie wypowiedział się Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji z 26 listopada 2015 r., sygn. IPPB6/4510-327/15-2/AK. Jak słusznie argumentują organy podatkowe, wspólnikowi z tytułu posiadania udziałów w spółce kapitałowej przysługują określone prawa majątkowe, w tym prawo do dywidendy. Tym samym zarządzanie spółką bez wynagrodzenia może przynieść wspólnikowi wymierne korzyści ekonomiczne. Innymi słowy, członek zarządu, pełniący w zamian za sprawowane w ramach swojej funkcji usługi, mimo braku „bezpośredniego” wynagrodzenia otrzymuje korzyści ekonomiczne, przykładowo w postaci dywidendy. Nie ma mowy w takim przypadku o braku wzajemnego świadczenia, stanowiącego warunek konieczny do powstania przychodu z nieodpłatnych świadczeń. Nie ma przy tym znaczenia, czy funkcje zarządcze pełni wspólnik będący osobą fizyczną, czy też wspólnik będący osobą prawną poprzez swojego prezesa, czy oddelegowanego pracownika.

Sławomir Biliński

prawnik, redaktor „MONITORA księgowego”

Polecamy: Komplet żółtych książek – Podatki 2017