Przejście z pełnej rachunkowości na podatkową księgę przychodów i rozchodów w 2017 roku

Kto może przejść na pkpir

Z ksiąg rachunkowych prowadzonych na podstawie ustawy o rachunkowości na pkpir mogą przejść osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą:

- indywidualnie,

- w formie spółki cywilnej osób fizycznych,

- w formie spółki jawnej osób fizycznych,

- w formie spółki partnerskiej.

Graniczny limit przychodów w 2016 roku 2 mln euro (8.595.200, - zł – netto, tj. bez podatku VAT) dotyczy przychodów:

- z indywidualnej działalności gospodarczej,

- spółki: cywilnej, jawnej lub partnerskiej.

Polecamy: Monitor Księgowego – prenumerata

Pierwsze czynności przy przejściu z ksiąg rachunkowych na pkpir

Przechodząc z ksiąg rachunkowych na pkpir trzeba w pierwszej kolejności:

- zamknąć księgi rachunkowe na koniec 2016 roku,

- uzgodnić salda z kontrahentami,

- sporządzić sprawozdanie finansowe za 2016 rok.

- sporządzić spis z natury (tzw. remanent) towarów handlowych, materiałów (surowców) podstawowych i pomocniczych, półwyrobów, produkcji w toku, wyrobów gotowych, braków i odpadów na dzień 1 stycznia 2017 r. z określeniem ich wartości – według cen zakupu lub nabycia albo wg cen rynkowych z dnia sporządzenia spisu, jeżeli są one niższe od cen zakupu lub nabycia; z kolei wartość półwyrobów (półfabrykatów), wyrobów gotowych i braków własnej produkcji wycenia się wg kosztów wytworzenia, wartość odpadów użytkowych, które w toku działalności utraciły swoją pierwotną wartość użytkową - wg wartości wynikającej z oszacowania uwzględniającego ich przydatność do dalszego użytkowania.

Wartość ogółem wynikająca ze spisu z natury powinna być wprowadzona do podatkowej księgi przychodów i rozchodów.

Spis z natury powinien zawierać co najmniej następujące dane:

- imię i nazwisko właściciela zakładu (nazwę firmy),

- datę sporządzenia spisu,

- numer kolejny pozycji arkusza spisu z natury,

- szczegółowe określenie towaru i innych ww. składników majątkowych,

- jednostkę miary,

- ilość stwierdzoną w czasie spisu,

- cenę w złotych i groszach za jednostkę miary,

- wartość wynikającą z przemnożenia ilości towaru przez jego cenę jednostkową,

- łączną wartość spisu z natury,

- klauzulę „Spis zakończono na pozycji...”,

- podpisy osób sporządzających spis oraz podpis właściciela zakładu (wspólników),

Spis z natury powinien obejmować również towary stanowiące własność podatnika, znajdujące się w dniu sporządzenia spisu poza zakładem podatnika, a także towary obce znajdujące się w zakładzie podatnika. Towary obce nie podlegają wycenie - wystarczające jest ilościowe ich ujęcie w spisie towarów z podaniem, czyją stanowią własność.

Założenie pkpir i ewidencji

Podatnicy chcący prowadzić pkpir  mają obowiązek założyć tę księgę na dzień 1 stycznia roku podatkowego lub na dzień rozpoczęcia działalności w ciągu roku podatkowego. W przypadku osób kontynuujących działalność, przechodzących z ksiąg rachunkowych na pkpir powinny one założyć pkpir na dzień 1 stycznia 2017 r.

Oprócz samej księgi powinny też na ten dzień założyć ewidencję sprzedaży, która jest konieczna jeżeli:

- na zlecenie podatnika prowadzenie księgi zostało powierzone biuru rachunkowemu a także

- uzyskiwane są przychody nieudokumentowane fakturami lub rachunkami.

Ponadto konieczne będzie założenie:

a) ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych,

b) ewidencji wyposażenia,

c) kart przychodów pracowników (jeżeli są zatrudniani pracownicy),

d) ewentualnych dodatkowych ewidencji:

- ewidencji pożyczek i zastawionych rzeczy - w przypadku działalności w zakresie udzielania pożyczek pod zastaw (lombardy),

- ewidencji kupna i sprzedaży wartości dewizowych, prowadzonej według zasad określonych w przepisach prawa dewizowego - w przypadku działalności kantorowej.

Zawiadomienie naczelnika urzędu skarbowego o prowadzeniu pkpir w 2017 roku

Podatnicy, którzy w poprzednim roku podatkowym korzystali ze zryczałtowanego opodatkowania podatkiem dochodowym lub prowadzili księgi rachunkowe, są obowiązani zawiadomić w formie pisemnej naczelnika urzędu skarbowego właściwego według miejsca zamieszkania podatnika o prowadzeniu pkpir w terminie 20 dni od dnia jej założenia.

Zatem jeżeli przyjmiemy, że pkpir w przypadku kontynuacji działalności i przejściu z ksiąg rachunkowych trzeba założyć 1 stycznia, to zawiadomienie powinno dotrzeć do naczelnika urzędu skarbowego do 21 stycznia (termin 20-dniowy zaczyna biec od 2 stycznia). A jako, że w 2017 roku 21 stycznia wypada w sobotę, to zgodnie z art. 12 § 4 Ordynacji podatkowej ostatnim dniem terminu będzie w tym roku poniedziałek 23 stycznia 2017 r.

Jeżeli działalność jest prowadzona w formie spółki cywilnej osób fizycznych, spółki jawnej osób fizycznych lub spółki partnerskiej, zawiadomienie to składają wszyscy wspólnicy naczelnikowi urzędu skarbowego właściwemu według miejsca zamieszkania każdego z nich.

Zawiadomienie o prowadzeniu pkpir można złożyć w zwykłej formie pisemnej (nie ma jednego obowiązkowego urzędowego druku, choć niektóre urzędy skarbowe wywieszają u siebie wzory takich zgłoszeń dla wygody podatników). Trzeba w nim zamieścić co najmniej następujące informacje:

- imię i nazwisko (nazwę) podatnika,

- adres podatnika,

- numer NIP podatnika,

- datę rozpoczęcia prowadzenia pkpir,

- podpis podatnika

- nazwę i adres naczelnika urzędu skarbowego.

Zawiadomienie może wyglądać np. tak:

Warszawa, 20 stycznia 2017 r.

Jan Podatniczy

ul. Pitowa 111

00-001 Warszawa

NIP: 111-111-11-11

Do Naczelnika …. Urzędu Skarbowego w Warszawie - adres Urzędu Skarbowego:

Zawiadomienie o prowadzeniu podatkowej księgi przychodów i rozchodów

Uprzejmie zawiadamiam o założeniu w dniu 1 stycznia 2017 r. podatkowej księgi przychodów i rozchodów i rozpoczęciu prowadzenia tej księgi od początku 2017 roku.

Jan Podatniczy

Jeżeli w kolejnych latach podatnik będzie kontynuował prowadzenie pkpir – nie musi składać co roku kolejnych zawiadomień.

---

W przypadku prowadzenia pkpir przez biuro rachunkowe na zlecenie podatnika, podatnik ten ma obowiązek poinformować również o tym fakcie naczelnika urzędu skarbowego (w terminie 7 dni od zawarcia umowy z biurem rachunkowym). W tym zawiadomieniu (można te informacje zawrzeć w jednym ww. zawiadomieniu o prowadzeniu pkpir) trzeba wskazać:

- nazwę i adres biura rachunkowego,

- miejsce (adres) prowadzenia oraz przechowywania księgi i dowodów (faktur, rachunków, innych dokumentów) związanych z jej prowadzeniem.

Zawiadomienie o rozpoczęciu prowadzenia pkpir można:

- złożyć osobiście w biurze podawczym właściwego urzędu skarbowego,

- przesłać do urzędu pocztą

- złożyć online przez tzw. pismo ogólne.

W przypadku przedsiębiorców zarejestrowanych w CEIDG, najłatwiej można złożyć to zawiadomienie na wniosku o zmianę wpisu CEIDG. Tam w części 20 "Rodzaj prowadzonej dokumentacji rachunkowej" należy zaznaczyć kwadrat nr 2 "podatkowa księga przychodów i rozchodów".

Podatnicy prowadzący działalność gospodarczą w formie spółki jawnej osób fizycznych lub w formie spółki partnerskiej, jeżeli spółka zrezygnowała z prowadzenia pełnej księgowości, muszą pamiętać o obowiązku złożenia przez spółkę w sądzie rejestrowym prowadzącym Krajowy Rejestr Sądowy, w terminie 6 miesięcy od dnia kończącego rok obrotowy (w 2017 roku trzeba to zrobić do 30 czerwca), oświadczenia o braku obowiązku sporządzania i złożenia rocznego sprawozdania finansowego.

Postawa prawna:

- art. 12 § 1 i § 4 Ordynacji podatkowej

- art. 24a ust. 3a-3c ustawy o PIT

- rozporządzenie Ministra Finansów z 26 sierpnia 2003 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów.