| INFORLEX | GAZETA PRAWNA | KONFERENCJE | INFORORGANIZER | APLIKACJE | KARIERA | SKLEP
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Księgowość > Podatki > PCC > Zamiana nieruchomości a PCC

Zamiana nieruchomości a PCC

Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych (dalej ustawa o PCC) w art. 1 ust. 1 zawiera zamknięty katalog czynności, objętych tym podatkiem. Jednocześnie ustawa wskazuje wyjątki (zwolnienia) od stosowania tego przepisu. Z takiego zwolnienia od opodatkowania korzysta między innymi umowa zamiany, jeżeli spełnione zostaną określone przesłanki. Jak wskazywał Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (dalej Dyrektor KIS) w indywidualnej interpretacji podatkowej z 2 lipca 2018 r. umowa zamiany udziału w nieruchomości gruntowej zabudowanej budynkiem mieszkalnym w zamian za spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu nie spełnia tych przesłanek, a co za tym idzie, nie podlega zwolnieniu w całości. Ze zwolnienia nie korzysta umowa zamiany w części dotyczącej udziału w gruncie.

Czynności objęte PCC i zwolnienie z opodatkowania

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy o PCC podatkowi od czynności cywilnoprawnych podlegają umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych. Jednocześnie ustawa o PCC przewiduje przypadki, w których czynność objęta ww. przepisem, będzie zwolniona z tego podatku. W art. 9 pkt 5 zostały enumeratywnie wymienione przedmioty umowy, z którymi związane jest zwolnienie z opodatkowania. Należy przy tym wskazać, że przypadki te stanowią wyjątki od ogólnej reguły opodatkowania, a co za tym idzie, trzeba stosować do nich wykładnię językową i nie powinno się dokonywać interpretacji rozszerzającej ani zawężającej.

W związku z możliwością zwolnienia niektórych czynności cywilnoprawnych z opodatkowania, zwrócono się do Dyrektora KIS z wnioskiem o wydanie interpretacji podatkowej. Wnioskodawczyni przedstawiła sytuację przyszłą, w której planowane jest zawarcie umowy zamiany udziału w nieruchomości gruntowej zabudowanej budynkiem mieszkalnym w zamian za spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu. Drugą stroną danej umowy zamiany ma być brat wnioskodawczyni. Dyrektor KIS miał określić, czy taka umowa zamiany, zawarta między siostrą i bratem, jest w całości zwolniona z podatku od czynności cywilnoprawnych w związku z brzmieniem art. 9 pkt 5 ustawy o PCC.

NOWOŚĆ na Infor.pl: Prenumerata elektroniczna Dziennika Gazety Prawnej KUP TERAZ!

Przesłanki zwolnienia zamiany z opodatkowania PCC

Wspominany już wyżej art. 9 pkt 5 ustawy o PCC wskazuje na następujące przesłanki, które muszą zaistnieć, aby zamiana mogła korzystać ze zwolnienia z opodatkowania tym podatkiem:

  1. musi zostać zawarta wyłącznie umowa zamiany, a zatem umowa określona w art. 603 Kodeksu cywilnego (dalej KC) i
  2. przedmiotem umowy zamiany musi być:
  • budynek mieszkalny lub jego część albo
  • lokal mieszkalny stanowiący odrębną nieruchomość albo
  • spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego albo
  • wynikające z przepisów prawa spółdzielczego: prawo do domu jednorodzinnego lub prawo do lokalu w małym domu mieszkalnym i
  1. stronami umowy zamiany muszą być osoby zaliczone do I grupy podatkowej zgodnie z przepisami o podatku od spadków i darowizn.

Na podstawie art. 603 KC, przez umowę zamiany każda ze stron zobowiązuje się przenieść na drugą stronę własność rzeczy w zamian za zobowiązanie się do przeniesienia własności innej rzeczy. Dodatkowo art. 604 KC wskazuje, że do zamiany stosuje się odpowiednio przepisy o sprzedaży. Kolejna przesłanka wymienia katalog czynności które podlegają zwolnieniu z podatku, należy przy tym zaznaczyć, że przedmiot umowy zamiany jest ściśle określony, tak jak było to wspomniane wcześniej, przepis ten jest wyjątkiem i nie należy interpretować go zawężająco ani rozszerzająco. Tak kwestię tej przesłanki w stosunku do sytuacji faktycznej przedstawionej we wniosku rozwinął Dyrektor KIS:

„Skoro bowiem z treści przepisu jednoznacznie wynika, iż dotyczy on wskazanych powyżej przedmiotów umowy, to nie można domniemywać, że odnosi się on również do kwestii zamiany udziału w gruncie, związanego z budynkiem mieszkalnym, który jest przedmiotem zamiany. Gdyby wolą ustawodawcy było, że prawo do zwolnienia określone tymże przepisem będzie przysługiwało również do tej części zamiany, która będzie obejmowała udział w gruncie, związany z budynkiem mieszkalnym, który jest przedmiotem zamiany (tak jak w zdarzeniu przyszłym opisanym we wniosku), to niechybnie takie uregulowanie zawarłby w analizowanym przepisie.”

Ostatnia przesłanka określa zakres podmiotowy umowy i wskazuje, że stronami muszą być osoby zaliczone do I grupy podatkowej przez ustawę o podatku od spadku i darowizn. Zaliczenie do tej grupy podatkowej następuje według osobistego stosunku nabywcy do osoby, od której lub po której zostały nabyte rzeczy i prawa majątkowe.

Zgodnie z art. 14 ust. 3 pkt 1 ustawy o podatku od spadku i darowizn do I grupy podatkowej zalicza się małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, zięcia, synową, rodzeństwo, ojczyma, macochę i teściów. Z czego wynika, że brat i siostra jako strony umowy spełniają ten wymóg.

Zamiana udziału w gruncie nie korzysta ze zwolnienia podatkowego

Po analizie wymaganych przesłanek i stanu faktycznego, Dyrektor KIS stwierdził, że przedmiotowa umowa zamiany w części, w której dotyczy zamiany spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego na budynek mieszkalny, będzie korzystać ze zwolnienia z opodatkowania na podstawie art. 9 pkt 5 ustawy o PCC. Natomiast, pomimo spełnienia wymogu zaliczenia stron do I grupy podatkowej, z takiego zwolnienia nie będzie korzystała ta część umowy zamiany, która dotyczy udziału w gruncie, a zatem będzie objęta opodatkowaniem podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Argumentacja przedstawiona w omawianej interpretacji opierała się na braku spełnienia przesłanki występowania przedmiotu umowy (udziału w gruncie) w katalogu przesłanek z art. 9 pkt 5 ustawy o PCC.

Weronika Szuba

Czytaj także

Narzędzia księgowego

POLECANE

WYWIADY, RELACJE, WYDARZENIA

reklama

Ostatnio na forum

Artykuł Partnerski

Jednolity Plik Kontrolny

Eksperci portalu infor.pl

Joanna Gawęda

Ekspert PFR Portal PPK

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »