Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Jednoosobowa działalność gospodarcza a transakcje ze spółką w ujęciu podatkowym Cz. I

Krzysztof Hanuszek
Doradca podatkowy
Jednoosobowa działalność gospodarcza a podatki, transakcje ze spółką cywilną
Jednoosobowa działalność gospodarcza a podatki, transakcje ze spółką cywilną
shutterstock
Przedmiotem poniższych rozważań będą skutki podatkowe sytuacji, gdy ta sama osoba fizyczna równocześnie jednoosobowo prowadzi pozarolniczą działalność gospodarczą a zarazem jest wspólnikiem spółki cywilnej lub jawnej albo udziałowcem spółki z ograniczoną odpowiedzialnością i jako przedsiębiorca dokonuje z tą spółką transakcji, w szczególności świadczy na rzecz tej spółki usługi lud dokonuje dostawy (sprzedaży) towaru.

Przedsiębiorca - wspólnik a transakcje ze spółką cywilną

Na wstępie zasadnym jest wyjaśnić, że spółka cywilna powoływana jest na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego (Ustawa z dnia 23.04.1964 r. Kodeks cywilny tekst jednolity Dz. U. z 2022 r. poz. 1360 z późn. zm. - dalej KC), nie jest osobą prawną i z prawnego punktu widzenia uprawnione jest twierdzenie, że jest nie tyle „spółką” co umową. Art. 860 par. 1 KC stwierdza, że przez umowę spółki wspólnicy zobowiązują się dążyć do osiągnięcia wspólnego celu gospodarczego przez działanie w sposób oznaczony, w szczególności przez wniesienie wkładów. Z kolei art. 863 KC mówi, że wspólnik nie może rozporządzać udziałem we wspólnym majątku wspólników ani udziałem w poszczególnych składnikach tego majątku. Z przywołanych przepisów prawa wynika zatem, że spółka cywilna nie posiada odrębnego majątku, natomiast należy on do wszystkich wspólników, objęty jest współwłasnością łączną, ma charakter bezudziałowy, a każdemu ze wspólników przysługują równe prawa do całego majątku. Zarazem jednak Sąd Najwyższy w treści postanowienia z dnia 20 czerwca 2007 r. (V CSK 132/07) stwierdził między innymi: "W przypadku zawiązania spółki prawa cywilnego funkcjonują równolegle obok siebie odrębne masy majątkowe należące do poszczególnych wspólników oraz spółki (wspólność łączna wspólników), przy czym ustawa nie wyklucza przesunięć majątkowych pomiędzy tymi masami." Zatem, mając w szczególności na względzie, że "ustawa nie wyklucza przesunięć majątkowych pomiędzy tymi masami", dokonanie transakcji polegającej np. na zawarciu umowy sprzedaży pomiędzy osobą fizyczną prowadzącą jednoosobową działalność gospodarczą i równocześnie będącą wspólnikiem spółki cywilnej a tą spółką jest co do zasady dopuszczalne.

Transakcja wspólnika ze spółką cywilną a podatek dochodowy – stanowisko fiskusa

Powyższe nieuchronnie rodzi pytanie o skutki podatkowe wynikłe z takiej transakcji. By udzielić odpowiedzi w pierwszej kolejności odwołać należy się do art. 8 Ustawy z dnia 26.07.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r. poz. 1128 z późn. zm.) Mianowice zgodnie z art. 8 ust. 1 przywołanej ustawy przychody z udziału w spółce niebędącej osobą prawną, ze wspólnej własności, wspólnego przedsięwzięcia, wspólnego posiadania lub wspólnego użytkowania rzeczy lub praw majątkowych u każdego podatnika określa się proporcjonalnie do jego prawa do udziału w zysku (udziału) oraz (...) łączy się z pozostałymi przychodami ze źródeł, z których dochód podlega opodatkowaniu według skali (...) W przypadku braku przeciwnego dowodu przyjmuje się, że prawa do udziału w zysku (udziału) są równe. Dalej, według ust. 2 zasady wyrażone w ust. 1 stosuje się odpowiednio do rozliczania kosztów uzyskania przychodów, wydatków niestanowiących kosztów uzyskania przychodów i strat (...). Jednak sama treść przepisów prawa może w analizowanej materii nie być wystarczająca do wyciągnięcia jednoznacznych wniosków, dlatego zasadnym jest sięgnąć do interpretacji prawa podatkowego. Mianowicie Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej nr 0115-KDIT3.4011.336.2018.1.DP z dn. 23 października 2018 r. Stwierdził, że w przypadku, gdy jeden ze wspólników spółki cywilnej wynajmuje nieruchomość, w ramach działalności gospodarczej prowadzonej na własne nazwisko, spółce cywilnej, w której jest wspólnikiem, to wydatki w części przypadającej na wspólnika wynajmującego nieruchomość, nie stanowią dla niego kosztów uzyskania przychodów. Podobnie w interpretacji nr 0113-KDIPT2-1.4011.677.2020.2.MD z dn. 10 listopada 2020 r. stwierdzono, że jeżeli jeden ze wspólników spółki cywilnej wykonuje usługi w ramach indywidualnej działalności gospodarczej na rzecz tej spółki, to wydatki spółki w części przypadającej na tego wspólnika, nie stanowią dla niego kosztów uzyskania przychodów w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu działalności prowadzonej w formie spółki cywilnej. Zapłatę za usługę w tej części należy uznać za świadczenie wspólnika spółki cywilnej na rzecz „samego siebie”. Analogiczne co do istoty stanowisko w zakresie sprzedaży towaru przez wspólnika na rzecz spółki cywilnej zawarto w interpretacji nr 0113-KDIPT2-1.4011.416.2022.2.AP z dn. 4 sierpnia 2022 r.

Transakcja wspólnika ze spółką cywilną a podatek dochodowy – wnioski

Zatem w przypadku spółki cywilnej nabywającej usługę bądź towar od jednego ze wspólników prowadzącego własną działalność gospodarczą koszt uzyskania przychodu mogą wykazywać tylko pozostali wspólnicy. Uprawniona przy tym wydaje się teza, że skoro wspólnik dokonuje świadczenia „dla samego siebie”, to po jego stronie nie powstaje również przychód podatkowy. Oznacza to, że wspólnik nie zalicza do swojego przychodu tej części należności wynikającej z faktury, która odpowiada jego udziałowi w zysku spółki cywilnej. Tak więc, gdy wspólników jest przykładowo dwóch i jeden z nich w ramach swojej jednoosobowej działalności gospodarczej dokonuje sprzedaży na rzecz spółki cywilnej, której jest wspólnikiem, to drugi ze wspólników zaliczy do kosztów uzyskania przychodów 50% kosztu stwierdzonego fakturą dokumentującą tę transakcję, zaś wspólnik, który dokonuje sprzedaży na rzecz spółki, niczego z tego tytułu nie zaliczy do kosztów uzyskania przychodu – tenże wspólnik nie zaliczy też do swoich przychodów tej części należności z faktury, która odpowiada jego udziałowi w zysku spółki cywilnej, czyli zaliczy do swoich przychodów 50% należności z tej faktury. To oczywiście przy wspomnianym założeniu, że wspólników jest dwóch, natomiast przy ich większej liczbie te proporcje obliczać się będzie odpowiednio do ich, tj. wspólników, liczby.

Transakcja wspólnika ze spółką cywilną a podatek od towarów i usług

przedmiotowe zagadnienie wskazać należy, że zgodnie z art. 15 ust. 1 Ustawy z dnia 11.03. 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jednolity Dz. U. z 2022 r. poz. 931 z późn. zm.) podatnikami podatku od towarów i usług są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą. Spółka cywilna jest właśnie taką jednostką nieposiadającą osobowości prawnej, co wyjaśniono już na wstępie, i dlatego na gruncie przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (VAT) to spółka cywilna jest odrębnym od wspólników podatnikiem podatku VAT ze wszystkimi wynikającymi z tego prawami i obowiązkami. Zatem przy założeniu, że obydwie strony transakcji są czynnymi podatnikami podatku VAT, to w przypadku dokonania dostawy towaru lub świadczenia usług przez wspólnika na rzecz spółki cywilnej, której jest wspólnikiem czynność taka będzie rzecz jasna podlegać opodatkowaniu VAT-em. Wspólnik jako zbywca (dokonujący dostawy, świadczący usługę) będzie zobowiązany do naliczenia VAT-u według właściwej stawki, zaś spółka jako nabywca będzie uprawniona do odliczenia VAT-u zgodnie z ogólnie obowiązującymi zasadami. Tak więc w przeciwieństwie do problematyki podatku dochodowego kwestię podatku od towarów i usług w transakcjach pomiędzy wspólnikiem spółki cywilnej a taką spółką wydają się nasuwać mniej wątpliwości, oczywiście w ujęciu ogólnym, dotyczącym samej zasady (kazuistyczna analiza możliwych kwestii problemowych związanych z VAT-em jest poza zakresem wywodu).

Uwagi końcowe

Na zakończenie zasadnym jest poczynić tę istotną uwagę, że w konkretnych przypadkach rozliczenie podatków, w szczególności podatku dochodowego od osób fizycznych, w transakcjach między wspólnikiem a spółką cywilną może budzić uzasadnione wątpliwości. Z tej przyczyny podatnik winien każdorazowo przejawiać przy tego rodzaju czynnościach szczególną staranność, wobec czego wystąpienie z wnioskiem o wydanie indywidualnej interpretacji prawa podatkowego może okazać się konieczne.

Krzysztof Hanuszek
Doradca Podatkowy 12671

Reklama
Zaktualizuj swoją wiedzę z naszymi publikacjami i szkoleniami
Źródło: Źródło zewnętrzne
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Podatek PIT - część 2
    certificate
    Jak zdobyć Certyfikat:
    • Czytaj artykuły
    • Rozwiązuj testy
    • Zdobądź certyfikat
    1/10
    Zeznanie PIT-37 za 2022 r. można złożyć w terminie do:
    30 kwietnia 2023 r. (niedziela)
    2 maja 2023 r. (wtorek)
    4 maja 2023 r. (czwartek)
    29 kwietnia 2023 r. (sobota)
    Następne
    Księgowość
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Slim VAT 3 ułatwi rozliczanie podatku od towarów i usług

    SLIM VAT 3 to kolejny pakiet rozwiązań mający na celu ułatwienie w rozliczaniu podatku od towarów i usług. Ma on realizować wiele postulatów zgłaszanych przez przedsiębiorców i środowiska zajmujące się rozliczaniem podatków. Powyższe pozwoliło na wskazanie obszarów, które wymagają zmian i są pracochłonne i czasochłonne.  Jakie propozycje zawiera pakiet Slim VAT 3? W jaki sposób uprości rozliczanie podatku VAT?

    Firmy mają niecały rok na przygotowanie się do wdrożenia Krajowego Systemu e-Faktur!

    Krajowy System e-Faktur (KSeF). Od 1 stycznia 2024 roku wejdzie w życie obowiązek wystawiania faktur poprzez repozytorium Krajowej Administracji Skarbowej. Konsekwencją jego wprowadzenia będzie ściślejsza kontrola państwa nad ściągalnością podatków, ale też cyfryzacja firm, szybsze zwroty VAT-u i jednolity format faktur, co ułatwi ich zagregowanie i analizę w systemie. Na razie jednak wymagać będzie od firm dużych nakładów pracy, czasu i finansów.

    Podatek u źródła a klauzula przeciwko unikaniu opodatkowania

    Klauzula przeciwko unikaniu opodatkowania. Regulacje antyabuzywne, mające na celu zapobieganie unikaniu opodatkowania, dotyczą również kwestii poboru podatku u źródła. W praktyce umożliwiają one podważenie podjętej przez płatnika decyzji o niepobraniu tego podatku i w konsekwencji nałożenie na niego obowiązku jego zapłaty wraz z odsetkami, a nawet nałożenie kary na płatnika. Nie ma przy tym znaczenia czy w momencie poboru podatku płatnik otrzymał oświadczenie odbiorcy płatności o spełnieniu warunków zwolnienia, gdyż na to płatnika nałożono daleko idące obowiązki weryfikacyjne, których nieprawidłowa realizacja, pozwala organom podatkowym na obciążenie go odpowiedzialnością.

    mTAX FREE PL - aplikacja mobilna dla podróżnych

    Ministerstwo Finansów informuje, że nowa aplikacja mobilna mTAX FREE PL jest kolejnym ułatwieniem w obsłudze dokumentów TAX FREE. Dzięki tej aplikacji podróżni mogą zarządzać własnymi dokumentami na swoim smartfonie w dowolnym czasie. Od 1 lutego 2023 r. wszystkie dokumenty TAX FREE wystawione w Polsce są dostępne w aplikacji mobilnej.

    ZUS: 27 mln zaświadczeń o czasowej niezdolności do pracy w 2022 r.

    W 2022 r. zarejestrowano w kraju 27 mln zaświadczeń lekarskich o czasowej niezdolności do pracy na łączną liczbę 288,8 mln dni absencji. Najczęstszą przyczyną absencji były choroby układu kostno-stawowego, mięśniowego i tkanki łącznej - wynika z najnowszych danych Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

    Sprawozdanie finansowe i sprawozdanie z działalności za 2022 rok. Rekomendacje KSR 2023

    Komitet Standardów Rachunkowości opublikował 31 stycznia 2023 r. nowe rekomendacje dotyczące sporządzania sprawozdania finansowego oraz sprawozdania z działalności za 2022 rok. Zdaniem Komitetu rekomendacje te są potrzebne zwłaszcza w obecnych szczególnych warunkach związanych z niepewnością otoczenia gospodarczego, spowodowaną w szczególności skutkami wojny na Ukrainie i kończącej się pandemii COVID-19, takimi jak inflacja, rosnące ceny surowców i energii, zmiany kursów walut obcych. Co rekomenduje KSR?

    Aktywni+ (plus) 2023 - wnioski od 1 lutego. Dofinansowanie projektów aktywizujących seniorów

    Od 1 lutego 2023 r. można składać wnioski do programu na rzecz osób starszych "Aktywni plus". Organizacje pozarządowe i instytucje prowadzące działalność pożytku publicznego mogą ubiegać się o dofinansowanie od 25 tys. do 250 tys. zł na projekty mające na celu zwiększenie uczestnictwa osób starszych we wszystkich dziedzinach życia społecznego.

    40% sklepów internetowych w Europie oszukuje klientów. Na czym polegają praktyki manipulacyjne w e-handlu?
    Komisja Europejska i krajowe organy ds. ochrony konsumentów z 23 państw członkowskich, Norwegii i Islandii opublikowały wyniki akcji kontrolnej stron internetowych związanych z handlem detalicznym. Kontrola objęła 399 sklepów internetowych. Manipulacyjne praktyki internetowe wykryto w 148.
    Premier: od 2015 r. dochody budżetu państwa podwoiły się dzięki uszczelnieniu systemu podatkowego
    Dzięki uszczelnieniu systemu podatkowego i reformom fiskalnym rządu Prawa i Sprawiedliwości, dochody budżetu państwa od roku 2015 podwoiły się - poinformował we wtorek premier Mateusz Morawiecki.
    Wnioski do PFRON w 2023 roku

    Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON) informuje, że od stycznia 2023 roku wnioski do PFRON w formie elektronicznej (przez internet / on-line) o dofinansowanie uczestnictwa w turnusach rehabilitacyjnych, zakupu sprzętu rehabilitacyjnego, przedmiotów ortopedycznych i środków pomocniczych oraz wniosków na likwidację barier technicznych, architektonicznych i barier w komunikowaniu się – trzeba składać w Systemie Obsługi Wsparcia (SOW) – platformie internetowej przygotowanej przez PFRON.

    Korekta amortyzacji środków trwałych. Na jakim dokumencie?

    Jakim dokumentem księgowym należy dokonać korekty amortyzacji środków trwałych?

    Import węgla do Polski 2023 – odprawa, procedury, dokumenty

    Aby zabezpieczyć w obecnym sezonie grzewczym potrzeby odbiorców indywidualnych i firm, Polska importuje węgiel z różnych regionów świata. Przy odprawie węgla obowiązują określone procedury. Co muszą wiedzieć spedytorzy, którzy obsługują importerów węgla?

    e-Doręczenia już od 1 lutego 2023 r. Kolejny etap cyfryzacji urzędów

    e-Doręczenia. Przedsiębiorcy zakładający działalność gospodarczą w CEIDG od 1 lutego 2023 r. będą musieli podać adres mailowy do e-Doręczeń korespondencji z urzędami.

    Zarobki w ZUS 2023. Ile zarabiają pracownicy i dyrektorzy w ZUS-ie?

    W odpowiedzi z 24 stycznia 2023 r. na interpelację poselską, sekretarz stanu w Ministerstwie Rodziny i Polityki Społecznej Stanisław Szwed (po uzyskaniu informacji od Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych), z upoważnienia Ministra Rodziny i Polityki Społecznej, udzielił informacji w sprawie wynagrodzeń pracowników ZUS. Jakie jest przeciętne wynagrodzenie pracowników ZUS? Jakie podwyżki dostaną pracownicy ZUS w 2023 roku?

    Sprzedaż internetowa: dropshipping. Kwestie podatkowe

    Sprzedaż internetowa może przybierać różne formy. Decyzja o sposobie prowadzenia droppshipingu, często rzutuje na kwestie wyboru formy opodatkowania. Jak formy dropshippingu wpływają na wybór formy opodatkowania? Co o droppshipingu myśli Krajowa Informacja Skarbowa oraz sądy?

    Wsteczna korekta stawek amortyzacyjnych – czy jest możliwa?

    Podatnik, który stosuje liniową metodę amortyzacji środków trwałych, zasadniczo ma możliwość samodzielnego ustalenia stawek amortyzacyjnych do maksymalnych poziomów przewidzianych w ustawie o CIT. Wątpliwości podatników wciąż jednak budzi kwestia możliwości dokonania korekty stawki „wstecz”. 

    Dochód minimalny w UE. Rada UE przyjęła zalecenie
    30 stycznia 2023 r. Rada UE przyjęła zalecenie w sprawie odpowiedniego dochodu minimalnego. Zalecenie to przewiduje zwalczanie ubóstwa i wykluczenia społecznego oraz dążenie do wysokiego poziomu zatrudnienia. Cele te mają być zrealizowane poprzez propagowanie odpowiedniego wsparcia dochodu w formie dochodu minimalnego oraz skutecznego dostępu do usług wspierających i podstawowych dla osób niedysponujących wystarczającymi zasobami, a także poprzez propagowanie integracji na rynku pracy osób do niej zdolnych.
    Czy ulga rehabilitacyjna obejmuje zakup bieżni?

    Podatniczka skorzystała z ulgi rehabilitacyjnej i odliczyła od dochodu wydatki na zakup bieżni. Czy miała do tego prawo? Co uznał fiskus w interpretacji?

    Przewalutowanie kredytu a przychód podatkowy

    Przewalutowanie kredytów we frankach na kredyty w polskich złotych powoduje powstanie pewnej kwoty nadwyżki dotyczącej zapłaconego kapitału i odsetek, które podlegają zwrotowi. Wysokość tych kwot zależy od liczby zapłaconych rat i wielkości kredytu, aczkolwiek stany faktyczne zawarte we wnioskach o interpretacje podatkowe pokazują, że kwoty te mogą sięgać kilkudziesięciu tysięcy złotych. W efekcie po stronie osób fizycznych otrzymujących zwrot nadwyżki pojawiło się uzasadnione pytanie, czy taki zwrot powinien był opodatkowany. Jedną z takich spraw zajął się organ podatkowy w ramach interpretacji sygn. 0115-KDIT2.4011.395.2022.2.RS.

    Oprocentowanie lokat bankowych i kont oszczędnościowych – styczeń/luty 2023

    Początek 2023 roku nie rozpieszcza oszczędzających. Większość banków pogorszyła oferty promocyjnych depozytów. Najczęściej w dół poszło oprocentowanie lub co najmniej maksymalna kwota, którą można zainwestować na preferencyjnych warunkach. 

    Substancja ekonomiczna spółki zagranicznej a klauzula przeciwko unikaniu opodatkowania

    Wdrożenie klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania unormowanej, w art. 119a Ordynacji podatkowej, spowodowało wzmożenie kontroli podatkowych skupiających się głównie na podatnikach powiązanych transakcyjnie z podmiotami zagranicznymi. W toku przeprowadzania kontroli naczelną kwestią okazało się prawidłowe zdefiniowanie tzw. substancji ekonomicznej danej jednostki zagranicznej. Organy podatkowe nie posługują się w tym zakresie pożądaną praktyką wnikliwej analizy sytuacji danego podmiotu zagranicznego i jednocześnie pomijają przy tym kluczowe zagadnienie, jakim jest zakres działalności podejmowanej przez te podmioty. Liczne nieprawidłowości w tym zakresie dają podatnikom możliwość udowodnienia, że korzystają z wciąż w pełni legalnej optymalizacji podatkowej.

    Kredyty hipoteczne 2023. Zamiana WIBOR-u na WIRON - jak zmieni się rata kredytu

    Według szacunków Lendi, po zmianie wskaźnika z WOBOR-u na WIRON, dla kredytu 400 000 zł, zaciągniętego na 30 lat, wysokość miesięcznej raty może się obniżyć o blisko 400 zł. 

    Ferie zimowe 2023 - jak zaoszczędzić na wydatkach
    Na ferie zimowe w 2023 roku wybiera się co czwarty Polak. Wysokie i ciągle rosnące ceny powodują, że szukamy oszczędności. Polacy mocno tną wydatki, planując wyjazd – aż 73% będzie oszczędzać na standardzie hotelu i jego lokalizacji czy wyżywieniu – wynika z najnowszego badania przeprowadzonego na zlecenie firmy ubezpieczeniowej Wiener. Co drugi przeznaczy na zimowy wyjazd do 1,5 tys. zł na osobę. Jak zauważają eksperci Wiener, rośnie jednocześnie świadomość ubezpieczeniowa Polaków, bo już ponad 60% z nich wykupi na wyjazd przynajmniej jeden rodzaj ubezpieczenia. Nadal jednak oszczędza na tym aspekcie aż 17% badanych.
    Dyrektywa w sprawie ESG - implementacja w Polsce - projekt w I kwartale 2023 r.
    Ministerstwo Finansów w I kwartale 2023 r. skieruje do konsultacji projekt implementujący dyrektywę w sprawie ESG - poinformował cytowany w komunikacie po posiedzeniu plenarnym Rady Dialogu Społecznego wiceminister finansów Piotr Patkowski.
    Czy samozatrudniony na zleceniu, czy umowie o dzieło ma prawo do wypoczynku?
    Rzecznik Praw Obywatelskich na skutek wniosku Związku Zawodowego Filmowców (ZZF) zwrócił się do Ministra Rodziny i Polityki Społecznej o przedstawienie stanowiska w kwestii możliwości podjęcia działań legislacyjnych odnośnie uregulowania w przepisach prawa do wypoczynku osób zatrudnionych na umowach cywilnoprawnych (np. umowa o dzieło, czy zlecenie). Zdaniem Ministra raczej nie można tego zrobić w przepisach kodeksu pracy, czy rozporządzeniu do tego kodeksu. Natomiast możliwe jest objęcie określonej grupy zawodowej przepisami odrębnej ustawy (i uregulowanie w niej np. prawa do minimalnego, obligatoryjnego odpoczynku dobowego dla osób zatrudnionych na podstawie umów cywilnoprawnych), tak, jak to zrobiono np. w ustawie o czasie pracy kierowców, czy ustawie o zawodach lekarza i lekarza dentysty.