Kto i kiedy może rozliczyć się wspólnie z dzieckiem

Możliwość wspólnego rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych z dzieckiem ma jeden z rodziców albo opiekunów prawnych, jeżeli osoba ta jest:
a) panną albo kawalerem,
b) wdową albo wdowcem,
c) rozwódką albo rozwodnikiem,
d) osobą, w stosunku do której orzeczono separację,
e) osobą pozostającą w związku małżeńskim, jeżeli jej małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności,

i samotnie wychowywała w rozliczanym roku podatkowym dzieci.

Polecamy: PIT 2018. Komentarz

NOWOŚĆ na Infor.pl: Prenumerata elektroniczna Dziennika Gazety Prawnej KUP TERAZ!

Osobę taką uważa się za samotnie wychowującą dzieci, jeśli choć jeden dzień w rozliczanym roku podatkowym samotnie sprawowała opiekę nad dziećmi:

- małoletnimi,

- bez względu na ich wiek, które zgodnie z odrębnymi przepisami otrzymywały zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną,

- do ukończenia 25 roku życia uczącymi się w szkołach, o których mowa w przepisach o systemie oświaty, przepisach o szkolnictwie wyższym lub w przepisach regulujących system oświatowy lub szkolnictwo wyższe obowiązujących w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie, jeżeli w roku podatkowym nie uzyskały dochodów podlegających opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27 lub art. 30b (wykazywane w zeznaniach PIT-36, PIT-37, PIT-38) w łącznej wysokości przekraczającej kwotę 3.089 zł, z wyjątkiem renty rodzinnej.

Prawa do wspólnego opodatkowania nie utraci więc osoba, która w trakcie tego samego roku podatkowego zawrze związek małżeński, bądź wychowywane przez nią dziecko ukończy naukę czy określony w ustawie wiek.

Polecamy: Ulga na dziecko

Wspólne rozliczenie z dzieckiem 2016 - pytania i odpowiedzi

Ulga na dziecko za 2016 rok – wyjaśnienia Ministerstwa Finansów

Do preferencyjnego rozliczenia z dzieckiem ma również prawo osoba mająca miejsce zamieszkania dla celów podatkowych (potwierdzone certyfikatem rezydencji) w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo w Konfederacji Szwajcarskiej, która osiągnęła podlegające opodatkowaniu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przychody w wysokości stanowiącej co najmniej 75 % całkowitego przychodu osiągniętego w danym roku podatkowym.

Polecamy: serwis Podatki osobiste

Wspólne rozliczenie nie jest możliwe, gdy choć jedna ze stron opodatkowana jest:
- podatkiem liniowym 19%,
- ryczałtem ewidencjonowanym (z wyjątkiem osób osiągających przychody z tytułu umowy najmu, podnajmu, dzierżawy, poddzierżawy lub innych umów o podobnym charakterze, jeżeli umowy te nie są zawierane w ramach prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej),
- kartą podatkową,
- zryczałtowanym podatkiem dochodowym od przychodów osób duchownych,
- podatkiem tonażowym (nawet, gdy nie uzyskano przychodu/dochodu lub zgłoszono zawieszenie działalności).

Wniosek o wspólne rozliczenie trzeba złożyć zaznaczając taką opcję w rocznym PIT. Trzeba z tym zdążyć do 30 kwietnia następnego roku, bo złożenie takiego wniosku po tej dacie jest bezskuteczne.

Kiedy prezenty firmy dla pracowników są zwolnione z PIT

PIT-2 i inne oświadczenia, które zmniejszają zaliczki na PIT

Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie (wyrok z 19 stycznia 2012 r. – sygn. I SA/Ol 734/11)  przy określaniu kwoty (zarobków dorosłego dziecka), o której mowa w art. 6 ust. 4 pkt 3 ustawy o PIT (3089 zł), należy uwzględnić kwotę odpowiadającą podstawie obliczenia podatku, do której odwołują się art. 27 i art. 30b ustawy o PIT. To od tej kwoty zależy bowiem bezpośrednio wysokość należnego podatku dochodowego oraz to, czy dziecko będzie w ogóle zobowiązane do jego uiszczenia. Innymi słowy chodzi tu o dochód po dokonanych odliczeniach od dochodu (np. z tytułu ulgi rehabilitacyjnej, czy udzielonych darowizn na cele pożytku publicznego, kultu religijnego).

Limity ulg i odliczeń w PIT

---

Fiskus twierdzi "od zawsze", że osoby żyjące w konkubinacie nie mogą być uznane za samotnie wychowujące dziecko mimo, że w poprzedniej (obowiązującej do rozliczenia za 2010 rok) definicji osób, które mogą skorzystać ze wspólnego opodatkowania z dzieckiem nie było wprost wskazanego wymogu faktycznego wychowywania dziecka.

Jednak sądy administracyjne, do których można się odwołać od decyzji urzędów skarbowych uważały inaczej. Przykładowo WSA w Warszawie w wyroku z 25 lutego 2009 r. (sygn. akt III SA/Wa 2498/08) stwierdził, że „(…) samotność w znaczeniu potocznym to życie bez innej osoby, a samotny na tle art. 6 u.p.d.f. to matka lub ojciec danego dziecka bez męża lub żony.” Takie samo orzeczenie WSA w Warszawie zapadło 18 września 2007 r. w sprawie o sygnaturze akt III SA/Wa 1133/07.

Niestety później sądy administracyjne przychylały się raczej do stanowiska fiskusa. Przykładem jest wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 czerwca 2009 r. (sygn. akt II FSK 279/08), w którym NSA uznał, iż skarżący (który nie jest związany z matką dziecka związkiem małżeńskim, ale z nią mieszka i razem z nią wychowuje ich wspólne dzieci) nie wychowywał samotnie dzieci.

 29 października 2010 r. została uchwalona nowelizacja ustawy o PIT, która wprowadziła nową, obecnie obowiązującą definicję osoby samotnie wychowującej dziecko - podkreślającą wymóg faktycznego samotnego wychowywania dziecka.

Polecamy: Pakiet żółtych książek - Podatki 2018

Z tej nowej definicji wynika wprost, że ze wspólnego rozliczenia z dzieckiem może skorzystać ta osoba, która będąc panną, kawalerem, wdową, wdowcem, rozwódką, rozwodnikiem albo osobą w stosunku, do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów lub osobą pozostającą w związku małżeńskim, jeżeli jej małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności, faktycznie w danym roku podatkowym samotnie wychowuje dzieci.

Ta nowelizacja ustawy o PIT obowiązuje od 1 stycznia 2011 r. i ma zastosowanie do rozliczenia dochodów uzyskanych w 2011 roku.

Polecamy: Ile zapłacisz PIT przy sprzedaży domu, mieszkania lub działki?

Polecamy: Zwrot VAT za materiały budowlane - poradnik