REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Przychody pracowników z programów motywacyjnych – opodatkowanie PIT

Deloitte
Audyt, konsulting, zarządzanie ryzykiem, doradztwo finansowe, podatkowe i prawne
Przychody pracowników z programów motywacyjnych – opodatkowanie PIT
Przychody pracowników z programów motywacyjnych – opodatkowanie PIT
Fotolia

REKLAMA

REKLAMA

Programy motywacyjne oparte na akcjach są popularną formą premiowania pracowników – zwłaszcza w firmach międzynarodowych, gdzie często stanowią część globalnego planu akcyjnego. W ramach pracowniczych programów motywacyjnych pracownicy nabywają akcje po preferencyjnych cenach (niższych niż rynkowe) bądź też nieodpłatnie. W świetle kształtującej się najnowszej linii orzeczniczej w zakresie PIT, udział pracowników w programach motywacyjnych opartych o pracownicze opcje na akcje lub inne preferencyjne sposoby nabycia akcji (np. akcje zastrzeżone) może w niektórych przypadkach przestać być atrakcyjny.

PIT od przychodów pracowników z programów motywacyjnych - stanowisko organów podatkowych

Właściwe określenie skutków podatkowych uczestnictwa w programie motywacyjnym na gruncie polskiego prawa podatkowego może budzić wątpliwości, zwłaszcza w świetle niejednoznacznego podejścia organów podatkowych i sądów.

Autopromocja

Pierwsze zróżnicowanie w traktowaniu tego typu przychodów występuje na gruncie samych przepisów podatkowych mających zastosowanie do przychodu z tytułu preferencyjnego nabycia akcji, jako że odmiennie traktują one pracowników, którzy otrzymują akcje emitowane przez spółki mające siedzibę w jednym z państw UE lub EOG oraz tych nabywających akcje spółek z siedzibami w innych krajach. W gorszym położeniu znajdują się pracownicy otrzymujący akcje spółek spoza UE lub EOG, zgodnie bowiem z art. 24 ust. 12a Ustawy o PIT nie mogą skorzystać z zasady określonej w art. 24 ust. 11 Ustawy o PIT, z którego wynika, że dochód stanowiący nadwyżkę pomiędzy wartością rynkową akcji objętych (nabytych) przez osoby uprawnione na podstawie uchwały walnego zgromadzenia a wydatkami poniesionymi na ich objęcie (nabycie) nie podlega opodatkowaniu w momencie objęcia (nabycia) tych akcji. Dopiero w momencie zbycia akcji dochodzi do opodatkowania dochodu podatkiem od zysków kapitałowych.

Polecamy: Nowe umowy zlecenia i inne umowy cywilnoprawne od 1 stycznia 2017 r.

Kolejne rozbieżności pojawiają się na etapie ustalenia momentu powstania obowiązku podatkowego z tytułu preferencyjnego nabycia akcji w ramach programu motywacyjnego. Generalnie nie budzi wątpliwości fakt, że przychód nie powstanie w momencie przyznania pracownikom opcji lub akcji zastrzeżonych. Nie ma ponadto wątpliwości, co do tego, że przychód powstanie w momencie zbycia akcji objętych przez pracownika w ramach realizacji opcji czy akcji zastrzeżonych.

Natomiast podejście organów podatkowych oraz sądów administracyjnych jest rozbieżne w kwestii powstania przychodu w momencie realizacji opcji lub akcji zastrzeżonych, czyli w chwili, z którą pracownik nabywa akcje na preferencyjnych zasadach. Dotyczy to przede wszystkim sytuacji, w których nie ma zastosowania wspomniany wyżej art. 24 ust. 11 Ustawy o PIT pozwalający na przesunięcie momentu opodatkowania do chwili zbycia akcji, np. w przypadku gdy pracownicy nabywają akcje spółki spoza UE lub EOG. Zgodnie z najczęściej spotykanym stanowiskiem Ministra Finansów nieodpłatne nabycie akcji, do których nie ma zastosowanie art. 24 ust. 11 Ustawy o PIT, rodzi obowiązek zapłaty podatku od różnicy między rynkową ceną akcji a ceną zapłaconą przez pracownika (w przypadku globalnych planów motywacyjnych przychód ten jest klasyfikowany przez Ministra jako przychód z innych źródeł lub jako przychód z realizacji instrumentów pochodnych). Natomiast sądy administracyjne niejednokrotnie przychylały się do stanowiska, że nieodpłatne lub częściowo odpłatne nabycia akcji nie rodzi skutków podatkowych, gdyż te mogą się pojawić dopiero w momencie zbycia akcji (np. wyrok NSA z 21 lipca 2016 r., sygn. II FSK 1725/14), niezależnie od możliwości zastosowania powołanego wyżej przepisu.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Opodatkowanie dochodu na etapie preferencyjnego nabycia akcji wiąże się z określonymi konsekwencjami również na etapie ich zbycia. Co do zasady bowiem będziemy wówczas mieć do czynienia z dwoma momentami opodatkowania, co może rodzić ryzyko podwójnego opodatkowania przychodu z tytułu nabycia akcji, o ile dochód opodatkowany na etapie otrzymania lub preferencyjnego nabycia akcji nie zostanie potraktowany jako koszt uzyskania przychodu w momencie ich zbycia. Dotychczas sądy generalnie dostrzegały ten problem i w swoich orzeczeniach wskazujących na przesunięcie momentu opodatkowania do chwili zbycia akcji, uzasadniały to właśnie uniknięciem potencjalnego ryzyka podwójnego opodatkowania.. Niemniej jednak ostatnie wyroki wskazują na zmianę w dotychczasowej linii orzeczniczej.

W wyroku z dnia 13 kwietnia 2016 r (sygn. II FSK 668/14) dotyczącym stanu faktycznego, w którym moment preferencyjnego nabycia akcji został uznany za przychód z realizacji instrumentu pochodnego, NSA orzekł, że trudno jest mówić w omawianym przypadku o podwójnym opodatkowaniu, gdyż mogłoby ono mieć miejsce w przypadku podwójnego opodatkowania tym samym podatkiem dochodu uzyskanego z tego samego źródła. Tymczasem, realizacja instrumentu pochodnego (tj. preferencyjne nabycie akcji w wyniku realizacji opcji lub akcji ograniczonych) oraz zbycie akcji otrzymanych w wyniku realizacji tego instrumentu to, według NSA, dwa odrębne źródła przychodów .

Kluczowa w tym kontekście jest kwestia możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodu przy sprzedaży akcji wartości przychodu uzyskanego w momencie preferencyjnego nabycia akcji, który został już opodatkowany na etapie realizacji opcji lub akcji ograniczonych. W cytowanym powyżej wyroku NSA stwierdza, że koszty uzyskania przychodu należy przyporządkować do tego źródła przychodów, z którymi dane wydatki są związane. Tak więc, pracownik nie będzie generalnie mógł zaliczyć wcześniej opodatkowanego przychodu osiągniętego w momencie realizacji instrumentu do kosztów uzyskania przychodu z późniejszej sprzedaży akcji, jako że zdaniem NSA ustawodawca celowo (bowiem art. 30b nie odsyła do art. 22 ust. 1d) wyłączył ten koszt w Ustawie o PIT.

Prezentowane podejście było generalnie kwestionowane przez sądy. Dla przykładu, zgodnie z wyrokiem NSA z dnia 7 lutego 2014 r (sygn. II FSK 347/12), podwójne opodatkowanie dochodu z tego samego źródła (przychód z kapitałów pieniężnych) narusza konstytucyjną zasadę równości. Jednak w wyroku z dnia 13 kwietnia 2016 r NSA prezentuje zgoła odmienne stanowisko podkreślając, że dokonana wykładnia nie skutkuje naruszeniem wyrażonej w art. 32 Konstytucji zasady równości, gdyż o nierównym traktowaniu można mówić tylko wówczas, gdy podmioty wyróżnione tą samą cechą nie są jednakowo traktowane.

Przychody z programów motywacyjnych opodatkowane podwójnie?

Przedstawione powyżej podejście może prowadzić do opodatkowania przychodu z tytułu udziału w programach motywacyjnych dwukrotnie: po raz pierwszy w momencie realizacji opcji lub akcji ograniczonych i nabycia akcji na preferencyjnych zasadach, a po raz drugi w momencie odpłatnego zbycia akcji (tak orzekał NSA w wyrokach z dnia 9 czerwca 2016 – sygn. II FSK 1401/14 oraz 16 czerwca 2016 – sygn. II FSK 1163/14). W tym miejscu należałoby wskazać, że ostatnie orzeczenia sądów mogą wskazywać na zmianę dotychczas, jak się wydawało, ukształtowanej linii orzeczniczej.

Tym samym udział w programach motywacyjnych opartych na realizacji opcji i akcji zastrzeżonych w postaci otrzymania lub preferencyjnego nabycia akcji może przestać opłacać się pracownikom, o ile nie dojdzie w ich przypadku do przesunięcia momentu opodatkowania do chwili zbycia akcji na podstawie art. 24 ust. 11 Ustawy o PIT.

Powyższe oznacza, że przepisy Ustawy o PIT w połączeniu z przedstawioną nową linią orzeczniczą stawiają w szczególnie niekorzystnej sytuacji pracowników otrzymujących akcje emitowane przez spółki mające siedzibę w jednym z państw spoza obszarów UE i EOG.

W świetle powyższego, dla tych grup pracowników bardziej atrakcyjne mogą stać się programy bazujące na pochodnych instrumentach finansowych realizowanych w gotówce, przy założeniu prawidłowej konstrukcji takich programów. W ich przypadku dochodziłoby do opodatkowania podatkiem od zysków kapitałowych (19%) tylko w jednym momencie, tj. w chwili realizacji instrumentu pochodnego w gotówce.

Kamila Walczak, Konsultant w warszawskim biurze Deloitte Doradztwo Podatkowe Sp. z o.o.

Autopromocja

REKLAMA

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
QR Code
Podatek PIT - część 2
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Zeznanie PIT-37 za 2022 r. można złożyć w terminie do:
30 kwietnia 2023 r. (niedziela)
2 maja 2023 r. (wtorek)
4 maja 2023 r. (czwartek)
29 kwietnia 2023 r. (sobota)
Następne
Księgowość
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
MKiŚ: z tytułu plastic tax trzeba będzie zapłacić nawet 2,3 mld zł

Plastic tax. W 2024 roku Polska zapłaci 2,3 mld zł tzw. podatku od plastiku - wynika z szacunków resortu klimatu i środowiska, o których poinformowała w środę wiceminister Anita Sowińska. Dodała, że z tego tytułu za ub.r. zapłacono 2 mld zł.

Zwrot podatku PIT (nadpłaty) w 2024 roku. Kiedy (terminy)? Jak (zasady)? Dla kogo? PIT-37, PIT-36, PIT-28 i inne

Kiedy i jak urząd skarbowy zwróci nadpłatę podatku PIT z rocznego zeznania podatkowego? Informacja na ten temat ciekawi zwłaszcza tych podatników, którzy korzystają z ulg i odliczeń. Czym jest nadpłata podatku? Kiedy powstaje nadpłata? W jakiej formie jest zwracana? Kiedy urząd skarbowy powinien zwrócić nadpłatę PIT? Jak wskazać i jak zaktualizować rachunek do zwrotu PIT? Jak uzyskać informację o stanie zwrotu nadpłaty podatku?

Dopłata do PIT-a w 2024 roku. Kogo to dotyczy? Jak sobie poradzić z wysoką dopłatą podatku?

W 2023 roku podatnicy musieli dopłacić 11,2 mld zł zaległości podatkowych za 2022 rok. W 2022 roku (w rozliczeniu za 2021 r.) ta smutna konieczność dotyczyła aż 4,9 mln podatników, a kwota dopłat wyniosła 14,9 mld. zł. W 2024 roku skala dopłat będzie mniejsza, ale dla wielu osób znalezienie kilku lub kilkunastu tysięcy złotych na rozliczenie się ze skarbówką to spory kłopot. Możliwe jest jednak wnioskowanie do Urzędu Skarbowego o rozłożenie dopłaty na raty, skorzystanie z kredytu lub (w przypadku firm) sfinansowanie zaległości przez przyspieszenie przelewów od kontrahentów.  W rozliczeniu za 2022 rok podatnicy przesłali za pomocą Twój e-PIT prawie 12 mln deklaracji, a kolejne 8 mln przez e-Deklaracje. Tylko 1,3 mln – czyli około 6% złożyli w wersji papierowej.

Ulga na ESG (ulga na zrównoważony rozwój firm) - rekomendacja Konfederacji Lewiatan i Ayming Polska dla rządu

W reakcji na nowe obowiązki firm dotyczące raportowania niefinansowego ESG, które weszły w życie na początku 2024 roku, Konfederacja Lewiatan oraz Ayming Polska zwróciły się do nowego rządu z rekomendacją wprowadzenia tzw. “Ulgi na zrównoważony rozwój”. Nowy instrument podatkowy ma na celu wsparcie firm w realizacji wytycznych Komisji Europejskiej dotyczących zrównoważonego rozwoju. Proponowane rozwiązanie miałoby pomóc przedsiębiorstwom w efektywnym dostosowaniu się do nowych standardów, jednocześnie promując ekologiczne i społecznie odpowiedzialne praktyki biznesowe.

Obniżenie z 8 proc. do 0 proc. stawki VAT dla określonych kategorii usług transportu pasażerskiego - MF analizuje potencjalne skutki zmian

Ministerstwo Finansów analizuje skutki potencjalnego obniżenia z 8 proc. do 0 proc. stawki VAT na niektóre kategorie usług transportu pasażerskiego - poinformował wiceminister finansów Jarosław Neneman.

"DGP": Zwiększa się liczba firm planujących redukcję zatrudnienia; firmy zwalniają nie tylko grupowo

Firmy zwalniają. Jakie są powody redukcji zatrudnienia? "Wzrost kosztów, spadek zamówień oraz cyfryzacja i nowe technologie to główne powody planowanych redukcji zatrudnienia" – donosi dzisiaj "Dziennik Gazeta Prawna".

Pieniądze z KPO to ogromna szansa dla przedsiębiorców. "Żeby otrzymać dotację trzeba wykonać kilkanaście bardzo precyzyjnych kroków"

Pieniądze z KPO to duży zastrzyk dla polskiej gospodarki. "To przede wszystkim ogromna szansa dla polskich przedsiębiorców. Jednak aby pozyskać unijną dotację trzeba mieć pomysł i warto wesprzeć się wiedzą oraz doświadczeniem ekspertów” – powiedział Krzysztof Fintzel z Łódzkiej Agencji Rozwoju Regionalnego.

Nowelizacja ustawy o rachunkowości podpisana. Zmiany dotyczą głównie dużych firm

Duże firmy będą miały obowiązek ujawniania informacji o zapłaconym podatku dochodowym oraz innych informacji w podziale na poszczególne kraje.

Księgowy nie uwzględnił w rozliczeniach prawie 190 faktur na samochody, czyli dlaczego warto mieć wysokie OC

Jakie ubezpieczenia OC najczęściej wybierają księgowi i księgowe? Co w ramach polisy przejmuje ubezpieczyciel? Jakie pomyłki bywają najbardziej kosztowne? 

Fundacja rodzinna nie dla spółki cywilnej

Fundacja rodzinna może przystępować jedynie do spółek prawa handlowego, które są podatnikami CIT. Natomiast spółka cywilna jest podatnikiem PIT, a nie CIT, a więc nie spełnia wskazanego kryterium. W konsekwencji nie może zostać uznana jako podmiot o podobnym charakterze do spółek prawa handlowego.

REKLAMA