Dofinansowanie wycieczki z ZFŚS to opodatkowany przychód pracowników

• Przychód czy wyjazd integracyjny?
• Zasada powszechnego opodatkowania, świadczenia nieodpłatne i częściowo odpłatne
• Kluczowy wyrok Trybunału Konstytucyjnego

Przychód czy wyjazd integracyjny?

Organizacje związkowe ogłosiły zapisy na letnie wycieczki nad morze, które miały być częściowo finansowane przez pracodawcę. Pracownicy i członkowie ich rodzin mogli skorzystać ze świadczenia częściowo odpłatnie, znając z góry kwotę, jaką będą musieli ponieść. Wycieczki nie były w interesie pracodawcy, który wyraził tylko zgodę na dofinansowanie ich z zfśs. Nie można było uznać ich za wyjazd integracyjny na zasadzie ogólnej dostępności, ponieważ utworzone zostały listy osób zakwalifikowanych. Po zakończeniu wycieczki dokonano łącznego rozliczenia, a także rozliczenia każdego uczestnika z osobna w oparciu o świadczenia, z których osoba faktycznie skorzystała. Tak wyliczona kwota stanowiła podstawę do określenia dopłaty z zfśs.

Pracodawca (płatnik) uznał dane świadczenie za przychód po stronie pracownika i zgodnie z ustawą o podatku dochodowym od osób fizycznych pobrał zaliczkę na podatek dochodowy.

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w indywidualnej interpretacji podatkowej z 26 lutego 2018 r. (sygn.  0111-KDIB2-3.4011.313.2017.2.LG)  uznał działanie płatnika za prawidłowe.

Zasada powszechnego opodatkowania, świadczenia nieodpłatne i częściowo odpłatne

W myśl głównej zasady powszechnego opodatkowania wskazanej w art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (ustawa o PIT) podatkowi podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a, 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Natomiast, art. 11 ust. 1 ustawy o PIT stanowi, że przychodami, […], są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Art. 11 ust. 2b ustawy o PIT stanowi, że jeżeli świadczenia są częściowo odpłatne, przychodem podatnika jest różnica pomiędzy wartością tych świadczeń, a odpłatnością ponoszoną przez podatnika.

Także przychody ze stosunku pracy określone w art. 12 ustawy o PIT to nie tylko pieniądze, ale także wartość świadczeń w naturze, czy świadczeń nieodpłatnych otrzymanych od pracodawcy. Świadczeniami pracowniczymi są zatem nie tylko wynagrodzenia, czyli świadczenia wprost wynikające z zawartej umowy o pracę, ale również wszystkie inne przychody (świadczenia), niezależnie od podstawy ich wypłaty, jeżeli w jakikolwiek sposób wiążą się z faktem wykonywania pracy.

Kluczowy wyrok Trybunału Konstytucyjnego

Aby ustalić, czy dane świadczenie stanowiło przychód z tytułu nieodpłatnych świadczeń w rozumieniu ustawy należało odnieść się do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 lipca 2014 r., sygn. akt K 7/13 (Dz.U. z 2014 r., poz. 947), w którym stwierdzono, że za przychód pracownika mogą być uznane świadczenia, które:

• po pierwsze, zostały spełnione za zgodą pracownika (skorzystał z nich w pełni dobrowolnie),
• po drugie, zostały spełnione w jego interesie (a nie w interesie pracodawcy) i przyniosły mu korzyść w postaci powiększenia aktywów lub uniknięcia wydatku, który musiałby ponieść,
• po trzecie, korzyść ta jest wymierna i przypisana indywidualnemu pracownikowi (nie jest dostępna w sposób ogólny dla wszystkich podmiotów).

Element uzyskania korzyści jest wymagany aby mówić o przychodzie, zdarzenie pozbawione tego elementu nie jest objęte obowiązkiem podatkowym. Wyjazd integracyjny nie jest więc przychodem, ponieważ po stronie pracownika nie pojawia się w takiej sytuacji (zdaniem TK) żadna korzyść. Zgodnie z opisanym stanem faktycznym uczestnictwo pracowników w wyjeździe, który nie miał charakteru integracyjnego, było w pełni dobrowolne, a uczestnicy uzyskali wymierną korzyść o indywidualnym charakterze (przypisaną danemu pracownikowi). Zostały zatem spełnione wszystkie trzy przesłanki, których, zgodnie z orzecznictwem Trybunału, wymaga ustawa, aby po stronie pracowników powstał przychód z tytułu nieodpłatnych świadczeń.

W konsekwencji po stronie pracowników powstanie przychód ze stosunku pracy na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy o PIT, który powoduje konieczność obliczenia i pobrania zaliczki na podatek dochodowy na podstawie art. 31 ustawy o PIT, z uwzględnieniem zwolnienia przewidzianego w art. 21 ust. 1 pkt 67 ustawy o PIT.

Polecamy: Monitor Księgowego – prenumerata        

Polecamy: Monitor prawa pracy i ubezpieczeń

Warto tu wspomnieć, że zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 67 ustawy o PIT wolne od podatku dochodowego są wartość otrzymanych przez pracownika w związku z finansowaniem działalności socjalnej, o której mowa w przepisach o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, rzeczowych świadczeń oraz otrzymanych przez niego w tym zakresie świadczeń pieniężnych, sfinansowanych w całości ze środków zakładowego funduszu świadczeń socjalnych lub funduszy związków zawodowych, łącznie do wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty 1000 zł (do końca 2017 roku było tylko 380 zł); rzeczowymi świadczeniami nie są bony, talony i inne znaki, uprawniające do ich wymiany na towary lub usługi.

Weronika Szuba