Ulga na dzieci 2024 - jak wykazać w PIT/O?

• Ulga na dzieci - prawo do pomniejszenia podatku PIT
• Warunek dotyczący niekorzystania z odmiennych form opodatkowania
• Warunek dotyczący wysokości dochodów
• Ulga na dzieci - ile można odliczyć w PIT za 2023 rok?
• Ulga na dzieci w części E załącznika PIT/O

Ulga na dzieci - prawo do pomniejszenia podatku PIT

Ulga na dzieci polega na prawie do pomniejszenia podatku PIT (obliczonego według skali podatkowej) z tytułu:
• wykonywania władzy rodzicielskiej wobec małoletniego dziecka,
• pełnienia funkcji opiekuna prawnego małoletniego dziecka, który mieszka z tym dzieckiem,
• sprawowania nad małoletnim dzieckiem opieki poprzez pełnienie funkcji rodziny zastępczej na podstawie orzeczenia sądu lub umowy zawartej ze starostą,
• utrzymywania dziecka pełnoletniego, które otrzymuje zasiłek pielęgnacyjny, dodatek pielęgnacyjny lub rentę socjalną,
• utrzymywania dziecka pełnoletniego, które nie ukończyło 25. roku życia, uczy się lub studiuje
oraz spełnia kryterium dochodowe.

Wykonywanie władzy rodzicielskiej, bycie opiekunem prawnym, pełnienie funkcji rodziny zastępczej, czy utrzymywanie pełnoletniego dziecka, to podstawowy warunek, który musisz spełnić, aby skorzystać z tej ulgi. Nie są to jednak wszystkie warunki. Poniżej sprawdzisz, czy spełniasz pozostałe.

Warunek dotyczący niekorzystania z odmiennych form opodatkowania

Warunek dotyczący niekorzystania z odmiennych form opodatkowania. Ten warunek spełniasz, jeśli dziecko, z tytułu którego korzystasz z ulgi:
1) nie stosuje:
• przepisów ustawy PIT dotyczących opodatkowania dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej oraz z działów specjalnych produkcji rolnej 19% stawką podatku (art. 30c ustawy PIT),
• przepisów ustawy o ryczałcie, wyjątkiem regulacji dotyczących tzw. prywatnego najmu (art. 6 ust. 1 ustawy o ryczałcie).
Chodzi o niestosowanie przepisów zarówno w zakresie osiągniętych przychodów, poniesionych kosztów, zobowiązania lub uprawnienia do zwiększania lub pomniejszenia podstawy obliczenia podatku albo przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do
dokonywania innych doliczeń lub odliczeń,
2) nie podlega opodatkowaniu podatkiem tonażowym.

Warunek dotyczący wysokości dochodów

Warunek dotyczący wysokości Twoich dochodów. Ten warunek spełniasz zawsze, gdy w roku podatkowym – w tym przez jego część – miałeś co najmniej dwoje dzieci (chodzi o dzieci, które uwzględnia się dla potrzeb ulgi na dzieci) lub miałeś wyłącznie jedno dziecko z potwierdzoną niepełnosprawnością.

Chodzi o niepełnosprawność potwierdzoną: orzeczeniem o zakwalifikowaniu przez organy orzekające do jednego z trzech stopni niepełnosprawności (1), decyzją przyznającą rentę z tytułu całkowitej lub częściowej niezdolności do pracy, rentę szkoleniową albo rentę socjalną (2), orzeczeniem o niepełnosprawności osoby, która nie ukończyła 16 roku życia (3).

Gdy miałeś tylko jedno dziecko, które nie ma orzeczonej niepełnosprawności, to z ulgi tej skorzystasz, jeśli spełniasz kryterium dochodowe. Polega ono na tym, że w przypadku gdy za rok 2023:
1) masz prawo rozliczyć podatek jako osoba samotnie wychowująca dzieci (niezależnie od tego czy z tego prawa korzystasz), to Twoje roczne dochody nie mogą przekroczyć 112 000 zł,
2) nie spełniasz warunków do rozliczenia podatku jako osoba samotnie wychowująca dzieci i jednocześnie:
• pozostawałeś w związku małżeńskim przez cały 2023 rok – suma rocznych dochodów Twoich oraz małżonka nie może przekroczyć 112 000 zł,
• nie pozostawałeś w związku małżeńskim w 2023 roku lub pozostawałeś w nim jedynie przez część roku – Twoje roczne dochody nie mogą przekroczyć 56 000 zł.

Przy ustalaniu kryterium dochodowego uwzględniasz tylko te dochody (rozumiane jako przychód pomniejszony o: koszty uzyskania przychodów oraz o składki na ubezpieczenia społeczne odliczane w PIT-36 albo PIT-37, oraz składki na ubezpieczenia zdrowotne odliczane w PIT-36L), które podlegają opodatkowaniu: według skali podatkowej, 19% stawki podatku dla niektórych przychodów z kapitałów pieniężnych, o której mowa w art. 30b ustawy PIT, oraz 19% jednolitej stawki podatku dla dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej i działów specjalnych produkcji rolnej, o której mowa wart. 30c ustawy PIT.

Ulga na dzieci - ile można odliczyć w PIT za 2023 rok?

Ile odliczyć. Wysokość odliczenia zależy od liczy dzieci oraz liczby miesięcy, w których w 2023 roku wykonywałeś władzę rodzicielską, byłeś opiekunem prawnym dziecka, pełniłeś funkcję rodziny zastępczej lub utrzymywałeś pełnoletnie dziecko. Jeśli w 2023 roku czynności te wykonywałeś w stosunku do:
• jednego dziecka – za każdy miesiąc ich wykonywania możesz odliczyć 92,67 zł (maksymalnie za rok 1 112,04 zł),
• dwojga dzieci – za każdy miesiąc ich wykonywania możesz odliczyć po 92,67 zł (maksymalnie za rok 2 224,08 zł),
• trojga dzieci – za każdy miesiąc ich wykonywania możesz odliczyć po 92,67 zł na pierwsze i drugie dziecko oraz 166,67 zł na trzecie dziecko (maksymalnie za rok 4 224,12 zł),
• co najmniej czworga dzieci – za każdy miesiąc ich wykonywania możesz odliczyć po 92,67 zł na pierwsze i drugie dziecko oraz 166,67 zł na trzecie dziecko oraz po 225,00 zł na czwarte i każde kolejne dziecko (maksymalnie w przypadku czworga dzieci możesz odliczyć 6 924,12 zł, odpowiednio w przypadku pięciorga 9 624,12 zł, sześciorga 12 324,12 zł). Dla każdego kolejnego dziecka kwota ta wzrasta maksymalnie o 2 700 zł rocznie.

Przy ustalaniu wysokości odliczenia pomijasz te miesiące, w których dziecko: zostało decyzją sądu umieszczone w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych (są nimi młodzieżowy ośrodek wychowawczy, schronisko dla nieletnich, zakład poprawczy, areszt śledczy, zakład karny, szkoła wojskowa lub inna szkoła, w sytuacji gdy pobyt jest nieodpłatny) lub pozostawało w związku małżeńskim.

Jeśli w danym miesiącu w stosunku do tego samego dziecka wykonywana była władza rodzicielska, sprawowana opieka prawna lub dziecko przebywało w rodzinie zastępczej (np. w związku z odebraniem dziecka biologicznym rodzicom i jego umieszczeniem w rodzinie zastępczej), to za ten miesiąc możesz odliczyć nie więcej niż 1/30 przysługującej kwoty odliczenia za każdy dzień, w którym sprawowałeś pieczę nad dzieckiem.

Wysokość odliczenia na „wspólne” dziecko dotyczy obojga rodziców, opiekunów prawnych dziecka oraz pozostających w związku małżeńskim rodziców zastępczych. Oznacza to, że rodzice/opiekunowie dzielą się kwotą ulgi na to dziecko. Mogą to zrobić w dowolnej proporcji przez siebie ustalonej, np. po 50%, czy w stosunku 30% do 70%, 10% do 90%.

Jeśli rodzice nie są zgodni wobec podziału tej kwoty (np. każdy chce odliczyć 100% ulgi na dzieci), to spór ten rozstrzygają przepisy ustawy PIT w ten sposób, że jeśli zgodnie z rozstrzygnięciem sądu, po rozwodzie lub w takcie separacji, rodzice sprawują naprzemienną pieczę nad dzieckiem, lub miejsce zamieszkania dziecka jest takie samo jak obojga rodziców – ulgę na to dziecko rodzice odliczają po 50%. W pozostałych przypadkach, np. gdy miejsce zamieszkania dziecka jest ustalone przy jednym rodzicu lub opiekunie prawnym, 100% ulgi odlicza tylko ten rodzic/opiekun.

Ulga na dzieci w części E załącznika PIT/O

Dla celów ulgi na dzieci nie musisz dokumentować wysokości poniesionych wydatków. W zeznaniu musisz natomiast podać liczbę dzieci i ich numery PESEL, a w przypadku braku tych numerów - imiona, nazwiska oraz daty urodzenia dzieci. Ten obowiązek realizujesz wypełniając część E załącznika PIT/O.

Na żądanie organów podatkowych musisz także przedstawić zaświadczenia, oświadczenia oraz inne dowody niezbędne do ustalenia prawa do ulgi na dzieci, którą odliczasz, w szczególności: odpis aktu urodzenia dziecka (1), zaświadczenie sądu rodzinnego o ustaleniu opiekuna prawnego dziecka (2), odpis orzeczenia sądu o ustaleniu rodziny zastępczej lub umowę zawartą między rodziną zastępczą a starostą (3), zaświadczenie o uczęszczaniu pełnoletniego dziecka do szkoły lub na uczelnię.

W załączniku PIT/O(28) najpierw wypełniasz poz. 48 i poz. 49 (małżonek – 50) a następnie część E załącznika PIT/O.

Jeśli część E jest niewystarczająca do podania informacji o wszystkich dzieciach uprawniających do ulgi, wypełniasz kolejne załączniki PIT/O, a w poz. 4 wpisujesz kolejny numer załącznika.

Jeśli kwota odliczenia z tytułu ulgi na dzieci, którą wykazałeś w poz. 49 załącznika PIT/O(28) (małżonek – poz. 50), jest niższa od przysługującego odliczenia z tytułu tej ulgi wykazanego we wszystkich poz. 7 i 8 w części E załącznika PIT/O, masz prawo do dodatkowego zwrotu z tytułu ulgi na dzieci.

Zobacz: Dodatkowy zwrot z tytułu ulgi na dzieci w PIT za 2023 rok

Źródło: na podstawie broszury informacyjnej Ministerstw Finansów