Zbycie nieruchomości po zniesieniu współwłasności a PIT

Tak uznał Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi w interpretacji podatkowej z 3 kwietnia 2014 r.

Zniesienie współwłasności działki, co z PIT

Wnioskodawca w 2000 roku został współwłaścicielem działki na podstawie umowy darowizny spisanej u notariusza. W 2009 roku zawarta została ugoda między nim a drugim współwłaścicielem dotycząca zniesienia współwłasności w równych udziałach bez konieczności dokonywania jakichkolwiek spłat czy dopłat. Na podstawie ów ugody doszło do podziału rzeczonej działki na 12 działek budowlanych, z których każdemu z dotychczasowych współwłaścicieli przypadło po 6 działek.

Wartość nieruchomości po zniesieniu współwłasności nie przekroczyła przysługującego wcześniej wnioskodawcy udziału, a udział w działce nabytej w drodze zniesienia współwłasności odpowiadał działce nabytej na podstawie darowizny.

W 2013 roku wnioskodawca dokonał sprzedaży jednej z działek wydzielonych w wyniku ugody. Nie dokonał jej jednak w ramach działalności gospodarczej ani pozarolniczej.

W związku z tak przedstawiającą się sytuacją pojawiło się pytanie, czy sprzedaż części nieruchomości po zniesieniu współwłasności podlegać będzie podatkowi dochodowemu od osób fizycznych.

W wydanej interpretacji organ podatkowy stwierdził, że sprzedaż nieruchomości po zniesieniu współwłasności jest podstawą do opodatkowania podatkiem dochodowym osób fizycznych jeżeli ma miejsce przed upływem 5 lat od nabycia własności ów nieruchomości. Za moment nabycia należy uznać nabycie pierwotne, o ile zniesienie współwłasności nie powoduje zwiększenia udziału w nieruchomości.

PIT-11 w 2015 r. w formie papierowej - składany do 31 stycznia

Deklaracje PIT i CIT wyłącznie przez internet od 2015 roku

Podyskutuj o tym na naszym FORUM

Opodatkowanie sprzedaży nieruchomości

Przepis art. 10 ust. 1 pkt 8  ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r., poz. 361, z późn. zm.) formułuje generalną zasadę, że sprzedaż nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości przed upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie rodzi obowiązek w postaci zapłaty podatku dochodowego.

Skutkuje to tym, że sprzedaż nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości, która następuje po upływie 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie – nie jest źródłem przychodu. Oznacza to, że uzyskane w ten sposób wzbogacenie w ogóle nie podlega opodatkowaniu.

Decydujące znaczenie w kwestii opodatkowania sprzedaży nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości podatkiem PIT ma zarówno data, jak i sama forma nabycia.

W przedmiotowej sprawie do nabycia nieruchomości doszło poprzez zawarcie umowy darowizny, która została sporządzona w formie aktu notarialnego. Zatem do przejścia własności nieruchomości na obdarowanego doszło w momencie zawarcia rzeczonego aktu notarialnego.

Skutki podatkowe podziału działki

Wpływu na bieg 5-letniego terminu nie ma dokonany w międzyczasie podział działki przez współwłaścicieli. Po jego dokonaniu posiadali oni wciąż taką samą wielkość udziałów w nieruchomościach - nie doszło do nabycia gruntu. Sam fakt podziału pozostaje bez znaczenia, gdyż przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych uzależniają skutki podatkowe odpłatnego zbycia nieruchomości od daty jej nabycia, a nie od daty podziału.

Zniesienie współwłasności a obowiązek podatkowy

Także zniesienie współwłasności nie będzie miało żadnych skutków na kanwie przepisów o PIT. Samo zniesienie współwłasności nie stanowi nabycia rzeczy, jeżeli mieści się w ramach udziału jaki przypadał byłym współwłaścicielom w rzeczy wspólnej i odbył się bez spłat i dopłat. W takim wypadku za datę nabycia nieruchomości lub prawa należy przyjąć datę ich pierwotnego nabycia (w tym przypadku – moment zawarcia umowy darowizny).

Co do zasady, zniesienie współwłasności jest formą nowego nabycia tylko wówczas, gdy - w wyniku tego zniesienia - podatnik otrzymuje nieruchomość, której wartość po dokonanym podziale przekracza wartość udziału, jaki pierwotnie mu przysługiwał. W przypadku, w którym wartość udziału po podziale uległaby zmniejszeniu mamy do czynienia ze zbyciem – także nie mającym wpływu na bieg rzeczonego 5-letniego terminu.

Podobne wnioski wynikają z ukształtowanej już linii orzeczniczej Naczelnego Sądu Administracyjnego, który twierdzi, że nabyciem rzeczy w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nie jest przyznanie jej na wyłączną własność jednemu ze współwłaścicieli w wyniku dokonanego zniesienia współwłasności, jeśli:

• podział taki jest ekwiwalentny w naturze i nie towarzyszą mu spłaty i dopłaty, lub

• wartość rzeczy mieści się w udziale, jaki przysługiwał tej osobie w majątku wspólnym.

---

Zatem jeżeli spełnione zostaną wyżej wymienione warunki, zniesienie współwłasności nieruchomości nie może być rozpatrywane w kategoriach nabycia. W takiej sytuacji za datę jej nabycia należy uznać datę pierwotnego nabycia udziału w nieruchomości.

Jeżeli jednak przysługujący danej osobie udział ulega powiększeniu lub też towarzyszą mu spłaty i dopłaty wówczas czynność ta skutkuje nabyciem ponad dotychczas posiadany udział. Wtedy datą nabycia tej części nieruchomości, o którą zwiększył się udział w niej po dokonaniu zniesienia współwłasności będzie data zniesienia współwłasności.

Ma to o tyle doniosłe znaczenie, że na kanwie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych sprzedaż nieruchomości (jej części lub udziału w niej) jest podstawą do opodatkowania PITem jeżeli dokonano jej przed upływem 5 lat od nabycia.

Źródło: indywidualna interpretacja przepisów prawa podatkowego Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z dnia 3 kwietnia 2014 roku (sygn.  IPTPB2/415-763/13-6/KKu)