Czy nabycie nieruchomości w drodze nieodpłatnego zniesienia współwłasności podlega podatkowi od spadków i darowizn?

Co do zasady nieodpłatne zniesienie współwłasności podlega podatkowi od spadków i darowizn. Zwolnienie z zapłaty podatku przewidziano w ustawie przede wszystkim dla członków rodziny zaliczonych do I grupy podatkowej.

Obowiązek zapłaty podatku przy nieodpłatnym zniesieniu współwłasności ciąży na nabywcy rzeczy i praw majątkowych i powstaje z chwilą zawarcia umowy albo ugody lub uprawomocnienia się orzeczenia sądu, jeżeli ich skutkiem jest nieodpłatne zniesienie współwłasności.

W opisanym przypadku obowiązek podatkowy powstanie z chwilą zawarcia umowy przez współwłaścicieli.

Polecamy:Kiedy organy podatkowe weryfikują wartość spadku?

Więcej problemów wiąże się z ustaleniem podatku. Podstawę opodatkowania stanowi wartość nabytych rzeczy i praw majątkowych po potrąceniu długów i ciężarów (czysta wartość), ustalona według stanu rzeczy i praw majątkowych w dniu nabycia i cen rynkowych z dnia powstania obowiązku podatkowego.

Przy nabyciu w drodze nieodpłatnego zniesienia współwłasności podstawę opodatkowania stanowi natomiast wartość rzeczy lub praw majątkowych, w części przekraczającej wartość udziału we współwłasności, który przed jej zniesieniem przysługiwał nabywcy.

W przypadku zniesienia współwłasności, należy więc ustalić wartość rynkową nieruchomości, potem jej czystą wartości, a następnie ustalić czy współwłaściciele, w drodze zniesienia współwłasności, nabyli nieruchomości o wartości przewyższającej dotychczasowe udziały we współwłasności. Podatkowi podlega bowiem nadwyżka wartości udziału.

Polecamy:Czy nieodpłatna cesja książeczki mieszkaniowej jest opodatkowana jak darowizna

Reasumując ustalenie podstawy opodatkowania w przypadku nieodpłatnego zniesienia współwłasności składa się z dwóch etapów.
W pierwszym podatnik określa czystą wartość nieruchomości, której dotyczy zniesienie współwłasności.
W drugim etapie ustala udział, jaki przysługiwał we współwłasności oraz jego wartość.

Wysokość podatku zależy od grupy podatkowej, do której zaliczony jest nabywca. Podatek oblicza się od nadwyżki nabytych rzeczy lub praw majątkowych ponad kwotę wolną od podatku, według jednej z trzech skal podatkowych, określonych odrębnie dla każdej grupy podatkowej.

Jeżeli czysta wartość nieruchomości nabytej w wyniku zniesienia współwłasności odpowiadać będzie wartości udziału przysługującego przed zniesieniem współwłasności, lub nie przekroczy kwoty wolnej od podatku określonej w ustawie o podatku od spadków i darowizn nie wystąpi konieczność zapłaty podatku od spadków i darowizn.

Podobnie interpretują tą kwestię organy podatkowe:
- interpretacja Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 21 lutego 2011r., nr IPPB2/436-475/10-2/AF,
- interpretacja Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 31 stycznia 2011r., nr IPPB2/436-460/10-2/AF,
- interpretacja Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach z 20 stycznia 2011r., nr IBPBII/1/436-289/10/AŻ,
- wyrok WSA w Kielcach z 5 marca 2009 r., sygn. akt I SA/Ke 470/08,
- wyrok WSA we Wrocławiu z 27 maja 2009, sygn. akt I SA/Wr 898/08,
- wyrok WSA w Gliwicach z 5 stycznia 2010r.,sygn. akt I SA/Gl 555/09.

Podstawa prawna
- art. 1 ust. 1 pkt 4, art. 5, art. 6 ust. 1 pkt 7, art. 7 ust. 1 i ust. 6 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn.