Kategorie

Podatek od spadków – długi i ciężary związane z dziedziczonym majątkiem

PwC Studio
Serwis prawno-podatkowy PwC
podatek od spadków; dziedziczony majątek
podatek od spadków; dziedziczony majątek
W podatku od spadków i darowizn, podstawą opodatkowania spadku jest tzw. czysta wartość majątku spadkowego, pomniejszona o długi i ciężary związane z tym majątkiem. Do tych długów i ciężarów należą m.in. koszty leczenia i opieki w czasie ostatniej choroby spadkodawcy, jeżeli nie zostały pokryte za jego życia z jego majątku.

Jeżeli podatnik nie posiada dokumentów potwierdzających poniesienie powyższych kosztów, ale wnosi o przeprowadzenie innych dowodów na tę samą okoliczność, organ podatkowy nie może odmówić przeprowadzenia takich dowodów.

Powyższe stwierdzenia to najważniejsze tezy wynikające z ustnego uzasadnienia wyroku WSA w Krakowie z 5 marca 2013 r. (sygn. I SA/Kr 1102/12).

Jak długi spadkowe wpływają na podatek od spadków

Spór o wartość majątku spadkowego

Sprawa dotyczyła podatniczki, która dostała spadek w postaci 50% udziału we współwłasności mieszkania. Następnie złożyła zeznanie podatkowe w podatku od spadków i darowizn, w którym wykazała podstawę opodatkowania w wysokości ok. 132 tys. złotych.

Naczelnik urzędu skarbowego zakwestionował tę wysokość, twierdząc że rzeczywista wartość udziału w mieszkaniu wynosiła 180 tys. zł.

Ponieważ strony nie mogły dojść do kompromisu, naczelnik powołał biegłego, który wycenił odziedziczony majątek na 177.500 zł. Wartość wskazana przez biegłego została przyjęta jako podstawa opodatkowania w decyzji wymiarowej.

Jak długi spadkowe wpływają na podatek od spadków

Długi i ciężary pomniejszające podstawę opodatkowania

Podatniczka złożyła odwołanie, w którym zauważyła, że – w świetle art. 7 ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn – określanie podstawy opodatkowania nie ogranicza się do ustalenia wartości odziedziczonego majątku. Zgodnie z powołanym przepisem podstawa powinna być dodatkowo pomniejszona o długi i ciężary związane z majątkiem spadkowym.

Ponadto, zgodnie z art. 7 ust. 3 tej samej ustawy, do długów i ciężarów zalicza się rozmaite koszty ponoszone przez spadkobiercę, m.in. koszty leczenia i opieki w czasie ostatniej choroby spadkodawcy, koszty pogrzebu łącznie z nagrobkiem, koszty postępowania spadkowego, wynagrodzenie wykonawcy testamentu, obowiązki wykonania zapisów i poleceń zamieszczonych w testamencie, wypłaty z tytułu zachowku oraz inne obowiązki spadkobiercy wynikające z przepisów Kodeksu cywilnego.

Długi spadkowe

Warto dodać, że potrącenie niektórych kosztów wymienionych powyżej jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy spełnione są dodatkowe warunki (zob. pełne brzmienie art. 7 ust. 3 ustawy – w wyborze zamieszczonym na końcu artykułu).

Składając odwołanie, podatniczka domagała się obniżenia podstawy opodatkowania m.in. o koszty pogrzebu i nagrobka, koszty postępowania spadkowego i koszty opieki w czasie ostatniej choroby spadkodawcy, przy czym to ostatnie stanowiło pozycję największą, bo zostało wycenione przez podatniczkę na ok. 36 tys. zł.

Organ podatkowy drugiej instancji (dyrektor IS w Krakowie) uznał zasadność jednego tylko potrącenia, które dotyczyło opłaty sądowej składającej się na koszty postępowania spadkowego. Resztę potrąceń odrzucił – głównie dlatego, że podatniczka nie przedstawiła żadnych dowodów na to, że poniosła koszty, które zamierzała odliczyć. Z tego właśnie powodu odrzucono m.in. koszty nagrobka wycenione przez podatniczkę na 5 tys. zł.

Podatniczka nie zgodziła się z decyzją organu drugiej instancji, więc zaskarżyła ją do WSA w Krakowie. Po rozpoznaniu sprawy sąd przyznał rację organom podatkowym w większości kwestii. W szczególności zgodził się, że brak dowodów na poniesienie kosztów nagrobka wyklucza obniżenie podstawy opodatkowania o tę pozycję.

Niemniej jednak WSA dopatrzył się uchybienia organów podatkowych w sprawie dotyczącej kosztów leczenia podczas ostatniej choroby spadkodawcy i z tego powodu uchylił decyzję wymiarową dyrektora IS.

Dokument nie jest jedynym dopuszczalnym dowodem

W ustnym uzasadnieniu wyroku sąd zauważył, że w toku postępowania administracyjnego podatniczka wywodziła, że – podczas ostatniej, kilkumiesięcznej choroby spadkodawcy – zatrudniła opiekunkę na dwie godziny dziennie.

Wskazywała też, że wynagrodzenie opiekunki wynosiło 7 zł za godzinę, co – skądinąd – nie jest wygórowaną stawką. Poza tym wskazywała, że opiekowała się spadkodawcą osobiście. Przy wycenie opieki osobistej zastosowała tę samą stawkę z dodatkowym założeniem, że opieka osobista była sprawowana w wymiarze kilku godzin dziennie.

Kiedy organy podatkowe weryfikują wartość spadku?

Organ podatkowy uznał, że koszty opieki osobistej nie mogą obniżać podstawy opodatkowania. Z kolei koszty zatrudnienia opiekunki zostały pominięte dlatego, że podatniczka – podobnie jak w innych kwestiach – nie przedstawiła dokumentów potwierdzających ich poniesienie. Wskazywała jednak, że te ostatnie koszty mogą być wykazane za pomocą innych dowodów, takich jak opinia biegłego i zeznania świadków. Organ podatkowy uznał, że tego typu dowody nie wniosłyby nic do sprawy, więc odmówił ich przeprowadzenia.

O wyniku rozstrzygnięcia przesądziło podejście organu do tej ostatniej kwestii, czyli kosztów zatrudnienia opiekunki. W ustnym uzasadnieniu wyroku sąd uznał, że postępowanie dyrektora IS było nieprawidłowe, bowiem opierało się na zasadzie, która jest niezgodna z przepisami procedury podatkowej.

O co można obniżyć podstawę opodatkowania spadku

Wspomniana zasada została zrekapitulowana przez sąd następująco: „skoro nie potrafisz, podatniku, udowodnić istotnej okoliczności za pomocą dokumentów, to organ podatkowy może odmówić przeprowadzenia innych dowodów na tę samą okoliczność.” Jak zauważył sąd, stosowanie takiej zasady jest niedopuszczalne i dlatego decyzję dyrektora IS należało uchylić.

Opieka osobista nie ma znaczenia dla wymiaru podatku

Z drugiej strony sąd zwrócił uwagę na potencjalne trudności, jakie mogą spotkać skarżącą mimo korzystnego wyroku. Po tym wyroku sprawa wróci do organów podatkowych, które będą musiały uzupełnić postępowanie za pomocą dowodów wnioskowanych przez podatniczkę.

Co należy wiedzieć o długach spadkowych

Jeżeli podatniczka zamierza dowieść, że istotnie poniosła koszty zatrudnienie opiekunki, ta ostatnia będzie musiała ujawnić dochody odpowiadające spornym kosztom.

Po drugie, dla pomniejszenia podstawy opodatkowania zgodnie z art. 7 ust. 3 ustawy o podatku od spadków i darowizn, trzeba będzie wykazać, że koszty zatrudnienia opiekunki były finansowane przez podatniczkę, a nie przez zmarłego spadkodawcę.

Niezależnie od tego, sąd przyznał rację organom podatkowym w zakresie tej części decyzji, w której organy odrzuciły możliwość pomniejszenia podstawy opodatkowania o szacowane koszty osobistej opieki sprawowanej przez podatniczkę. Tego rodzaju opieka nie może być zaliczana do ciężarów związanych z dziedziczeniem.

Piotr Kaim, doradca podatkowy

Polecamy naszą publikację z której dowiesz się więcej na temat darowizn, spadków i testamentów >>
Darowizny, testamenty, spadki. Prawidłowe zapisy. Przykładowe wzory
Darowizny, testamenty, spadki. Prawidłowe zapisy. Przykładowe wzory
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Księgowość
    1 sty 2000
    21 wrz 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Kiedy można odliczyć VAT od zakupu artykułów spożywczych?

    Odliczenie VAT od artykułów spożywczych. Podatnicy w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą nabywają różnego rodzaju artykuły spożywcze wpływające na komfort organizowania spotkań, motywację pracowników czy postrzeganie przedsiębiorcy na rynku. Kiedy możliwe jest odliczenie VAT od tych artykułów?

    Crowdsourcing jako model wsparcia i rozwoju biznesu

    Crowdsourcing można określić jako tzw. mądrość ludu czy wiedzę tłumu. Wbrew pozorom i anglojęzycznej nazwie, zjawisko to miało swoje odzwierciedlenie w życiu społecznym już w XVIII wieku. Wtedy to brytyjski rząd ogłosił konkurs dla obywateli na opracowanie najlepszego sposobu określania dokładnej pozycji statku na morzu. Ustalono nagrodę w wys. 20 tys. funtów, a proporcjonalnie otrzymywał ją każdy, kto miał choćby minimalny udział w rozwiązanie problemu. To jedna z pierwszych sytuacji, w których pojawiła się idea crowdsourcingu. Jak wykorzystać ją we współczesnym biznesie?

    Sprzedaż firmowego laptopa osobie prywatnej a kasa fiskalna

    Sprzedaż firmowego laptopa osobie prywatnej a kasa fiskalna. Osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą, zarejestrowana jako czynny podatnik VAT, zamierza sprzedać firmowy laptop. Czy jeżeli laptop zostanie sprzedany osobie prywatnej, konieczne będzie nabycie przez osobę fizyczną kasy fiskalnej? Dodam, że obecnie osoba ta nie ma kasy fiskalnej.

    Zakup samochodu w innym kraju UE przez podatnika zwolnionego z VAT

    Zakup samochodu a zwolnienie z VAT. Nasz klient, który korzysta ze zwolnienia z VAT ze względu na obrót, chce kupić w Niemczech, na firmę, używany samochód o wartości około 60 000 zł. Czy należy rozliczyć VAT z tego tytułu? Czy nasz klient straci prawo do zastosowania zwolnienia?

    Zakup pieca gazowego w ramach ulgi rehabilitacyjnej

    Ulga rehabilitacyjna. Czy zakup grzewczego pieca gazowego, zapewniającego ciepło w mieszkaniu oraz ciepłą, bieżącą wodę stanowi wydatek ułatwiający wykonywanie czynności życiowych, w związku z niepełnosprawnością związaną z narządami ruchu? Czy kwota tego zakupu podlega odliczeniu w ramach ulgi rehabilitacyjnej?

    Zmiany w VAT - SLIM VAT 2

    Zmiany w VAT. 1 października 2021 r. wchodzi w życie zdecydowana większość przepisów ustawy z 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz ustawy – Prawo bankowe wprowadzającej tzw. pakiet SLIM VAT 2, która została opublikowana w Dzienniku Ustaw 6 września 2021 r. Część zmian weszła w życie już 7 września br. Co się zmienia w rozliczeniach VAT?

    Polski Ład. Propozycje zmian w VAT

    Polski Ład, wśród licznych zmian przepisów prawa podatkowego, zawiera także nowe propozycje w zakresie ustawy o VAT, które mogą zacząć obowiązywać już od 2022 r. Oto najważniejsze zmiany w VAT w ramach Polskiego Ładu.

    Kościński o Polskim Ładzie: Zostawiamy więcej pieniędzy dla tych co zarabiają mniej

    Polski Ład. Chodzi tu o elementarną sprawiedliwość. Nie może być tak, że pracodawca który zarabia 30 tys. płaci mniejsze podatni niż pracownik co zarabia 3 tys. - mówi w wywiadzie minister finansów Tadeusz Kościński.

    Polski Ład ma zresetować regresywny klin podatkowy

    Polski Ład a klin podatkowy. Polski Ład ma zresetować regresywny klin podatkowy i podtrzymać wzrost gospodarczy; myślę, że to, co proponujemy, zda egzamin – powiedział minister finansów Tadeusz Kościński podczas Europejskiego Kongresu Gospodarczego w Katowicach.

    Ryczałt w 2022 r. Co zmieni Polski Ład?

    Ryczałt 2022. W ramach Polskiego Ładu mają zostać ujednolicone zasady opodatkowania przychodów z najmu lub dzierżawy. Ustawodawca planuje także zmiany w stawkach ryczałtu. Jakie nowości mogą się pojawić od przyszłego roku?

    Podatek od korporacji zapłacą prawie wszystkie firmy

    Minimalny podatek od korporacji zapłacą prawie wszystkie firmy, w tym MŚP, spółki Skarbu Państwa, startupy, a nawet mikrofirmy. Nowy podatek doprowadzi do znaczącej podwyżki cen wielu towarów i spowoduje ucieczkę dużych firm do innych krajów UE - ocenia Konfederacja Lewiatan.

    System viaTOLL tylko do 30 września 2021 r.

    System viaTOLL będzie działać wyłącznie do 30 września br. Od 1 października zostanie wyłączony, a jedynym systemem umożliwiającym opłacanie przejazdów ciężkich po drogach płatnych będzie system e-TOLL – powiedziała Magdalena Rzeczkowska, Szefowa Krajowej Administracji Skarbowej.

    Zasady ustalania rezydencji podatkowej

    Rezydencja podatkowa. Jak wyglądają zasady ustalania rezydencji podatkowej na podstawie objaśnień Ministerstw Finansów z 29 kwietnia 2021 r.?

    Sprzedaż nieruchomości wykorzystywanej w działalności gospodarczej a PIT

    Odpłatne zbycie nieruchomości wykorzystywanej na potrzeby związane z działalnością gospodarczą, która nie była środkiem trwałym i nie podlegała ujęciu w ewidencji środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych nie stanowi przychodu z działalności gospodarczej. Taką interpretację przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT) został zaprezentowany w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego (podjętej w składzie siedmiu sędziów) z 17 lutego 2014 r. (sygn. akt II FPS 8/13). Tak samo uważają organy podatkowe, w tym Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej.

    Minimalne wynagrodzenie otrzymuje 2,2 mln Polaków. Podwyżka już w 2022 r.

    Płaca minimalna w 2022 roku. Rząd podniósł minimalne wynagrodzenie oraz godzinową stawkę minimalną od 2022 roku. Najniższe wynagrodzenie dla zatrudnionych na podstawie umowy o pracę wyniesie brutto 3010 złotych, a stawka godzinowa dla samozatrudnionych i zleceniobiorców – 19,70 złotych brutto. Obecnie w Polsce 2,2 miliona osób otrzymuje płace na poziomie minimalnego wynagrodzenia.

    Minimalny podatek dochodowy od wielkich korporacji, a obciążenie małych i średnich firm

    Minimalny podatek dochodowy. Na wzór rozwiązań stosowanych w USA czy Kanadzie, polski ustawodawca wprowadził w ramach pakietu zmian do ustaw podatkowych tzw. „Polski Ład” minimalny podatek dochodowy. Jako cel wprowadzenia nowego obciążenia Ministerstwo Finansów wskazało konieczność wsparcia gospodarki osłabionej w wyniku pandemii COVID – 19 oraz załatanie luki budżetowej powstałej w podatku dochodowym od osób prawnych.

    Korekta JPK_V7M - błędna nazwa dostawcy

    Korekta JPK_V7M. Podatnik otrzymał fakturę korygującą dotyczącą sprzedaży z czerwca 2021 r. Korekta jest na 0,00 zł i dotyczy wyłącznie zmiany danych sprzedawcy. Firma sprzedawcy się przekształciła, w związku z czym zmieniła się jego nazwa (NIP został ten sam). Czy podatnik powinien korygować JPK za czerwiec 2021 r.?

    Projekt zmian w ustawach podatkowych w ramach Polskiego Ładu

    Polski Ład a podatki. Sejm skierował do komisji projekt zmian w ustawach podatkowych w ramach Polskiego Ładu. Zgłoszony przez Koalicję Obywatelską wniosek o odrzucenie projektu w pierwszym czytaniu nie uzyskał większości.

    Komornicze e-licytacje nieruchomości od 19 września 2021 r.

    Komornicze e-licytacje nieruchomości. Od 19 września 2021 r. zaczęły obowiązywać przepisy dotyczące możliwości sprzedaży nieruchomości w drodze komorniczej licytacji elektronicznej. Resort sprawiedliwości ocenia, że zmiana pozwoli na likwidację zmów między licytantami oraz zapewni transparentność i bezpieczeństwo postępowań.

    Windykacja należności na własną rękę, czy przez firmę windykacyjną?

    Windykacja należności. Aż 73 proc. małych i średnich przedsiębiorstw wskazuje, że firmy korzystające z profesjonalnej windykacji są postrzegane jako wiarygodne i odpowiedzialnie traktują zapłatę za swoją pracę – wynika z badania Kaczmarski Inkasso. Mimo to wiele z nich decyduje się na samodzielne dochodzenie należności od kontrahentów. Uważają, że tak będzie taniej i prościej. Jak jest naprawdę?

    Wzrosła liczba faktur przekazywanych do odzyskania

    Faktury przekazywane do odzyskania. O 1/3 zwiększyła się od sierpnia ub. r. do sierpnia 2021 r. liczba faktur przekazywanych przez przedsiębiorców do odzyskania, a średni okres przeterminowania faktur skrócił się w tym czasie od 222 do 180 dni - wynika z danych Kaczmarski Inkasso, partnera Krajowego Rejestru Długów.

    Rekompensaty dla firm w związku ze stanem wyjątkowym - Sejm uchwalił ustawę

    Stan wyjątkowy - rekompensaty dla firm. 17 września 2021 r. Sejm przyjął ustawę ws. rekompensaty dla podmiotów gospodarczych w związku ze stanem wyjątkowym. Uprawnione podmioty mogą ubiegać się o rekompensatę na poziomie 65 proc. średniego miesięcznego przychodu z trzech letnich miesięcy - czerwca, lipca i sierpnia.

    Zmiana umów podatkowych z Maltą i Holandią - uszczelnienie przepisów

    Zmiana umów podatkowych z Maltą i Holandią, która przewiduje wprowadzenie rozwiązań ograniczających agresywną optymalizację podatkową, zwiększy wpływy do polskiego budżetu - ocenia Dyrektor Departamentu Systemu Podatkowego w Ministerstwie Finansów Przemysław Szymczyk.

    Ulga na społeczną odpowiedzialność biznesu (CSR) od 2022 r.

    Ulga na społeczną odpowiedzialność biznesu (CSR). W ramach Polskiego Ładu ustawodawca planuje wprowadzenie ulgi dla podatników wspierających działalność sportową, kulturalną oraz szkolnictwo wyższe i naukę. Ulga na CSR ma wejść w życie od 2022 roku.

    Zwalczanie pożyczek lichwiarskich - projekt ustawy

    Zwalczanie pożyczek lichwiarskich. Jest zgoda na prace nad tzw. ustawą antylichwiarską, której projekt uzyskał wpis do planu prac rządu. To daje resortowi "zielone światło" do kolejnych kroków legislacyjnych i działań, aby projekt ten mógł być jak najszybciej przyjęty - powiedział PAP wiceminister sprawiedliwości Michał Woś.