Kategorie

Podatek od spadków – długi i ciężary związane z dziedziczonym majątkiem

PwC Studio
Serwis prawno-podatkowy PwC
podatek od spadków; dziedziczony majątek
W podatku od spadków i darowizn, podstawą opodatkowania spadku jest tzw. czysta wartość majątku spadkowego, pomniejszona o długi i ciężary związane z tym majątkiem. Do tych długów i ciężarów należą m.in. koszty leczenia i opieki w czasie ostatniej choroby spadkodawcy, jeżeli nie zostały pokryte za jego życia z jego majątku.

Jeżeli podatnik nie posiada dokumentów potwierdzających poniesienie powyższych kosztów, ale wnosi o przeprowadzenie innych dowodów na tę samą okoliczność, organ podatkowy nie może odmówić przeprowadzenia takich dowodów.

Powyższe stwierdzenia to najważniejsze tezy wynikające z ustnego uzasadnienia wyroku WSA w Krakowie z 5 marca 2013 r. (sygn. I SA/Kr 1102/12).

Jak długi spadkowe wpływają na podatek od spadków

Spór o wartość majątku spadkowego

Sprawa dotyczyła podatniczki, która dostała spadek w postaci 50% udziału we współwłasności mieszkania. Następnie złożyła zeznanie podatkowe w podatku od spadków i darowizn, w którym wykazała podstawę opodatkowania w wysokości ok. 132 tys. złotych.

Naczelnik urzędu skarbowego zakwestionował tę wysokość, twierdząc że rzeczywista wartość udziału w mieszkaniu wynosiła 180 tys. zł.

Ponieważ strony nie mogły dojść do kompromisu, naczelnik powołał biegłego, który wycenił odziedziczony majątek na 177.500 zł. Wartość wskazana przez biegłego została przyjęta jako podstawa opodatkowania w decyzji wymiarowej.

Jak długi spadkowe wpływają na podatek od spadków

Długi i ciężary pomniejszające podstawę opodatkowania

Podatniczka złożyła odwołanie, w którym zauważyła, że – w świetle art. 7 ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn – określanie podstawy opodatkowania nie ogranicza się do ustalenia wartości odziedziczonego majątku. Zgodnie z powołanym przepisem podstawa powinna być dodatkowo pomniejszona o długi i ciężary związane z majątkiem spadkowym.

Ponadto, zgodnie z art. 7 ust. 3 tej samej ustawy, do długów i ciężarów zalicza się rozmaite koszty ponoszone przez spadkobiercę, m.in. koszty leczenia i opieki w czasie ostatniej choroby spadkodawcy, koszty pogrzebu łącznie z nagrobkiem, koszty postępowania spadkowego, wynagrodzenie wykonawcy testamentu, obowiązki wykonania zapisów i poleceń zamieszczonych w testamencie, wypłaty z tytułu zachowku oraz inne obowiązki spadkobiercy wynikające z przepisów Kodeksu cywilnego.

Długi spadkowe

Warto dodać, że potrącenie niektórych kosztów wymienionych powyżej jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy spełnione są dodatkowe warunki (zob. pełne brzmienie art. 7 ust. 3 ustawy – w wyborze zamieszczonym na końcu artykułu).

Składając odwołanie, podatniczka domagała się obniżenia podstawy opodatkowania m.in. o koszty pogrzebu i nagrobka, koszty postępowania spadkowego i koszty opieki w czasie ostatniej choroby spadkodawcy, przy czym to ostatnie stanowiło pozycję największą, bo zostało wycenione przez podatniczkę na ok. 36 tys. zł.

Reklama

Organ podatkowy drugiej instancji (dyrektor IS w Krakowie) uznał zasadność jednego tylko potrącenia, które dotyczyło opłaty sądowej składającej się na koszty postępowania spadkowego. Resztę potrąceń odrzucił – głównie dlatego, że podatniczka nie przedstawiła żadnych dowodów na to, że poniosła koszty, które zamierzała odliczyć. Z tego właśnie powodu odrzucono m.in. koszty nagrobka wycenione przez podatniczkę na 5 tys. zł.

Podatniczka nie zgodziła się z decyzją organu drugiej instancji, więc zaskarżyła ją do WSA w Krakowie. Po rozpoznaniu sprawy sąd przyznał rację organom podatkowym w większości kwestii. W szczególności zgodził się, że brak dowodów na poniesienie kosztów nagrobka wyklucza obniżenie podstawy opodatkowania o tę pozycję.

Niemniej jednak WSA dopatrzył się uchybienia organów podatkowych w sprawie dotyczącej kosztów leczenia podczas ostatniej choroby spadkodawcy i z tego powodu uchylił decyzję wymiarową dyrektora IS.

Dokument nie jest jedynym dopuszczalnym dowodem

W ustnym uzasadnieniu wyroku sąd zauważył, że w toku postępowania administracyjnego podatniczka wywodziła, że – podczas ostatniej, kilkumiesięcznej choroby spadkodawcy – zatrudniła opiekunkę na dwie godziny dziennie.

Wskazywała też, że wynagrodzenie opiekunki wynosiło 7 zł za godzinę, co – skądinąd – nie jest wygórowaną stawką. Poza tym wskazywała, że opiekowała się spadkodawcą osobiście. Przy wycenie opieki osobistej zastosowała tę samą stawkę z dodatkowym założeniem, że opieka osobista była sprawowana w wymiarze kilku godzin dziennie.

Kiedy organy podatkowe weryfikują wartość spadku?

Organ podatkowy uznał, że koszty opieki osobistej nie mogą obniżać podstawy opodatkowania. Z kolei koszty zatrudnienia opiekunki zostały pominięte dlatego, że podatniczka – podobnie jak w innych kwestiach – nie przedstawiła dokumentów potwierdzających ich poniesienie. Wskazywała jednak, że te ostatnie koszty mogą być wykazane za pomocą innych dowodów, takich jak opinia biegłego i zeznania świadków. Organ podatkowy uznał, że tego typu dowody nie wniosłyby nic do sprawy, więc odmówił ich przeprowadzenia.

O wyniku rozstrzygnięcia przesądziło podejście organu do tej ostatniej kwestii, czyli kosztów zatrudnienia opiekunki. W ustnym uzasadnieniu wyroku sąd uznał, że postępowanie dyrektora IS było nieprawidłowe, bowiem opierało się na zasadzie, która jest niezgodna z przepisami procedury podatkowej.

O co można obniżyć podstawę opodatkowania spadku

Wspomniana zasada została zrekapitulowana przez sąd następująco: „skoro nie potrafisz, podatniku, udowodnić istotnej okoliczności za pomocą dokumentów, to organ podatkowy może odmówić przeprowadzenia innych dowodów na tę samą okoliczność.” Jak zauważył sąd, stosowanie takiej zasady jest niedopuszczalne i dlatego decyzję dyrektora IS należało uchylić.

Opieka osobista nie ma znaczenia dla wymiaru podatku

Z drugiej strony sąd zwrócił uwagę na potencjalne trudności, jakie mogą spotkać skarżącą mimo korzystnego wyroku. Po tym wyroku sprawa wróci do organów podatkowych, które będą musiały uzupełnić postępowanie za pomocą dowodów wnioskowanych przez podatniczkę.

Co należy wiedzieć o długach spadkowych

Jeżeli podatniczka zamierza dowieść, że istotnie poniosła koszty zatrudnienie opiekunki, ta ostatnia będzie musiała ujawnić dochody odpowiadające spornym kosztom.

Po drugie, dla pomniejszenia podstawy opodatkowania zgodnie z art. 7 ust. 3 ustawy o podatku od spadków i darowizn, trzeba będzie wykazać, że koszty zatrudnienia opiekunki były finansowane przez podatniczkę, a nie przez zmarłego spadkodawcę.

Niezależnie od tego, sąd przyznał rację organom podatkowym w zakresie tej części decyzji, w której organy odrzuciły możliwość pomniejszenia podstawy opodatkowania o szacowane koszty osobistej opieki sprawowanej przez podatniczkę. Tego rodzaju opieka nie może być zaliczana do ciężarów związanych z dziedziczeniem.

Piotr Kaim, doradca podatkowy

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Księgowość
    1 sty 2000
    13 cze 2021
    Zakres dat:

    Ulga klęskowa w podatku rolnym

    Ulga klęskowa w podatku rolnym jest preferencją podatkową, która przewidziana jest w przypadku wystąpienia klęski żywiołowej. Jak działa ulga klęskowa? Jakie są zasady przyznawania ulgi?

    Błąd w rozliczeniach nie jest oszustwem podatkowym

    Sankcje w VAT. Podatnik nie może być karany za błąd, który nie jest oszustwem lub uszczupleniem podatkowym - tak uznał Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

    Usługi gastronomiczne na kasie fiskalnej online - interpretacje

    Kasy fiskalne online w branży gastronomicznej pojawiły się od 1 stycznia 2021 r. Obowiązek wymiany starych kas na nowe objął bowiem usługi związane z wyżywieniem świadczone przez stacjonarne placówki gastronomiczne. Pojawiło się jednak szereg wątpliwości interpretacyjnych związanych z nowym obowiązkiem. Oto niektóre z nich.

    Polski Ład. Ile będą kosztowały zmiany podatkowe?

    Polskie Ład. Najważniejsze zmiany jeśli chodzi o kwestie ubytku PIT to jest ok. 22 mld zł dla całego sektora, dodatkowo przewidujemy ok. 4-4,5 mld zł kosztów z tego pakietu ulg dla małych i średnich przedsiębiorstw - powiedział wiceminister finansów Piotr Patkowski.

    Przeniesienie firmy za granicę a podatek w Polsce

    Przeniesienie działalności gospodarczej za granicę. Zapowiadane zmiany w ramach Polskiego Ładu, rosnące koszty prowadzenia firmy, niejasne przepisy i nadmierna biurokracja – to czynniki, przez które wielu przedsiębiorców rozważa przeniesienie działalność za granicę. Jednak samo zarejestrowanie firmy w innym kraju (nawet w UE) nie zwalnia automatycznie z płacenia podatków i składek ubezpieczeniowych w Polsce.

    Kiedy osoba fizyczna ma rezydencję podatkową w Polsce?

    Polska rezydencja podatkowa. Ministerstwo Finansów opublikowało objaśnienia podatkowe z 29 kwietnia 2021 r. dotyczące zasad ustalania rezydencji podatkowej oraz zakresu obowiązku osoby fizycznej w Polsce. Zdaniem ekspertów PwC te objaśnienia mogą być postrzegane jako zapowiedź szczególnego zainteresowania władz podatkowych rezydencją osób fizycznych, które utraciły lub utracą rezydencję podatkową w Polsce.

    Czy opodatkowanie firm w Czechach jest niższe?

    Opodatkowanie działalności gospodarczej w Czechach nie jest znacząco korzystniejsze niż w Polsce - stwierdza Polski Instytut Ekonomiczny. Analitycy zwracają uwagę, że zależy ono m.in. od branży, w której działa firma, poziomu przychodów oraz relacji między przychodami a kosztami.

    Kto musi mieć kasę fiskalną online od 1 lipca 2021 r.?

    Kasy fiskalne online. Od 1 lipca 2021 r. kolejna grupa podatników zobowiązana jest do obowiązkowego ewidencjonowania sprzedaży za pomocą kas fiskalnych online. Których podatników dotyczy ten obowiązek?

    Obowiązek podatkowy drugiego stopnia w akcyzie

    Podmiotowość podatników akcyzy z tytułu obowiązku podatkowego drugiego stopnia jest przedmiotem daleko idących kontrowersji, zresztą z wielu powodów – pisze profesor Witold Modzelewski.

    Pusta faktura wymaga udowodnienia

    Puste faktury. Urząd skarbowy oskarżył firmę o nabycie pustych faktur, mimo że zeznania świadków wyraźnie stwierdzały co innego. Sprawę rozstrzygnął sąd administracyjny.

    Skutki podatkowe wycofania samochodu ze spółki cywilnej

    Skutki podatkowe wniesienia i wycofania samochodu do spółki cywilnej - cz. II wycofanie samochodu ze spółki cywilnej.

    Zwrot VAT niektórym podmiotom - zmiany od 1 lipca 2021 r.

    Zwrot VAT. Ustawodawca przygotował projekt nowego rozporządzenia w zakresie zwrotu VAT niektórym podmiotom. Nowe regulacje zaczną obowiązywać od 1 lipca 2021 r. Co się zmieni?

    Zarobki w Szwecji. Ile można zarobić zbierając jagody?

    Zarobki w Szwecji. Z danych Szwedzkiego Urzędu Statystycznego wynika, że średnia pensja w Szwecji wynosi 35,3 tys. koron brutto (ok. 15 tys. zł). Mediana wynosi 31,7 tys. koron brutto (ok. 14 tys. zł).

    Raportowanie niefinansowe ESG zyskuje na znaczeniu

    Raportowanie niefinansowe ESG (environmental, social i governance). Inwestorzy coraz częściej szukają informacji o wpływie spółek na środowisko i społeczeństwo. Polskie firmy rzadko jednak raportują takie kwestie. Dlaczego warto raportować? Co powinny zawierać raporty ESG?

    Globalna stawka CIT a realna działalność gospodarcza

    Globalna stawka CIT. Polska nie poprze planu wprowadzenia globalnego minimalnego poziomu podatku od przedsiębiorstw, o ile nie będzie klauzuli wyłączającej z niego istotną działalność gospodarczą prowadzoną w kraju - powiedział dziennikowi "Financial Times" minister finansów Tadeusz Kościński.

    ZUS w Polsce vs. ZUS w Anglii

    Ubiegły miesiąc okazał się niezwykle istotny dla polskiej gospodarki. Premier Morawiecki ogłosił główne założenia „Nowego Ładu”, czyli programu ekonomiczno-społecznego, którego założeniem ma być zniwelowanie strat, jakie w naszej gospodarce poczyniła pandemia koronawirusa. Jednakże nie dla wszystkich plan ten okazał się dobrym pomysłem; co więcej, wzbudził wśród pewnej części społeczeństwa spore obawy.

    Nowelizacja ustawy o AML – nowe obowiązki dla rynku walut wirtualnych

    Nowelizacja ustawy o AML. Wirtualne waluty to ekspresowo rozwijająca się branża z dziedziny nowoczesnych technologii. Jednak zarówno wydobycie, sprzedaż, wymiana i spekulacja walutami nie jest zarezerwowana wyłącznie dla przedsiębiorców jako inwestycja czy środek płatniczy. Walutę wirtualną często wykorzystuje się również do realizacji nieuczciwych celów i w ramach działań niezgodnych z prawem. W związku z tym pojawiają się kolejne regulacje prawne – zarówno krajowe, jak i międzynarodowe – dotyczące AML/CFT. 15 maja 2021 weszła w życie nowelizacja ustawy o AML. Co warto o niej wiedzieć?

    Blockchain w księgowości – przyszłość, która już zapukała do drzwi

    Blockchain w księgowości. Wiele wskazuje na to, że rachunkowość oparta o nowe technologie, w tym technologię blockchain to nieodległa przyszłość. Prowadzenie księgowości z wykorzystaniem rejestru rozproszonego i inteligentnych umów może pomóc przedsiębiorcom osiągać większe dochody szybciej i łatwiej. Jednocześnie, wprowadzanie nowych rozwiązań zawsze wiąże się z pewnymi wyzwaniami. Czy wątpliwości branży księgowej związane z blockchainem są uzasadnione?

    Ulga na ekspansję - kto skorzysta i na jakich zasadach?

    Ulga na ekspansję, która została zaproponowana w ramach Polskiego Ładu, ma objąć przedsiębiorstwa, w tym małe i średnie podmioty, które podejmują ekspansją na rynki zagraniczne. Na jakich warunkach będzie można korzystać z ulgi na ekspansję? Kiedy ulga wejdzie w życie?

    Dodatkowe prace a opodatkowanie VAT kar umownych

    VAT od kar umownych - dodatkowe prace. W trakcie realizacji projektu budowlanego mogą wystąpić nowe okoliczności, takie jak np. problemy z gruntem czy wady dokumentacji projektowej. Może to spowodować konieczność podjęcia dodatkowych prac, a tym samym poniesienia dodatkowych kosztów przez wykonawcę, które powinny obciążać zamawiającego. Strony umowy budowlanej muszą ustalić, czy taka kara umowna podlega, czy nie podlega opodatkowaniu VAT.

    Jak postrzegamy księgowych? Sowa, mrówka czy leniwiec?

    Księgowi są nazywani zaufanymi doradcami i wysokiej klasy specjalistami. Chociaż te określenia brzmią poważnie, po pracy często rozwijają nietypowe zainteresowania, jak sporty ekstremalne, sztuki walki, żeglarstwo bądź śpiew w chórze. Sposób, w jaki ich odbieramy, pokazują też metafory. Księgowego można porównać do wielu zwierząt – mądrej sowy, walecznego tygrysa bądź pracowitej mrówki. Z okazji Dnia Księgowego postanowiliśmy przyjrzeć się wizerunkowi specjalistów od rachunkowości.

    Nowy podatek od elektroniki uderzy w twórców i konsumentów

    Opłata reprograficzna. Nowy podatek od elektroniki uderzy w kieszenie konsumentów i przedsiębiorców, nie pomoże twórcom - stwierdził Związek Cyfrowa Polska, wydając negatywną ocenę do projektu ustawy o uprawnieniach artysty zawodowego w ramach konsultacji społecznych resortu kultury.

    Podatkowa grupa kapitałowa – rozliczenie straty

    Podatkowa grupa kapitałowa. Spośród pięciu spółek tworzących grupę jedna przyniosła stratę, a cztery dochody. Spółka dominująca pomniejszyła o tę stratę podatek dochodowy wykazany i zaliczkowany przez cztery rentowne spółki, zachowując powstałą na plus różnicę zaliczek CIT, a następnie rozdysponowując ją pomiędzy siebie i spółkę przynoszącą straty. Była pewna, że to działanie będzie obojętne podatkowo, ale fiskus stwierdził, że jest to przysporzenie majątku tych spółek i musi zostać opodatkowane jak zwykły przychód. Spór między przedsiębiorcą a Dyrektorem Krajowej Informacji Skarbowej rozstrzygnął sąd, stwierdzając, że: „Stanowisko KIS jest nie tylko nieprawidłowe, ale także nielogiczne i sprzeczne wewnętrznie. Jest również wyrazem nadmiernego fiskalizmu państwa”.

    Podatnik Bezgotówkowy od 2022 roku - jakie korzyści dla firm?

    Podatnik Bezgotówkowy od 2022 roku. Ministerstwo Finansów proponuje przedsiębiorcom program Podatnik Bezgotówkowy. To propozycja dla tych firm, które większość transakcji płatniczych przeprowadzają w systemie cashless. Uzyskanie takiego statusu „Klienta Premium” będzie możliwe od 2022 roku. Firma, która go uzyska, skorzysta z najszybszego zwrotu VAT w Europie. Pieniądze znajdą się na ich kontach w maksymalnie 15 dni.

    Jaka stawka ryczałtu dla usług gastronomicznych?

    Stawka ryczałtu - usługi gastronomiczne. Czy sprzedaż usług gastronomicznych (przygotowywanie gotowych posiłków na rzecz kontrahentów) można opodatkować na zasadach ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych ze stawką 3%?