Najem prywatny mieszkań – opodatkowanie w 2019 roku

Najem prywatny, a przychody z działalności gospodarczej

W pierwszej kolejności, aby sprawdzić swoje prawa i obowiązki, podatnik powinien określić czy wynajmowana przez niego nieruchomość / nieruchomości można zaliczyć do tak zwanego najmu prywatnego. Wybór pomiędzy najmem prowadzonym w ramach prowadzonej (pozarolniczej) działalności gospodarczej, a najmem prywatnym generalnie należy do podatnika. Jednak nie jest to decyzja zupełnie swobodna – powinna opierać się o odpowiednią ocenę sytuacji faktycznej oraz odpowiednich przepisów, orzeczeń i interpretacji podatkowych. Zagadnienie rozróżnienia najmu prywatnego od najmu w ramach działalności gospodarczej wynika z obecnego brzmienia art. 10 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (pdof). Artykuł ten wymienia katalog źródeł przychodów. Zgodnie z nim, ust. 3: źródłem przychodów jest pozarolnicza działalność gospodarcza, a dalej ust. 6: źródłem przychodów jest najem. Te dwie kategorie mogą się w jakiś sposób mieszać, czy nakładać – dlatego powstają wątpliwości jak kwalifikować konkretny przychód.

Przepisy nie są jednoznaczne, najem może zostać potraktowany jako usługowa działalność gospodarcza, zgodnie z art. 5a ust 6 pdof. W praktyce często zdarza się, że organy podatkowe tak właśnie kwalifikować będą najem – który przecież może być najmem prywatnym. Jak więc zdefiniować najem prywatny?

Pomocne, będą tutaj aktualne, praktyczne orzeczenia i interpretacje:

O prowadzeniu działalności gospodarczej przesądzają obiektywne i zewnętrzne jej przejawy, a nie przekonanie czy wola podatnika. Podatnik nie może w sposób dowolny, w zależności od przewidywanych korzyści podatkowych czy innych motywów, dokonywać swobodnej kwalifikacji poszczególnych kategorii przychodów do określonych źródeł przychodów. (I SA/Bd 225/16 Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z 23 czerwca 2016 r.).

Świadczenie usług najmu nieruchomości na szeroką skalę w sposób zorganizowany i ciągły, nastawionych na uzyskanie zysku, cechujące się profesjonalizmem, celowością i uporządkowaniem, nie jest najmem prywatnym (I SA/Bd 436/18,  Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z 21 sierpnia 2018 r.).

Jeżeli podatnik wynajmuje 11 mieszkań i w przyszłości w miarę pozyskiwania środków finansowych zamierza nabywać nieruchomości celem ich najmu, należy w pełni zaaprobować konkluzję, że przychody te nie mogą stanowić źródła przychodów, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 6 u.p.d.o.f. Prowadząc na własny rachunek i ryzyko profesjonalny, zarobkowy, zorganizowany i ciągły wynajem lokali, podatnicy prowadzą działalność gospodarczą w zakresie najmu lokali (II FSK 2769/15,  Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 15 listopada 2017 r.).

Po analizie powtarzających się twierdzeń i stanowisk Sądów, można wiec podkreślić kilka kryteriów ważnych do kwalifikacji najmu jako prywatnego:

• Określenie najmu jako prywatnego lub w działalności gospodarczej powinno być oparte o obiektywną ocenę konkretnej sytuacji i jej przejawów, nie o wolę czy przekonania podatnika.
• Prowadzenie  działalności gospodarczej w zakresie wynajmu lokali charakteryzuje się profesjonalizmem, zorganizowaniem i ciągłością.
• Do najmu prywatnego nie można zaliczać najmu na dużą skalę -  w rozumieniu wynajmowania wielu nieruchomości, w sposób ciągły i zorganizowany, co cechuje się już profesjonalizmem i celowością w działaniu. W tym miejscu warto jednak zaznaczyć, że przepisy nie wykluczają możliwości wynajmowania wielu nieruchomości w ramach najmu prywatnego wprost – dlatego jeżeli podatnik planuje taki najem i chciałby go rozliczać poza działalnością gospodarczą, rekomendowane może być wystąpienie o interpretację indywidualną w tej sprawie.

Forma opodatkowania – skala podatkowa i ryczałt

Zasadą ogólną opodatkowania osób fizycznych, jest opodatkowywanie dochodów według skali podatkowej określonej w ustawie o PIT. W przypadku tego rodzaju rozliczeń, podatnik nie musi w żaden sposób informować o wyborze urzędów skarbowych – co to zasady właśnie ta forma opodatkowania zostanie ustalona automatycznie.

Opodatkowaniu według skali podlega z założenia dochód (art. 9 ustawy o PIT), który w uproszczeniu oblicza się na podstawie różnicy pomiędzy przychodem, a kosztem uzyskania tych przychodów.  Tego typu opodatkowanie obliguje więc podatników do przeprowadzania pewnej analizy oraz odpowiednich obliczeń. Aby prawidłowo wskazać dochód, należy określić czym są przychody oraz które wydatki mogą zostać zakwalifikowane do kosztów uzyskania przychodów. Wiele osób wynajmujących mieszkania nie jest przygotowana na tego typu pracę księgową, dlatego decydują się na inną formę opodatkowania, czyli tak zwany ryczałt.

Ryczałt polega na opodatkowaniu przychodów z najmu prywatnego, bez konieczności obliczania kosztów i dochodów. Ustawodawca wprowadził dwie stałe stawki podatkowe 8,5 % i 12,5 %, którymi opodatkowuje się bezpośrednio przychód. Właśnie w zakresie ryczałtu od najmu prywatnego ustawodawca postanowił wprowadzić pewne ułatwienia dla podatników od 2019 roku. Do tej pory osoba, która chciała skorzystać z tej formy opodatkowania, musiała złożyć do organów podatkowych odpowiednie oświadczenie o wyborze opodatkowania w określonych, dość krótkich terminach.

Zgodnie z ustawą o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (art. 9 ust 4), za równoznaczne z dokonaniem wyboru opodatkowania w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych na dany rok podatkowy uznaje się pierwszą w roku podatkowym wpłatę na ryczałt od przychodów ewidencjonowanych z tego tytułu, a jeżeli pierwszy taki przychód podatnik osiągnął w grudniu roku podatkowego - złożenie zeznania, o którym mowa w art. 21 ust. 2 pkt 2 ww. ustawy. Oznacza to w praktyce, że od 2019 roku podatnik  osiągający przychody z najmu prywatnego nie musi składać pisemnego oświadczenia o wyborze opodatkowania w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych na dany rok podatkowy - wystarczy, że wpłaci ten podatek. Jeżeli natomiast pierwszy przychód uzyskał w grudniu, wystarczy złożenie odpowiedniego zeznania PIT-28.

Warto dodać, że termin zapłaty podatku został określony w art. 21 ustawy, do dnia 20 następnego miesiąca, a za miesiąc grudzień - przed upływem terminu określonego na złożenie zeznania. Ustawodawca umożliwił również tak zwane rozliczenie kwartalne, w terminie do dnia 20 następnego miesiąca po upływie kwartału, za który ryczałt ma być opłacony, a za ostatni kwartał roku podatkowego - przed upływem terminu określonego na złożenie zeznania.

W celu określenia stawki podatku, należy wziąć pod uwagę limity określone w ustawie. Zgodnie z art. 12 ustawy, ryczałt od przychodów ewidencjonowanych wynosi dla najmu prywatnego 8,5 % do kwoty 100 000 złotych, od nadwyżki ponad tę kwotę ryczałt od przychodów ewidencjonowanych wynosi 12,5% przychodów.

NOWOŚĆ na Infor.pl: Prenumerata elektroniczna Dziennika Gazety Prawnej KUP TERAZ!

PIT-28

Obliczanie wysokości zobowiązania podatkowego dla wielu podatników może być prostsze, w przypadku wybrania formy ryczałtu od przychodów. Jednak nadal należy podkreślić, że to obowiązkiem podatnika jest obliczanie i odprowadzanie zobowiązań podatkowych, w określonych terminach. Po stronie podatnika jest więc przygotowanie oraz złożenie odpowiedniego zeznania podatkowego, na aktualnie obowiązującym wzorze formularza. Ustawodawca od 2019 roku przedłużył termin do złożenia zeznania PIT-28, który należy złożyć od dnia 15 lutego do końca lutego roku następującego po roku podatkowym (do tej pory do końca stycznia). W przypadku złożenia deklaracji za wcześnie zeznanie złożone przed początkiem terminu uznaje się za złożone w dniu 15 lutego roku następującego po roku podatkowym.

Dodatkowo, przy wpłacaniu zobowiązań podatkowych oraz określaniu wysokości kwoty podatku, rekomendowanym jest przeanalizowanie czy podatnik mieści się w kwotach limitów (biorąc pod uwagę również ewentualne przychody małżonka), oraz zwrócenie uwagę na określenie prawidłowego momentu osiągnięcia przychodu z najmu.