Postępowanie kontrolne nie może służyć obchodzeniu przepisów o kontroli podatkowej

Przeciwko tej praktyce zapadł 2 lutego 2011 r. korzystny dla przedsiębiorców wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu (sygn. akt I SA/Po 709/10), w którym znalazła się następująca argumentacja:
Postępowanie organu kontroli skarbowej w niniejszej sprawie nie spełniało wskazanych powyżej wymagań i było jaskrawo sprzeczne z przyjętym modelem kontroli podatkowej. Zaakceptowanie takiego sposobu postępowania oznaczałoby, że zbędne i bezużyteczne są przepisy o kontroli podatkowej. Takie postępowanie prowadzi także do obejścia przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej w kwestii kontroli przedsiębiorcy w zakresie terminów kontroli - które w przypadku przyjęcia wersji organu kontroli skarbowej w ogóle nie rozpoczęłyby biegu - a także w zakresie dopuszczalnej ilości kontroli w jednym czasie. W rezultacie Sąd stwierdza, że przeprowadzenie kontroli podatkowej pod pozorem postępowania kontrolnego stanowi istotne naruszenie prawa tj. art. 79 ust. 1 u.s.d.g., art. 31 ust. 1 u.k.s. w zw. z art. 283 § 1 O.p., 284 § 1 O.p., które miało istotny wpływ na wynik sprawy.

W przypadku utrzymania się tego wyroku po rozpatrzeniu sprawy przez NSA nowego znaczenia nabierze art. 77 ust. 6 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej.

Polecamy: Jakie skutki wywołuje zmiana siedziby podatnika po wszczęciu kontroli podatkowej

Przepis ten stanowi, że dowody przeprowadzone w toku kontroli przez organ kontroli z naruszeniem przepisów prawa w zakresie kontroli działalności gospodarczej przedsiębiorcy, jeżeli miały istotny wpływ na wyniki kontroli, nie mogą stanowić dowodu w żadnym postępowaniu administracyjnym, podatkowym, karnym lub karno-skarbowym dotyczącym kontrolowanego przedsiębiorcy.

Przepis art. 77 ust. 6 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej stosuje się tyko do naruszeń „istotnych”. Jest to pojęcie niezdefiniowane w ustawie i jako takie jego treść jest zależna od sensu nadanego mu przez sądy administracyjne.

Bez takich wyroków jaki wydał WSA w Poznaniu istnieje ryzyko, że szereg naruszeń przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, których często nie negują same organy podatkowe, nie będzie jednak miało dla sądów charakteru istotnego.

Tylko takie naruszenia przepisów pozwalają na pozbawienie znaczenia prawnego zebranych przez fiskusa dowodów.